Hùng Kiến đưa “Mộng thiên thần” đến Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam

Triển lãm "Thất tinh" diễn ra từ ngày 12 đến 19/11 tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam (Hà Nội) sẽ giới thiệu 68 tác phẩm của 7 nghệ sĩ: Nguyễn Giang Châu, Nguyễn Tiến Dũng, Nguyễn Đức Đàn, Nguyễn Duy Tùng, Trần Thước, Đoàn Cao Quốc và Hùng Kiến.

Các tác phẩm thuộc nhiều loại hình, từ tranh sơn dầu, sơn mài, màu nước, tranh trên giấy đến điêu khắc trên đá, đồng, gỗ và nhôm. Mỗi nghệ sĩ mang đến một cách tiếp cận nghệ thuật riêng. Có người tìm về di sản, có người hướng vào thế giới nội tâm; người ghi lại những khoảnh khắc, người quan sát thiên nhiên hoặc khám phá ngôn ngữ của hình khối.

Nhà điêu khắc Hùng Kiến.

Theo ban tổ chức, sự khác biệt trong tư duy và chất liệu sáng tác tạo nên một không gian nghệ thuật đa dạng, nơi những góc nhìn về ký ức, nội tâm, thiên nhiên và văn hóa được đặt cạnh nhau.

Trong số 7 nghệ sĩ tham gia, nhà điêu khắc Hùng Kiến giới thiệu 5 tác phẩm thuộc bộ "Mộng thiên thần". Đây là hướng sáng tác có nhiều khác biệt so với những tác phẩm từng làm nên dấu ấn của anh trước đó.

Với "Mộng thiên thần", Hùng Kiến chuyển hướng sang khai thác hình thể người phụ nữ. Ý tưởng bắt đầu từ cuộc gặp tình cờ với một người bạn cũ vào cuối năm 2021. Cuộc gặp ngắn ngủi để lại trong anh nhiều suy tư về vẻ đẹp hình hài, tâm hồn, sự từng trải và những rung động khó gọi thành tên.

Thay vì mô phỏng cơ thể theo tỷ lệ tự nhiên, nhà điêu khắc lựa chọn kéo dài, giản lược và tái cấu trúc hình thể. Những đường nét được xử lý theo hướng vừa gợi hình vừa trừu tượng, tập trung vào nhịp điệu của khối và cảm xúc mà tác phẩm gợi ra. Qua đó, hình ảnh người phụ nữ không chỉ được thể hiện ở vẻ đẹp cơ thể mà còn gợi liên tưởng đến ký ức, nét nữ tính và khát vọng tự do.

Một số tác phẩm của Hùng Kiến.

Điểm đáng chú ý trong loạt tác phẩm là cách Hùng Kiến xử lý chất liệu. Đồng và nhôm vốn có đặc tính cứng, lạnh, nhưng qua bàn tay tạo hình của nghệ sĩ lại xuất hiện những đường cong mềm mại. Kết hợp với kỹ thuật xử lý màu và đánh bóng bề mặt, các khối kim loại có khả năng bắt sáng, tạo nên những sắc thái khác nhau tùy góc nhìn.

Ở một tác phẩm, hình thể vươn lên từ phần đế, tiếp nối bằng những nếp cuộn mềm rồi mở rộng phía trên thành hai khối gợi hình đôi cánh. Cách tổ chức hình khối tạo cảm giác chuyển động từ dưới lên khiến tác phẩm vừa có sự vững chãi của kim loại vừa gợi liên tưởng đến trạng thái bay bổng.

Chia sẻ về quá trình sáng tác, Hùng Kiến cho biết mỗi tác phẩm là kết tinh của những cảm xúc và suy nghĩ được bồi đắp qua năm tháng. Với anh, mỗi đường cong, dáng đứng hay khoảng lặng đều là cách lưu giữ những điều không dễ diễn đạt bằng lời.

Việc đưa các tác phẩm ra khỏi không gian sáng tác riêng cũng là dịp để anh đối thoại với đồng nghiệp và công chúng. Từ một rung động mang tính cá nhân, "Mộng thiên thần" mở rộng thành những suy tư về tình yêu, cái đẹp và khả năng rung cảm của con người.

Nhà điêu khắc tên thật là Nguyễn Mạnh Hùng, sinh năm 1987 tại Hạ Hòa, Phú Thọ. Anh tốt nghiệp chuyên ngành Điêu khắc, Đại học Mỹ thuật Việt Nam năm 2018, từng đoạt giải Khuyến khích tại Festival Mỹ thuật trẻ toàn quốc 2019 và hiện sống, làm việc tại Hà Nội.

Hùng Kiến được biết đến với những tác phẩm tạo hình con kiến bằng sắt. Anh theo đuổi đề tài này từ khoảng năm 2013, đồng thời lấy hình tượng con kiến làm nguồn gốc cho nghệ danh của mình. Trong quan niệm sáng tác của anh, con kiến là hình ảnh ẩn dụ cho “thân kiến” và “phận người”: nhỏ bé nhưng bền bỉ, cần mẫn và luôn gắn bó với cộng đồng.

Năm 2022, anh từng tổ chức triển lãm cá nhân đầu tiên tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, trưng bày cả một “xã hội kiến” bằng sắt. Những tác phẩm khi ấy cho thấy sự quan tâm của nghệ sĩ đến đời sống con người thông qua hình tượng loài vật nhỏ bé.