Nâng chất hòa giải ở cơ sở, vun đắp tình làng nghĩa xóm

Hòa giải bằng pháp luật và sự thấu cảm

Hòa giải ở cơ sở là một trong những phương thức quan trọng giúp giải quyết những mâu thuẫn, tranh chấp ngay từ khi mới phát sinh. Không chỉ hạn chế khiếu kiện kéo dài, hoạt động này còn góp phần gắn kết tình làng nghĩa xóm, giữ gìn an ninh trật tự và xây dựng cộng đồng dân cư đoàn kết, văn minh.

Hội nghị góp phần nâng cao nhận thức pháp luật, bồi dưỡng kiến thức và kỹ năng xử lý tình huống cho đội ngũ hòa giải viên tại cơ sở.

Xác định năng lực của hòa giải viên (HGV) là yếu tố quyết định chất lượng, hiệu quả công tác hòa giải, sáng 8/11, Hội Luật gia Tp.Đồng Nai đã phối hợp với UBND xã Phú Riềng tổ chức hội nghị tuyên truyền, phổ biến Luật Hòa giải ở cơ sở. Hoạt động nhằm nâng cao nhận thức pháp luật, đồng thời trang bị kiến thức và kỹ năng thực tiễn cho đội ngũ làm công tác hòa giải tại địa phương.

Tại hội nghị, Luật gia Chu Văn Hiển, Phó Trưởng ban Tuyên truyền, phổ biến và xây dựng pháp luật và Luật gia Phạm Thị Phương, Chánh Văn phòng Hội Luật gia Tp.Đồng Nai đã truyền đạt các chuyên đề về pháp luật hòa giải ở cơ sở. Nội dung tập trung làm rõ vai trò, nguyên tắc, phạm vi hòa giải; quyền, nghĩa vụ của các bên và trách nhiệm của hòa giải viên trong quá trình tiếp nhận, xem xét, giải quyết mâu thuẫn tại cộng đồng dân cư.

Các quy định được truyền đạt theo hướng gần gũi, dễ hiểu, gắn với những tình huống thường gặp trong đời sống như tranh chấp đất đai, hộ tịch, hôn nhân - gia đình, thừa kế, dân sự... Qua đó, giúp người tham dự nhận diện đúng phạm vi hòa giải, hiểu rõ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên, tránh để những bất đồng nhỏ phát triển thành vụ việc phức tạp.

Một trong những nội dung trọng tâm là trang bị kỹ năng xử lý tình huống cho HGV. Theo đó, người làm công tác hòa giải không chỉ cần nắm vững quy định pháp luật mà còn phải biết lắng nghe, nắm bắt tâm lý, xác định nguyên nhân mâu thuẫn và lựa chọn cách ứng xử phù hợp.

Khi tiếp nhận vụ việc, HGV cần tạo điều kiện để các bên trình bày đầy đủ quan điểm, nguyện vọng; giữ thái độ khách quan, không thiên vị và không vội vàng kết luận. Trên cơ sở phân tích nguyên nhân, người hòa giải giải thích các quy định pháp luật bằng ngôn ngữ dễ hiểu, khuyến khích các bên nhìn nhận vấn đề từ góc độ của nhau để tìm tiếng nói chung.

Các hòa giải viên cơ sở tham dự hội nghị, tích cực tiếp thu kiến thức pháp luật và kỹ năng nghiệp vụ nhằm nâng cao hiệu quả giải quyết mâu thuẫn tại cộng đồng dân cư.

Đặc biệt, với những trường hợp mâu thuẫn kéo dài, các bên mất bình tĩnh, HGV cần kiên trì, giữ thái độ trung lập, lựa chọn thời điểm trao đổi thích hợp, tránh những lời nói hoặc hành động khiến xung đột gia tăng. Việc hòa giải phải dựa trên tinh thần tự nguyện, không áp đặt hay gây sức ép buộc các bên thỏa thuận.

Ông Nguyễn Đức Huy, ngụ xã Phú Riềng cho biết, ông đã tham gia công tác hòa giải ở cơ sở nhiều năm. Bên cạnh việc chủ động cập nhật kiến thức pháp luật qua sách, báo, đài, ông cùng các thành viên tổ hòa giải thường xuyên tham gia những chương trình tập huấn để nâng cao nghiệp vụ, kỹ năng xử lý tình huống.

"Có những vụ tranh chấp tưởng đơn giản nhưng khi bắt tay giải quyết mới thấy phức tạp. Nhờ được tập huấn thường xuyên, chúng tôi nắm rõ hơn quy định pháp luật, biết cách tháo gỡ từng vấn đề. Quan trọng nhất là phải kiên nhẫn, đặt mình vào vị trí người dân, lắng nghe các bên rồi tìm giải pháp phù hợp để thuyết phục họ", ông Huy chia sẻ.

Ông Hoàng Văn Căn, xã Phú Riềng cho hay, các vụ việc hòa giải rất đa dạng, từ tranh chấp đất đai trong gia đình, mâu thuẫn vợ chồng đến lối đi chung, xung đột trong sinh hoạt cộng đồng hay tranh chấp nợ dân sự. Mỗi vụ việc có tính chất khác nhau, đòi hỏi HGV phải có kiến thức, kinh nghiệm và khả năng phân tích thấu đáo.

"Ý nghĩa của hòa giải là gắn kết tình làng nghĩa xóm chứ không phải phân định thắng - thua. Mỗi vụ việc cần được xem xét kỹ lưỡng để tìm cách giải quyết thấu tình, đạt lý, giúp các bên cảm thấy được tôn trọng và vui vẻ bắt tay nhau", ông Căn bày tỏ.

Phát huy vai trò của Hội Luật gia trong cộng đồng

Thông qua những tình huống thực tế, các báo cáo viên cũng phân tích cách vận dụng pháp luật đối với từng dạng tranh chấp, đồng thời lưu ý HGV cần xác định đúng phạm vi hòa giải. Những vụ việc không thuộc phạm vi hòa giải ở cơ sở hoặc cần cơ quan có thẩm quyền giải quyết phải được hướng dẫn xử lý theo đúng quy định.

Đại diện Hội Luật gia Tp.Đồng Nai cùng các đại biểu, hòa giải viên chụp hình lưu niệm tại hội nghị tập huấn.

Theo ông Nguyễn Quốc Cường, Phó Giám đốc Trung tâm Chính trị xã Phú Riềng, hội nghị tập huấn có ý nghĩa thiết thực, giúp đội ngũ HGV cập nhật kiến thức pháp luật, bổ sung kỹ năng xử lý các tình huống phát sinh từ thực tiễn. Qua đó, góp phần nâng cao chất lượng hòa giải, giải quyết mâu thuẫn ngay tại địa bàn dân cư, hạn chế phát sinh tranh chấp phức tạp.

Là tổ chức chính trị - xã hội - nghề nghiệp của những người làm công tác pháp luật, Hội Luật gia Tp.Đồng Nai có lợi thế trong việc huy động kiến thức chuyên môn và kinh nghiệm thực tiễn của đội ngũ luật gia để tham gia phổ biến, giáo dục pháp luật, tư vấn và giải đáp những vướng mắc pháp lý trong đời sống.

Thông qua hoạt động tại xã Phú Riềng, vai trò của Hội Luật gia không chỉ dừng lại ở việc truyền đạt quy định pháp luật mà còn góp phần định hướng cách ứng xử, giúp người dân hiểu và lựa chọn phương thức giải quyết mâu thuẫn phù hợp. Sự phối hợp với chính quyền địa phương cũng tạo điều kiện đưa kiến thức pháp luật đến gần hơn với cộng đồng.

Từ những bất đồng trong sinh hoạt hằng ngày đến tranh chấp liên quan tài sản, quan hệ gia đình, hiệu quả hòa giải phụ thuộc nhiều vào sự kiên trì, khách quan và kỹ năng của người thực hiện. Một lời giải thích đúng lúc, một cuộc đối thoại phù hợp có thể giúp các bên hóa giải bất đồng, giữ gìn tình cảm và sự đoàn kết trong cộng đồng.

Với việc đẩy mạnh tuyên truyền pháp luật gắn với thực tiễn, Hội Luật gia Tp.Đồng Nai tiếp tục đồng hành cùng chính quyền địa phương, góp phần nâng cao chất lượng hòa giải ở cơ sở, xây dựng cộng đồng dân cư đoàn kết, văn minh và thượng tôn pháp luật.