Ảnh minh họa
Một tàu chở dầu của Iran nằm trong diện bị trừng phạt đã vượt qua vòng phong tỏa hàng hải của Mỹ, vận chuyển khoảng 500.000 thùng khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) đến Trung Quốc. Vụ việc cho thấy hoạt động xuất khẩu năng lượng của Tehran vẫn tìm được đường tiếp cận thị trường nước ngoài, dù các biện pháp kiểm soát của Washington đang gây sức ép lớn lên hoạt động vận tải dầu mỏ của nước này.
Theo dữ liệu theo dõi tàu của Reuters, tàu SOGL (IMO 9208227) đã bốc dỡ LPG của Iran tại cảng Assaluyeh vào cuối tháng 8, sau đó vượt qua vòng phong tỏa hàng hải của Mỹ ngày 1/9. Tổ chức này cho biết đã ghi hình con tàu tại khu neo đậu EOPL ngoài khơi Malaysia vào ngày 16/9, khi tàu tiếp nhiên liệu và sử dụng các dịch vụ hậu cần.
Sau đó, SOGL di chuyển về phía bắc qua Biển Đông và dỡ hàng tại cảng Xinzhou của Trung Quốc.
Ngày 8/10, Bộ Tài chính Mỹ đưa SOGL vào danh sách 17 tàu thuộc hạm đội ngầm bị trừng phạt. Theo cơ quan này, con tàu mang cờ Comoros, thuộc sở hữu của Công ty Hàng hải Gravion có trụ sở tại Quần đảo Marshall, đã vận chuyển hơn 2 triệu thùng propan và butan của Iran kể từ tháng 9/2025.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết các biện pháp trừng phạt nhằm cắt giảm nguồn thu mà chính quyền Tehran sử dụng để tài trợ cho các hoạt động quân sự trong khu vực.
Theo bản cập nhật vận tải biển công bố ngày 29/10, UANI cho biết kể từ khi lệnh phong tỏa được tái áp đặt vào tháng 7, chỉ khoảng 9 tàu chở LPG cỡ nhỏ của Iran vượt qua được tuyến kiểm soát của Mỹ. Trong khi đó, hoạt động xuất khẩu dầu thô chịu ảnh hưởng nghiêm trọng hơn. Tổ chức này cho biết chưa ghi nhận tàu chở dầu thô nào của Iran rời Vịnh Oman và vượt qua được sự kiểm soát của Mỹ kể từ ngày 12/7.
Giám sát vệ tinh của UANI cũng cho thấy trong tháng 9 không có hoạt động bốc dỡ dầu thô tại các trung tâm xuất khẩu chính của Iran. Hoạt động vận chuyển hàng hóa chỉ còn giới hạn ở một số mặt hàng phi dầu thô, gồm LPG, naphtha và dầu nhiên liệu với khối lượng tương đối nhỏ.
Chuyên gia phân tích cấp cao của UANI Jemima Shelley cho biết các tàu chở dầu cỡ nhỏ thường tắt hệ thống nhận dạng tự động (AIS), sử dụng cờ giả hoặc tìm cách che giấu quốc tịch để đi qua eo biển Hormuz. Sau đó, hàng hóa được chuyển sang một tàu khác tại Vịnh Oman trước khi con tàu này tìm cách vượt qua vòng phong tỏa.
Theo bà Shelley, việc vận chuyển LPG theo phương thức này tiềm ẩn nhiều rủi ro. Đây cũng là lý do lực lượng Mỹ chủ yếu tìm cách buộc các tàu chở khí cỡ nhỏ quay đầu thay vì sử dụng biện pháp cưỡng chế bằng vũ lực.
Các chuyên gia cũng cảnh báo về trường hợp tàu DANDELION (IMO 9379404), được cho là đang tìm cách vượt qua lệnh phong tỏa với khoảng 490.000 thùng LPG của Iran. Số hàng này được chuyển từ tàu SEA OPERA trong một hoạt động sang mạn giữa hai tàu ngoài khơi Shinas, Oman, ngày 26/10. Trước đó, SEA OPERA đã bốc hàng tại cảng Assaluyeh hôm 26/8 và neo đậu tại Vịnh Oman trong khoảng hai tháng.
Trung Quốc hiện là thị trường tiêu thụ gần như toàn bộ lượng dầu và LPG xuất khẩu của Iran. Bà Shelley cho biết tỷ trọng này đã tăng lên gần 100%, so với mức khoảng 80% đối với hàng hóa lỏng trong những năm trước.
Theo bà Shelley, lượng dầu thô của Iran lưu trữ trên các tàu nổi đã giảm xuống còn khoảng 0-7 triệu thùng kể từ khi lệnh phong tỏa được thực thi.