Mặt hàng này là cá ngừ.
Theo số liệu thống kê của Cục Hải quan, trong tháng 9/2026, kim ngạch xuất khẩu cá ngừ đạt gần 86 triệu USD, tăng 18% so với cùng kỳ năm ngoái. Đây cũng là tháng thứ tư liên tiếp xuất khẩu ghi nhận tăng trưởng.
Tính chung 9 tháng đầu năm nay, kim ngạch xuất khẩu cá ngừ của nước ta đạt gần 720 triệu USD, tăng 6% so với cùng kỳ năm trước. Đây là kết quả đáng chú ý, vì trong 5 tháng đầu năm nay, xuất khẩu cá ngừ liên tục gặp khó khăn, với mức giảm từ 6 - 15% trong các tháng 2 - 5.
Theo Cục Hải quan, sự cải thiện từ tháng 6 đã giúp ngành cá ngừ không chỉ bù đắp phần sụt giảm trước đó, mà còn lấy lại tăng trưởng trong lũy kế 9 tháng. Tính riêng 4 tháng từ tháng 6 đến tháng 9, kim ngạch đạt hơn 353 triệu USD, tương ứng tăng khoảng 19% so với cùng kỳ.
Mỹ và Nga là hai thị trường nhập khẩu nhiều cá ngừ của Việt Nam
Mỹ hiện là thị trường tiêu thụ cá ngừ lớn nhất của Việt Nam trong 9 tháng đầu năm 2026. Ảnh: VASEP
Đáng chú ý, theo thông tin từ Hiệp hội Chế biến Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), sau 6 tháng đầu năm liên tục giảm, kim ngạch xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam sang Mỹ đã tăng mạnh trở lại trong những tháng gần đây.
Tính lũy kế 9 tháng đầu năm, xuất khẩu cá ngừ Việt Nam sang Mỹ đạt hơn 280 triệu USD, tăng 9% so với cùng kỳ năm ngoái. Theo đó, Mỹ tiếp tục là thị trường tiêu thụ cá ngừ lớn nhất của Việt Nam, khi chiếm gần 39% tổng kim ngạch xuất khẩu mặt hàng này.
VASEP cho biết, kết quả này đạt được trong bối cảnh tổng nhập khẩu cá ngừ của Mỹ trong 8 tháng đầu năm suy giảm. Điều này cũng cho thấy cá ngừ Việt Nam đang cải thiện khả năng cạnh tranh, đồng thời tận dụng được cơ hội tại thị trường Mỹ, mặc dù nhu cầu nhập khẩu chung chưa thực sự phục hồi.
Đặc biệt, theo VASEP, điểm đáng quan tâm là sự phân hóa giữa các thị trường trong bức tranh xuất khẩu cá ngừ năm nay. Cụ thể, theo số liệu 8 tháng, Mỹ tiếp tục là thị trường lớn nhất với khoảng 248 triệu USD (tăng 8%). Tiếp đó là Nga tăng gần 56%. Trong khi đó, Canada và Nhật Bản duy trì mức tăng lần lượt khoảng 7% và 4%. Ở chiều ngược lại, EU giảm 17%, Thái Lan giảm gần 30%.
Cá ngừ Việt Nam được nhiều thị trường trên thế giới ưa chuộng. Ảnh: VASEP
Theo VASEP, trước những dự báo về khả năng thay đổi chính sách thuế của Mỹ, một số nhà nhập khẩu đã tiến hành đẩy nhanh tiến độ ký kết hợp đồng và nhận hàng sớm để chủ động nguồn cung, hạn chế rủi ro chi phí tăng.
Dù xuất khẩu có dấu hiệu khởi sắc, nhưng các doanh nghiệp cá ngừ Việt Nam cần lưu ý những thay đổi trong chính sách quản lý thủy sản của Mỹ.
Cụ thể, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ký ban hành Đạo luật Thực thi chống khai thác bất hợp pháp cá hồng và cá ngừ. Đây là động thái hướng đến tăng cường kiểm soát thủy sản khai thác bất hợp pháp và ngăn chặn hành vi gian lận xuất xứ đối với hàng nhập khẩu vào thị trường Mỹ.
Theo quy định mới này, Viện Tiêu chuẩn và Công nghệ Quốc gia Mỹ (NIST) sẽ phối hợp với Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Mỹ (NOAA) xây dựng phương pháp tiêu chuẩn để xác định xuất xứ của cá hồng và một số loài cá ngừ nhập khẩu vào Mỹ.
Do đó, VASEP cho rằng, các doanh nghiệp cá ngừ cần phải theo dõi sát diễn biến chính sách thương mại, cũng như đáp ứng quy định về truy xuất nguồn gốc, chứng nhận nhằm duy trì các đơn hàng tại Mỹ.
Đồng thời, doanh nghiệp cá ngừ Việt Nam cũng tìm cách mở rộng đầu ra. Minh chứng là Việt Nam và Hiệp hội Mậu dịch tự do châu Âu (EFTA) ký Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EFTA (VEFTA) ngày 18/10, nhằm hướng tới thúc đẩy thương mại với Thụy Sĩ, Na Uy, Iceland và Liechtenstein.
Theo VASEP, hiệp định này được kỳ vọng tăng cơ hội tiếp cận thị trường, kết nối doanh nghiệp và phát triển chuỗi cung ứng. Thế nhưng, do VEFTA chưa có hiệu lực nên các ưu đãi thuế quan theo hiệp định trên chưa thể áp dụng ngay.