Những sơ hở nhỏ có thể mở đường cho cuộc tấn công mạng quy mô lớn

Sơ hở nhỏ có thể mở lối cho tội phạm mạng

Chiều ngày 27/10, tại Hà Nội, Cục An ninh mạng (Bộ Công an) phối hợp với Hiệp hội An ninh mạng quốc gia tổ chức Lễ tổng kết Chương trình Diễn tập An ninh mạng quốc gia năm 2026.

Trước đó, vào buổi sáng, các đội thi đã tham gia vào phiên thực hành, diễn ra trên hệ thống mô phỏng hạ tầng của một tổ chức tài chính, với sự tham gia của 90 cán bộ, chiến sĩ, chuyên viên thuộc 46 đơn vị. 

Các đội thi trong phiên thực hành, diễn ra trong 7,5 tiếng liên tục trên hệ thống mô phỏng hạ tầng của một tổ chức tài chính (Ảnh: BTC).

Theo đó, điểm mới của diễn tập năm nay là hình thức phòng thủ trực tiếp kết hợp điều tra trực tiếp. Các đội phải tập trung giám sát, phát hiện và ngăn chặn kịp thời các cuộc tấn công để bảo vệ hệ thống. Song song đó phải phân tích nhật ký, truy vết hành vi của đối tượng qua các giai đoạn của cuộc tấn công, khoanh vùng, xử lý sự cố, khôi phục hoạt động hệ thống và thu thập chứng cứ điện tử phục vụ điều tra.

Dựa trên kết quả từ các đội thi, trong Lễ tổng kết, Ban tổ chức đã đưa ra những nhận xét khách quan, công bố các đội đạt thành tích xuất sắc, đồng thời tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu nâng cao năng lực ứng phó và phối hợp giữa các lực lượng bảo vệ an ninh mạng.

Theo Thượng tá Nguyễn Trung Hiếu - Phó Giám đốc Trung tâm An ninh mạng quốc gia, Cục An ninh mạng (Bộ Công an), Trưởng ban giám khảo, chương trình diễn tập năm nay có 10 đội tham gia, các đội trải qua 7,5 giờ diễn tập liên tục, thực hiện 43 thử thách, trong đó giải thành công 39 thử thách, đạt tỷ lệ hơn 90%.

Thượng tá Nguyễn Trung Hiếu - Phó Giám đốc Trung tâm An ninh mạng quốc gia, Cục An ninh mạng (Bộ Công an), Trưởng Ban giám khảo Chương trình (Ảnh: Việt Anh).

Kịch bản được xây dựng trên hệ thống mô phỏng hạ tầng của một tổ chức tài chính, đặt các đội vào tình huống phải vừa phòng thủ, vừa điều tra, truy vết hành vi của tin tặc. Điểm đáng chú ý là cuộc tấn công được thiết kế theo nhiều giai đoạn, bắt đầu từ máy chủ truyền thống, chuyển sang hạ tầng điện toán đám mây rồi tiến tới mạng chuỗi khối và tài sản số.

“Không lỗ hổng nào quyết định tất cả, đó là chuỗi sơ hở nhỏ nối tiếp và cũng là những điểm các đơn vị nên rà soát ngay trên hệ thống của mình”, Thượng tá Nguyễn Trung Hiếu nhấn mạnh.

Sau khi đánh giá dựa trên điểm số, đội Đồng Xuân giành giải Nhất Diễn tập An ninh mạng quốc gia năm 2026. Nối theo sau là giải Nhì thuộc về đội Hoàng Thành và đội Ô Cầu Dền. Ba đội Ba Đình, Hoàn Kiếm và Ô Cầu Giấy nhận giải Ba, các đội Văn Miếu, Ô Quan Chưởng, Ô Đống Mác và Ô Chợ Dừa nhận giải Khuyến khích.

Cuộc chiến không phải chỉ của riêng một lực lượng

Phát biểu tổng kết, Đại tá Nguyễn Hồng Quân - Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng (Bộ Công an), Trưởng Ban tổ chức, đánh giá diễn tập năm nay được triển khai thực chất, với các bài toán xuất phát từ thực tiễn công tác bảo đảm an ninh mạng.

Đại tá Nguyễn Hồng Quân - Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng (Bộ Công an), Trưởng Ban tổ chức Chương trình (Ảnh: Việt Anh).

Theo Đại tá Nguyễn Hồng Quân, điểm nhấn của chương trình là sự phối hợp liên thông giữa các lực lượng hoạt động trong những lĩnh vực khác nhau.

“Không có một cuộc chiến đấu nào chỉ có các đồng chí công an, không có một cuộc chiến đấu nào đơn độc chỉ có các nhân sự ở các bộ, ban, ngành”, Đại tá Quân nhấn mạnh.

Theo vị Phó cục trưởng, việc cùng tham gia xử lý những tình huống an ninh mạng cụ thể giúp từng người có cơ hội học hỏi kinh nghiệm, đối chiếu cách làm và hoàn thiện quy trình nghiệp vụ. Những người trước đó chưa có nhiều cơ hội tiếp xúc với các quy trình xử lý tương tự có thể tích lũy thêm kinh nghiệm thông qua chính đồng đội trong nhóm và các đội khác.

Từ những kinh nghiệm có được trong chương trình năm nay, Đại tá Nguyễn Hồng Quân kỳ vọng sẽ xây dựng được nguồn tài liệu phục vụ công tác huấn luyện và hoàn thiện quy trình ứng cứu sự cố tại các đơn vị.

Bên cạnh phần thực hành, trong khuôn khổ chương trình năm nay còn có phần hội thảo chuyên đề, với sự tham gia của lãnh đạo Phòng An ninh mạng Công an các tỉnh, thành phố và đơn vị bảo đảm an ninh mạng của các bộ, ngành.

Hội thảo tập trung vào 05 tham luận: phổ biến nội dung mới của Luật An ninh mạng, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân, các nghị định và hướng dẫn thi hành; phổ biến những điểm mới trong thẩm định hồ sơ cấp độ hệ thống thông tin; đổi mới công tác huấn luyện, diễn tập an ninh mạng trong kỷ nguyên AI; xu thế phát triển của AI và tác động tới ngành an ninh mạng - dự báo và định hướng; hệ thống pháp lý và tiêu chuẩn kỹ thuật an ninh mạng - trụ cột bảo đảm an ninh mạng tại các bộ, ngành, địa phương.

Theo Đại tá Quân, hội thảo chuyên đề đã tạo điều kiện để các chuyên gia trao đổi, phản biện và chia sẻ kinh nghiệm, qua đó làm rõ những vấn đề thực tiễn, bổ sung kiến thức và hỗ trợ các đơn vị hoàn thiện quy trình, nâng cao hiệu quả công tác.

Toàn cảnh Lễ tổng kết Chương trình Diễn tập An ninh mạng quốc gia năm 2026 (Ảnh: Việt Anh).

Trong năm 2026, các nguy cơ trên không gian mạng tiếp tục diễn biến phức tạp. Mã độc tống tiền kết hợp đánh cắp dữ liệu, tấn công qua chuỗi cung ứng, việc khai thác trí tuệ nhân tạo để giả mạo hình ảnh, giọng nói và hoạt động mua bán trái phép dữ liệu cá nhân đang đặt ra nhiều thách thức mới.

Trước bối cảnh các quy định mới về an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân được triển khai, chương trình diễn tập 2026 là dịp để các lực lượng bảo vệ an ninh mạng kiểm nghiệm năng lực thực chiến, cập nhật và đưa các quy định mới của pháp luật vào thực tiễn, góp phần xây dựng thế trận an ninh mạng quốc gia vững chắc, bảo vệ an toàn hạ tầng số và niềm tin của người dân trong kỷ nguyên số.

Kết thúc Lễ tổng kết, Đại tá Nguyễn Hồng Quân đánh giá chương trình diễn tập và hội thảo đã diễn ra thành công tốt đẹp, đồng thời đề nghị các đơn vị tiếp tục duy trì những kết nối được hình thành, vận dụng kinh nghiệm vào công tác chuyên môn.