Các nhân vật “cậu bé ngập tràn nước mắt” do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra đang càn quét các nền tảng video ngắn tại Trung Quốc , bị cáo buộc dùng chiêu trò thao túng cảm xúc để lừa tiền tiết kiệm của người xem lớn tuổi.
Được gọi chung là “Xiaohai”, các nhân vật kỹ thuật số này thường xuất hiện dưới hình ảnh thiếu niên mặc đồng phục học sinh hoặc áo sơ mi trắng đơn giản, vừa khóc vừa kể lể về hoàn cảnh nghèo khó của mình trước ống kính.
Trong một video, nhân vật Xiaohai cầm chiếc bánh bao và than thở với người xem mà cậu gọi là “các cô, các mẹ”: “ Tất cả bạn bè cùng lớp đều đi ăn trưa rồi. Con phải trốn trong lớp để ăn cái này”. Trong một video khác, cậu xuất hiện với cảnh bị “bắt nạt” dưới mưa vì không có tiền đóng học phí. Cậu nài nỉ người xem mua ngũ cốc kiều mạch để giúp mình hoàn thành chỉ tiêu bán hàng và tránh bị chế giễu.
Nhân vật Xiaohai cũng quảng cáo các loại thực phẩm chức năng và đồ gia dụng, với lý do cần kiếm tiền nuôi người bố đơn thân. Các sản phẩm này thường bị độn giá rất cao. Một chai dầu ăn được Xiaohai bán với giá 99 Nhân dân tệ (380.000 đồng) đắt gấp đôi mức giá trên thị trường.
Nhân vật Xiaohai chuyên lừa tiền người cao tuổi trên mạng xã hội Trung Quốc.
Với mức hoa hồng lên tới 55%, những người điều hành có thể thu về lợi nhuận kếch xù. Nhà sáng tạo sử dụng các câu lệnh AI có sẵn để sản xuất video Xiaohai có thể kiếm từ 2.000 đến 3.000 Nhân dân tệ (khoảng 11 triệu đồng) mỗi ngày.
Trào lưu này đã lan rộng khắp các nền tảng video ngắn của Trung Quốc, nơi các chủ đề liên quan đến Xiaohai thu hút hơn 600 triệu lượt xem. Hầu hết những người theo dõi là người trung niên hoặc lớn tuổi, những người tràn ngập phần bình luận bằng những lời bày tỏ tình mẫu tử.
“Sao con chỉ ăn bánh bao thế? Trái tim dì tan nát vì hoàn cảnh của con mất thôi”, một người dùng bình luận.
Sau khi đặt hàng, một người dùng khác viết: “Con trai cưng ơi, mẹ đã đặt 4 món rồi nhé. Yêu con nhiều”.
Thậm chí, một số người hâm mộ lớn tuổi đã đi đến những giới hạn cực đoan. Vào tháng 5, cảnh sát ở Ô Lỗ Mộc Tề đã chặn một cụ bà 79 tuổi mù chữ đang đi tàu một mình. Bà khăng khăng rằng mình đang trên đường đến tỉnh Sơn Tây ở miền bắc Trung Quốc để gặp Xiaohai, người đã mời bà trong một buổi phát trực tiếp để ăn nấm và ngắm hoa.
Các nhân viên cảnh sát đã liên lạc với gia đình và đưa bà về nhà sau khi giải thích rằng cậu bé đó là giả. Nhiều chuyên gia pháp lý cảnh báo rằng hành vi cố tình bịa đặt câu chuyện để thúc đẩy doanh số thương mại điện tử có thể cấu thành tội lừa đảo.
Trong khi đó, giáo sư Mã Lượng của Đại học Bắc Kinh chỉ ra một cuộc khủng hoảng xã hội sâu sắc hơn. “Nhiều người cao tuổi phải đối mặt với sự cô đơn cùng cực ngoài đời thực. Họ tìm đến tiêu dùng kỹ thuật số để lấp đầy khoảng trống cảm xúc, ” ông Mã chia sẻ.
Hầu hết các video liên quan đến Xiaohai trên các nền tảng video ngắn ở Trung Quốc đại lục đã bị gỡ xuống. Để đáp trả, một số cư dân mạng am hiểu công nghệ đang sử dụng AI để tạo ra các video “Xiaohai phản diện” nhằm cảnh tỉnh cha mẹ và đưa họ trở lại thực tế.
Trong các video nhại lại này, Xiaohai xuất hiện trong trang phục tù nhân, xin lỗi người hâm mộ, hoặc mặc đồ hiệu và hút thuốc khi khoe khoang về việc lừa tiền người cao tuổi.
Nhưng vấn đề cốt lõi vẫn sâu xa hơn thế, như một bình luận trực tuyến đã nhận xét: “Một số người già cô đơn biết rõ đó là giả; họ chỉ thích tin rằng nó là thật mà thôi”.