Xử trí ca ung thư hiếm gặp, khối u xâm lấn nhiều cơ quan

Ung thư nguyên phát tại túi tinh đặc biệt hiếm gặp, đến nay, y văn thế giới mới ghi nhận khoảng 100 ca qua các báo cáo riêng lẻ. Do dữ liệu hạn chế, bệnh chưa có hướng dẫn điều trị chuẩn hóa, chiến lược điều trị chủ yếu dựa trên kinh nghiệm từ các ca đã công bố.

Vị trí giải phẫu càng làm tăng độ khó. Nằm sâu trong tiểu khung, tiếp giáp bàng quang, trực tràng và tuyến tiền liệt, khối u túi tinh thường tiến triển thầm lặng và dễ xâm lấn sang các cơ quan lân cận trước khi biểu hiện triệu chứng.

Bệnh nhân nhập viện trong tình trạng khối u tái phát, xâm lấn nhiều cơ quan lân cận (Ảnh: BVCC).

Mới đây, Trung tâm Ung bướu, Xạ trị và Y học hạt nhân Quốc tế, Bệnh viện Đa khoa Phương Đông, tiếp nhận một trường hợp bệnh nhân V.T.T (68 tuổi) có tiền sử đái tháo đường nhiều năm và bệnh vảy nến, được chẩn đoán ung thư túi tinh và phẫu thuật từ năm 2021. Sáu tháng trước khi nhập viện, bệnh tái phát tại tiểu khung.

Khối u tái phát xâm lấn thành sau bàng quang, thành trước trực tràng, các quai ruột và lan tới thành bụng, tạo thành một "đám quánh" đặc trong tiểu khung. Trong lần phẫu thuật tại một cơ sở y tế khác, do tổn thương quá phức tạp, ê-kíp buộc phải đóng bụng mà không thể can thiệp vào khối u.

Khối u gây tắc ruột khiến bệnh nhân phải làm hậu môn nhân tạo trên thành bụng; đồng thời xâm lấn toàn bộ thành bàng quang, gây viêm và tiểu rắt liên tục, khoảng 30 phút một lần. Có đêm ông thức giấc tới 20 lần, mỗi ngày phải dùng tới 6 viên thuốc giảm đau liều cao, trong khi đường rò từ khối u liên tục chảy dịch ra thành bụng.

Bệnh nhân từng thăm khám tại nhiều cơ sở y tế nhưng chỉ nhận được lời khuyên "theo dõi, chờ đợi". Hai tháng chờ đợi trong đau đớn, căng thẳng khiến chất lượng sống của ông suy giảm rõ rệt.

Hội đồng chẩn đoán đa chuyên khoa của Bệnh viện đã hội chẩn, đánh giá toàn diện tổn thương trên hình ảnh PET-CT và tham khảo các ca bệnh tương tự đã được báo cáo trên thế giới. Kết quả cho thấy khối u chiếm gần trọn tiểu khung, xâm lấn bàng quang, các quai ruột và tạo đường rò thông ra thành bụng.

Hội đồng thống nhất chiến lược hai giai đoạn: xạ trị thích ứng phối hợp hóa trị hàng tuần để thu nhỏ khối u, kiểm soát triệu chứng, sau đó đánh giá lại khả năng phẫu thuật. 

Mục tiêu không dừng ở chăm sóc giảm nhẹ mà hướng tới đưa một khối u "không thể mổ" trở về trạng thái có thể can thiệp triệt căn.

Bác sĩ thăm khám cho bệnh nhân sau đợt điều trị (Ảnh: BVCC).

Lý giải lựa chọn này, BSCKI Ninh Công Vi - Phó Giám đốc Trung tâm Ung bướu, Xạ trị và Y học hạt nhân Quốc tế, Bệnh viện Đa khoa Phương Đông, cho biết vùng tiểu khung là nơi các cơ quan liên tục thay đổi, bàng quang to nhỏ theo lượng nước tiểu, ruột luôn dịch chuyển, còn khối u nhỏ dần trong quá trình điều trị. Nếu xạ trị theo một kế hoạch cố định từ đầu, tia xạ dễ chiếu lệch khỏi khối u và ảnh hưởng đến các cơ quan lành.

Trong khi đó, với xạ trị thích ứng, hình ảnh được ghi nhận ngay khi tiến hành xạ, đối chiếu với kế hoạch gốc và hiệu chỉnh khi cần. Nhờ vậy, tia xạ tập trung đúng vào khối u, hạn chế tổn thương các cơ quan xung quanh. Hóa trị hàng tuần đóng vai trò phối hợp, giúp tế bào ung thư nhạy cảm hơn với tia xạ và dễ bị tiêu diệt.

Sau mốc 10 và 20 buổi xạ trị, khối u thu nhỏ rõ rệt, đường rò trên thành bụng khô dần và ngừng chảy dịch. Khi khối u đã thu nhỏ, ê-kíp điều chỉnh lại liều xạ, tập trung "trúng đích" vào phần tổn thương còn lại để tối ưu hiệu quả.

Kết thúc 28 buổi xạ trị phối hợp hóa trị, khối u teo nhỏ đáng kể, vùng tổn thương co lại. Người bệnh không còn phải dùng thuốc giảm đau và có giấc ngủ liền mạch, thể trạng hồi phục, tinh thần lạc quan trở lại và dần lấy lại nhịp sinh hoạt bình thường.

Hiện người bệnh bước vào giai đoạn hóa trị bổ trợ, dự kiến gồm 6 đợt, sau đó sẽ tiếp tục phối hợp để đánh giá khả năng phẫu thuật triệt căn, hướng tới mục tiêu kéo dài thời gian sống khỏe mạnh và nâng cao chất lượng sống cho người bệnh.

Từ lời khuyên "chỉ có thể chờ đợi", hành trình của bệnh nhân V.T.T đã rẽ sang một hướng khác: cơn đau lùi xa, giấc ngủ trở lại.

Hoàng Bích - Huyền Linh