Buổi chào cờ đặc biệt với những câu hỏi pháp luật hóc búa

Biết bạn đi trộm mà không báo, có phạm tội?

Sáng thứ Hai (19/10), thay cho tiết chào cờ thường lệ, sân Trường THCS Nguyễn Văn Cừ trở thành nơi học sinh cùng các báo cáo viên trao đổi về những tình huống pháp luật gần gũi với đời sống.

Buổi tuyên truyền do Hội Luật gia thành phố Đà Nẵng phối hợp Công an phường An Hải tổ chức.

Tiến sĩ Phan Thị Nhật Tài trao đổi với học sinh Trường THCS Nguyễn Văn Cừ về sử dụng mạng xã hội an toàn và phòng chống bạo lực học đường.

"Bao nhiêu tuổi thì mình sẽ phải chịu trách nhiệm hình sự?". Câu hỏi của tiến sĩ Phan Thị Nhật Tài, chuyên ngành Giáo dục công dân và Pháp luật, Trường Đại học Sư phạm - Đại học Đà Nẵng, khiến nhiều cánh tay giơ lên.

Một học sinh lớp 6/1 chọn 18 tuổi, em khác trả lời 16 tuổi. Đáp án được đưa ra khiến nhiều em bất ngờ: Người từ đủ 14 tuổi đã có thể phải chịu trách nhiệm hình sự đối với một số tội phạm theo quy định.

Tiến sĩ Nhật Tài giải thích, còn nhỏ tuổi không có nghĩa mọi hành vi sai trái đều được bỏ qua. Tùy độ tuổi, tính chất và mức độ hành vi, người vi phạm có thể phải chịu trách nhiệm trước pháp luật.

Trước đó, một tình huống về trộm cắp cũng khiến học sinh đưa ra nhiều ý kiến trái chiều.

Hai người bạn A và B rủ nhau đi trộm. Trên đường gặp C, cả hai rủ C tham gia nhưng C từ chối: "Thôi tao không đi đâu, tụi bay đi đi". Hôm sau, A và B bị bắt. Vậy C có phạm tội không?

Khôi, học sinh lớp 6/6, cho rằng C không phạm tội vì không trực tiếp tham gia. Gia Linh lại nghĩ C phạm tội bao che. Nguyễn Thành Luân, lớp 7/8, nhận định C có lỗi vì biết chuyện nhưng không báo cơ quan chức năng.

Tiến sĩ Phan Thị Nhật Tài đặt câu hỏi về độ tuổi chịu trách nhiệm hình sự, thu hút sự quan tâm của học sinh.

Từ những câu trả lời khác nhau, tiến sĩ Nhật Tài trao đổi với học sinh về trách nhiệm khi biết người khác có ý định vi phạm pháp luật.

Một người biết bạn dự định phạm tội nhưng không tham gia, không ngăn cản hoặc không trình báo thì chưa đương nhiên trở thành đồng phạm hay phạm tội che giấu, không tố giác tội phạm. Trách nhiệm hình sự phải được xem xét trên cơ sở hành vi cụ thể và các điều kiện luật định.

Cũng từ chuyện trộm cắp, tiến sĩ Nhật Tài đưa ra tình huống một gia đình đi du lịch, con đăng hình ảnh lên Facebook. Người có ý định trộm cắp nhìn thấy bài đăng, biết cả nhà đang vắng người.

Một bức ảnh khoe chuyến đi có thể vô tình tiết lộ thời gian gia đình vắng nhà, tạo cơ hội cho kẻ xấu.

Một câu hỏi khác được đặt ra: Học sinh dùng lời nói, hành động khiến bạn cùng lớp bị xúc phạm, tổn thương là hành vi gì?

Nguyễn Ngọc Phương Trang, lớp 6/9, trả lời đó là bạo lực học đường về tinh thần.

Một học sinh Trường THCS Nguyễn Văn Cừ chia sẻ suy nghĩ về trách nhiệm pháp lý khi biết bạn bè có hành vi vi phạm pháp luật.

Tiến sĩ Nhật Tài phân tích, bạo lực học đường không chỉ là đánh nhau. Những lời chế giễu, xúc phạm, đe dọa, cố tình làm tổn thương người khác cũng có thể là biểu hiện của bạo lực học đường.

Ngay cả khi đã về nhà, việc lên Facebook bình luận xúc phạm, bắt nạt bạn bè vẫn có thể gây tổn thương và để lại hậu quả.

Bà nhắc học sinh không hùa theo những lời xúc phạm trên mạng, đồng thời tìm sự hỗ trợ từ thầy cô, cha mẹ khi chứng kiến hoặc trở thành nạn nhân của hành vi bắt nạt.

Đèn vàng phải dừng, sao nhiều học sinh chọn đi chậm?

Ở phần tuyên truyền an toàn giao thông, cán bộ Công an phường An Hải, Trung tá Nguyễn Công Trúc hỏi học sinh: "Khi gặp đèn vàng, người đi đường phải làm gì?".

Một em trả lời đi chậm, em khác cho rằng cần giảm tốc độ.

Cán bộ Công an phường An Hải Nguyễn Công Trúc hướng dẫn học sinh những quy tắc an toàn khi tham gia giao thông.

Ông Trúc giải thích, khi đèn chuyển vàng, người điều khiển phương tiện phải dừng trước vạch dừng. Trường hợp đang ở trên hoặc đã đi qua vạch dừng khi tín hiệu chuyển vàng thì được đi tiếp.

Với đèn vàng nhấp nháy, phương tiện được phép đi nhưng phải quan sát, giảm tốc độ hoặc dừng lại nhường đường theo quy định.

Từ tín hiệu đèn giao thông, ông Trúc kể tình huống quen thuộc: Buổi sáng, bố chở con đến trường, cả hai đều đội mũ bảo hiểm. Nhưng đưa con đến lớp xong, bố mang luôn chiếc mũ đi làm. Đến trưa, mẹ đón về, con lại không có mũ.

Học sinh trả lời câu hỏi về cách xử lý khi gặp tín hiệu đèn vàng trong phần trao đổi với cán bộ công an.

"Đi tới thì có nhưng mà đi về thì không", ông Trúc nói, nhắc học sinh chú ý việc đội mũ bảo hiểm trong cả hai lượt đi và về.

Ông hướng dẫn các em chủ động giữ mũ tại trường để sử dụng khi ra về, tránh tình trạng người đưa đón quên mang theo.

Cầm một chiếc mũ bảo hiểm cho học sinh quan sát, ông Trúc tiếp tục hỏi chiếc mũ có đạt chuẩn hay không.

Một em nhận xét mũ quá mỏng. Em khác phát hiện không có tem và thông tin nhà sản xuất.

Buổi tuyên truyền pháp luật góp phần nâng cao nhận thức, trang bị cho học sinh những kiến thức, kỹ năng cần thiết để tự bảo vệ bản thân, ứng xử phù hợp trên mạng xã hội, phòng chống bạo lực học đường và chấp hành quy định an toàn giao thông.

Từ những chi tiết học sinh chỉ ra, ông Trúc hướng dẫn cách nhận biết mũ bảo hiểm đạt chuẩn, chú ý phần vỏ, lớp đệm hấp thụ xung động, quai đeo và các dấu hiệu nhận biết theo quy định.

Ông lưu ý những chiếc mũ có kiểu dáng đẹp, màu sắc bắt mắt nhưng không đạt chuẩn sẽ không bảo vệ tốt phần đầu khi xảy ra va chạm. Học sinh được nhắc kiểm tra lại mũ đang sử dụng, trao đổi với cha mẹ nếu cần thay thế. 

Học sinh Trường THCS Nguyễn Văn Cừ được trao tặng mũ bảo hiểm sau buổi tuyên truyền pháp luật về an toàn giao thông.

Một nguy cơ khác được ông Trúc đề cập là tình trạng học sinh đi xe đạp đùa giỡn, đuổi nhau hoặc bất ngờ lao từ hẻm ra đường lớn.

Với những tình huống này, ông hướng dẫn các em giảm tốc độ, quan sát kỹ và nhường đường đúng quy tắc, tránh những va chạm có thể xảy ra chỉ vì một phút bất cẩn.

Chấp hành quy định giao thông, như lời ông Trúc nhắn nhủ học sinh, trước hết là để bảo vệ tính mạng, sức khỏe của bản thân, chứ không đơn thuần để tránh bị xử phạt.

Học sinh ký cam kết, nhận mũ bảo hiểm an toàn

Sau buổi tuyên truyền, giáo viên chủ nhiệm và lớp trưởng các lớp, đại diện bốn khối, tham gia ký cam kết chấp hành pháp luật về an toàn giao thông, phòng chống bạo lực học đường và các hành vi vi phạm.

Dịp này, ban đại diện cha mẹ học sinh cùng các nhà hảo tâm trao tặng mũ bảo hiểm cho học sinh. Hoạt động diễn ra ngay sau khi các em được hướng dẫn nhận biết mũ đạt chuẩn và cách bảo vệ an toàn khi tham gia giao thông.

Giáo viên chủ nhiệm và lớp trưởng đại diện bốn khối lớp ký cam kết chấp hành pháp luật, bảo đảm an toàn giao thông và phòng chống bạo lực học đường.