Hòa giải ở cơ sở, làm sao để người dân giữ được tình làng nghĩa xóm?

Hiểu đúng pháp luật để tháo gỡ mâu thuẫn

Ngày 17/10, Hội Luật gia thành phố Đà Nẵng tổ chức tuyên truyền pháp luật về hòa giải ở cơ sở tại phường Tam Kỳ, tập trung vào các quy định pháp luật và kỹ năng giải quyết mâu thuẫn trong đời sống.

Trao đổi tại chương trình, ông Đoàn Văn Tri, báo cáo viên pháp luật Hội Luật gia thành phố Đà Nẵng, đề cập những tình huống thường gặp như tranh chấp ranh giới đất đai, lối đi chung, bất đồng trong gia đình hoặc giữa các hộ dân liền kề.

Ông Đoàn Văn Tri, báo cáo viên pháp luật Hội Luật gia thành phố Đà Nẵng, phổ biến những quy định cơ bản của Luật Hòa giải ở cơ sở.

Ông Tri phân tích, hòa giải ở cơ sở là việc hòa giải viên hướng dẫn, giúp đỡ các bên tự nguyện thỏa thuận để giải quyết mâu thuẫn. 

Người hòa giải không có vai trò phân xử thắng thua hay áp đặt phương án giải quyết mà phải tôn trọng quyền, lợi ích hợp pháp của người tham gia.

Trong nhiều trường hợp, bất đồng không chỉ xuất phát từ quyền lợi vật chất mà còn liên quan đến cách ứng xử, những lời nói gây tổn thương hoặc khúc mắc kéo dài chưa được giải quyết. 

Vì vậy, hòa giải viên cần tìm hiểu nguyên nhân, hoàn cảnh từng vụ việc trước khi vận động các bên tìm tiếng nói chung.

Người dân tham dự chương trình tuyên truyền pháp luật về hòa giải ở cơ sở tại phường Tam Kỳ.

Ông Tri cũng lưu ý không phải mọi tranh chấp, vi phạm pháp luật đều thuộc phạm vi hòa giải ở cơ sở. 

Với những vụ việc không được hòa giải theo quy định, người dân cần được hướng dẫn đến cơ quan có thẩm quyền. Việc giữ gìn tình cảm gia đình, láng giềng phải đi cùng bảo đảm quyền lợi hợp pháp của các bên.

Muốn hòa giải thành, phải biết lắng nghe

Đi sâu vào kỹ năng hòa giải, ông Trần Thế Cẩm, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Luật gia thành phố Đà Nẵng, nhấn mạnh việc lắng nghe, tìm hiểu tâm lý và lựa chọn cách tiếp cận phù hợp với từng vụ việc.

Ông Trần Thế Cẩm trao đổi về kỹ năng lắng nghe, thuyết phục và xử lý những tình huống phát sinh trong quá trình hòa giải.

Chẳng hạn, khi hai hộ dân tranh chấp lối đi chung, nếu hòa giải viên vội vàng nhận xét sau khi chỉ nghe một phía, bên còn lại có thể cảm thấy không được tôn trọng. Ngược lại, khi được trình bày đầy đủ, các bên sẽ có điều kiện làm rõ nguyên nhân bất đồng và những yêu cầu cần giải quyết.

Ông Cẩm hướng dẫn hòa giải viên tìm hiểu thông tin, gặp gỡ các bên khi cần thiết, lựa chọn thời gian, địa điểm phù hợp trước khi tiến hành hòa giải. Trong quá trình trao đổi, người hòa giải phải giữ thái độ khách quan, bình tĩnh, biết đặt câu hỏi và giải thích pháp luật, tránh những lời nói khiến mâu thuẫn thêm căng thẳng.

Đối với mâu thuẫn gia đình, việc tiếp cận cần tế nhị, tôn trọng đời sống riêng tư của người tham gia. Khi hòa giải thành, hòa giải viên cần ghi nhận, theo dõi kết quả theo quy định. Trường hợp không thành, người dân được hướng dẫn lựa chọn phương thức giải quyết tranh chấp phù hợp.

Tham gia chương trình, ông Nguyễn Quang Tuấn, Phó Chủ tịch UBND phường Tam Kỳ, trao đổi thêm về công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật tại địa phương và vai trò của hoạt động hòa giải trong giải quyết những mâu thuẫn phát sinh ở khu dân cư.

Ông Nguyễn Quang Tuấn, Phó Chủ tịch UBND phường Tam Kỳ, trao đổi về công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật tại địa phương.

Việc nâng cao kiến thức pháp luật, kỹ năng xử lý tình huống cho đội ngũ hòa giải viên có ý nghĩa thiết thực, nhất là khi nhiều tranh chấp liên quan trực tiếp đến quyền lợi, tài sản và tình cảm của người dân. 

Qua các nội dung trao đổi tại chương trình, những người làm công tác hòa giải có thêm kiến thức để nhận diện vụ việc, lựa chọn cách tiếp cận và hướng dẫn người dân giải quyết tranh chấp phù hợp.

Một vụ hòa giải thành không chỉ dừng ở việc các bên đạt được thỏa thuận. Quan trọng hơn, những khúc mắc được giải quyết để người trong gia đình tiếp tục quan tâm nhau, những hộ dân liền kề có thể giữ được quan hệ láng giềng, hạn chế những tranh chấp không đáng có.