Chuyển đổi một số quỹ nhà ở xã hội để phục vụ tái định cư
Như PV đã thông tin, theo Thông báo số 816-TB/TU ngày 15/10, Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội yêu cầu rà soát, điều chỉnh kế hoạch phát triển nhà ở xã hội trên địa bàn, hoàn thành trước ngày 30/11/2026.
Trong thời gian chờ kế hoạch mới, thành phố tạm dừng xem xét, chấp thuận chủ trương đầu tư các dự án nhà ở xã hội mới, trừ những dự án đã được Ban Thường vụ Thành ủy đồng ý chủ trương và các dự án thuộc nhóm ưu tiên theo định hướng mới.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh Hà Nội xác định việc chuẩn bị quỹ đất, quỹ nhà tái định cư là nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách, gắn trực tiếp với tiến độ giải phóng mặt bằng và triển khai các công trình, dự án trọng điểm của Thủ đô.
Đáng chú ý, Hà Nội cũng nghiên cứu phương án điều chỉnh, chuyển đổi công năng một số quỹ đất, quỹ nhà ở xã hội phù hợp để bổ sung nguồn cung nhà tái định cư khi cần thiết.
Ưu tiên đủ quỹ nhà tái định cư trong giai đoạn 2026-2027
Theo kết luận của Ban Thường vụ Thành ủy tại hội nghị ngày 14/10 về tình hình phát triển nhà ở xã hội và nhà ở tái định cư, thành phố quán triệt nguyên tắc "tái định cư phải đi trước một bước, nơi ở mới phải bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ".
Việc chuẩn bị quỹ nhà tái định cư phải được tính toán ngay từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư, gắn với kế hoạch thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và giải phóng mặt bằng. Nơi ở mới cần bảo đảm đồng bộ về hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, các dịch vụ thiết yếu và điều kiện sinh hoạt của người dân.
Một trong những nhiệm vụ cấp bách là rà soát toàn diện nhu cầu tái định cư theo từng dự án, địa bàn, khu vực và giai đoạn phát triển. Việc dự báo phải gắn với Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, kế hoạch phát triển đô thị và tiến độ triển khai các công trình, dự án, đặc biệt là những dự án trọng điểm, cấp bách trong giai đoạn 2026-2030.
Thành phố yêu cầu phân định rõ nhu cầu tái định cư trước mắt, nhu cầu dự kiến phát sinh và nhu cầu dài hạn. Trên cơ sở đó, các cơ quan chức năng phải chủ động chuẩn bị quỹ đất, quỹ nhà và phương án bố trí phù hợp, hạn chế tình trạng người dân phải tạm cư kéo dài do chưa có nơi ở mới.
Đặc biệt, Hà Nội yêu cầu tập trung nguồn lực, bố trí đủ quỹ nhà tái định cư đáp ứng nhu cầu cấp thiết trong giai đoạn 2026-2027, nhất là tại các dự án có khối lượng giải phóng mặt bằng lớn.
Để thực hiện mục tiêu này, thành phố sẽ thống kê, phân loại toàn bộ quỹ đất sạch, quỹ đất đã được quy hoạch, quỹ đất và quỹ nhà đã hoặc dự kiến được chủ đầu tư bàn giao, cùng các dự án nhà tái định cư đã hoàn thành, đang triển khai và quỹ nhà thuộc sở hữu nhà nước.
Với từng quỹ đất, quỹ nhà, cơ quan chức năng phải đánh giá cụ thể hiện trạng, tình trạng pháp lý, điều kiện hạ tầng và khả năng khai thác, sử dụng. Những quỹ đất, quỹ nhà phù hợp có thể được nghiên cứu điều chỉnh hoặc chuyển đổi công năng để bổ sung nguồn cung tái định cư, nhưng phải bảo đảm phù hợp quy hoạch, nhu cầu thực tế và quy định pháp luật.
Hà Nội đồng thời yêu cầu cân đối, điều tiết quỹ nhà giữa các địa bàn, khắc phục tình trạng nơi thiếu, nơi thừa hoặc sử dụng kém hiệu quả.
Hà Nội cũng nghiên cứu phương án điều chỉnh, chuyển đổi công năng một số quỹ đất, quỹ nhà ở xã hội phù hợp để bổ sung nguồn cung nhà tái định cư khi cần thiết. Ảnh minh họa
Tránh lãng phí quỹ đất, quỹ nhà đã đầu tư
Theo Ban Thường vụ Thành ủy, thiếu quỹ nhà tái định cư không chỉ có nguy cơ làm chậm tiến độ dự án, kéo dài thời gian tạm cư mà còn phát sinh chi phí, ảnh hưởng đến ngân sách thành phố và quyền, lợi ích hợp pháp của người dân.
Bên cạnh việc chủ động tạo lập nguồn cung mới, Hà Nội yêu cầu khắc phục tình trạng quỹ đất, quỹ nhà đã được đầu tư nhưng chậm đưa vào sử dụng, gây lãng phí nguồn lực.
Thành phố sẽ đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu quản lý, điều hành quỹ đất, quỹ nhà tái định cư thống nhất trên toàn địa bàn. Hệ thống dữ liệu và bảng điều hành (Dashboard) sẽ thường xuyên cập nhật thông tin về vị trí, quy mô, tình trạng pháp lý và tiến độ đầu tư của từng quỹ đất, quỹ nhà.
Đây sẽ là cơ sở để thành phố dự báo nhu cầu, cân đối cung – cầu và điều tiết phân bổ quỹ nhà tái định cư chủ động, kịp thời, minh bạch, hiệu quả. Công tác quản lý cũng được định hướng chuyển từ phân tán sang tập trung trên nền tảng dữ liệu, đồng thời tăng cường trách nhiệm phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị liên quan.
Ban Thường vụ Thành ủy giao Đảng ủy UBND thành phố lãnh đạo, chỉ đạo UBND thành phố cùng các sở, ngành và địa phương khẩn trương xây dựng, ban hành Kế hoạch tổng thể phát triển quỹ đất, quỹ nhà tái định cư giai đoạn 2026–2030, hoàn thành trước ngày 31/10/2026.
Kế hoạch phải xác định rõ nhu cầu và khả năng đáp ứng theo từng giai đoạn; danh mục, vị trí, quy mô quỹ đất, quỹ nhà hiện có và dự kiến phát triển; phương án khai thác, chuyển đổi công năng, đầu tư bổ sung; thứ tự ưu tiên, nguồn lực, tiến độ thực hiện và trách nhiệm cụ thể của từng cơ quan, đơn vị.
Kế hoạch này phải đồng bộ với kế hoạch đầu tư, thu hồi đất và giải phóng mặt bằng các dự án của thành phố, đồng thời có phương án xử lý kịp thời tình trạng thiếu hụt hoặc dư thừa quỹ đất, quỹ nhà. UBND thành phố được yêu cầu báo cáo Ban Thường vụ Thành ủy kết quả thực hiện trong tháng 12/2026.