Nhành hoa trắng của thành phố nghĩa tình

Nhành hoa trắng trên ba lô đặt ở dãy ghế đặc biệt tri ân anh linh các liệt sĩ tại công viên Lê Thị Riêng - Ảnh: DUYÊN PHAN

Một tấm ảnh im lặng mà vang động của phóng viên Tuổi Trẻ. Và khi nhìn thấy bức ảnh ấy, chợt vụt hiện trong tôi những câu thơ của Trần Mạnh Hảo trong trường ca "Đất nước hình tia chớp": "Chưa kịp yêu một người con gái/ Lúc ngã vào lòng đất vẫn con trai".

"Vẫn con trai" chính là câu chuyện của phần đông những người lính trẻ đã ngã xuống. Và vì thế, những bông hoa trắng của dòng người đưa tiễn các anh trong hôm nay ngoài ý nghĩa tưởng niệm với người hy sinh, sắc hoa còn là một ẩn ngữ về tuổi thanh xuân của những người lính. Ra đi khi tuổi đời rất trẻ, khi tình yêu chưa kịp bắt đầu, khi những khát vọng riêng tư của một đời người còn nằm phía trước.

Hôm nay, trên các tuyến đường đưa các liệt sĩ về Nghĩa trang liệt sĩ TP.HCM, dọc theo lộ trình có rất nhiều hoa trắng trên tay những người dân tiễn đưa các anh.

Bởi những chàng trai tuổi mười tám, hai mươi ấy nếu đất nước không có chiến tranh hẳn cũng sẽ có một cuộc đời bình thường như bao người trẻ hôm nay đang đứng dọc theo con đường tiễn đưa các anh về Nghĩa trang liệt sĩ thành phố.

Nếu không có chiến tranh, chắc chắn các anh sẽ đến giảng đường hay học một nghề. Sẽ tìm một công việc, yêu một cô gái, mơ về một mái nhà. Điều bình thường với mỗi chúng ta hôm nay, nhưng với những người lính đã nằm lại với tuổi hai mươi, đó lại là cả một phần đời không bao giờ có được.

Những bông hoa trắng hôm nay sẽ nhắc cho chúng ta về điều đó, về những người lính trẻ đã hiến dâng cả cuộc đời cho đất nước, nhưng chưa kịp có một mái ấm gia đình. Chưa được làm chồng, làm cha. Chưa kịp phụng dưỡng mẹ già. Chưa được sống những tháng năm bình dị mà bất cứ người trẻ nào cũng có quyền mơ ước.

Tổ quốc đã luôn tri ân sự hy sinh của những người lính. Sách vở đã nhắc đến các anh bằng những từ ngữ lớn lao. Những tượng đài đã được dựng lên trong những nghĩa trang hay bên các đại lộ.

Nhưng đôi khi, để hiểu sâu sắc hơn sự hy sinh ấy, chúng ta không chỉ nhìn các anh như những tượng đài, mà còn nhìn như những con người bình thường với những rung động, nỗi nhớ và khát vọng riêng tư.

Nghĩ về những điều bình dị mà các anh chưa kịp có trong đời, một tình yêu đôi lứa, một mái ấm và những đứa trẻ, một ước mơ được về bên mẹ già… chúng ta càng thương hơn những tuổi hai mươi đã mãi mãi không về.

Người dân cầm trên tay hoa trắng, đón đợi tiễn đưa các anh hùng liệt sĩ - Ảnh: ĐẶNG LINH

Lòng biết ơn khi ấy sẽ không chỉ là những lời tri ân trang trọng, mà chỉ là những bông hoa trắng trên tay nhưng trĩu nặng niềm xúc động trong tim. Để hiểu rằng những điều bình thường mình đang có, những tháng năm được sống, được yêu thương và sum vầy bên gia đình, đã có biết bao người lính trẻ vĩnh viễn không bao giờ có được!

Chỉ hơn 100 ngày kể từ cuối tháng 6-2026, khi công cuộc tìm kiếm các anh ở công viên Lê Thị Riêng được bắt đầu, và kết quả của cuộc quy tập với 731 người lính được trở về an nghỉ tại Nghĩa trang liệt sĩ thành phố hôm nay đang thắp lên 731 niềm hy vọng cho thân nhân của các anh.

Hy vọng tất cả các anh sẽ trở về với đầy đủ tuổi tên. Rồi anh linh các anh sẽ ấm áp trong ân tình của gia đình họ mạc sau hơn nửa thế kỷ nằm sâu trong đất, sau bao nhiêu vất vả ngược xuôi kiếm tìm tuổi tên mộ phần của thân nhân.

Xin cảm ơn ý tưởng của TP.HCM về những cành hoa trắng trên chặng đường 26km trở về của những người lính trẻ.

Những người dân với nhành hoa trắng trên tay hôm nay đã vượt lên câu chuyện về một nghi thức tiễn đưa.

TP.HCM còn được gọi bằng một cái tên khác rất đỗi thân thương: "Thành phố nghĩa tình". Thành phố đã viết nên bao câu chuyện đẹp về nghĩa tình giữa những người đang sống, về lòng hào hiệp dang tay giúp người trong hoạn nạn, về những sẻ chia với những phận đời khó khăn, về những người sẵn lòng trao đi những gì mình có để người khác được sống tốt hơn.

Và hôm nay, những nhành hoa trắng trên đường tiễn đưa các liệt sĩ lại kể thêm một câu chuyện đẹp của người dân thành phố đối với những người đã hy sinh vì đất nước, để thêm lấp lánh hơn, yêu thương hơn danh xưng "thành phố nghĩa tình"!