Muốn phát triển bền vững, doanh nghiệp không thể chỉ chạy theo lợi nhuận

Văn hóa là nguồn lực nội sinh cho phát triển bền vững  

Phát biểu khai mạc Diễn đàn Văn hóa Doanh nghiệp Việt Nam 2026 với chủ đề "Văn hóa doanh nghiệp – Nguồn lực nội sinh cho phát triển bền vững" diễn ra sáng 13/10, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Huy Dũng khẳng định văn hóa có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển nhanh và bền vững của từng doanh nghiệp cũng như của đất nước.

Theo Thứ trưởng, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang nỗ lực xây dựng, khẳng định thương hiệu văn hóa Việt Nam, đồng thời thúc đẩy phát triển kinh tế thể thao và kinh tế du lịch. Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, văn hóa doanh nghiệp cần được nhìn nhận trong mối quan hệ giữa việc giữ gìn bản sắc dân tộc với đổi mới sáng tạo, ứng dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo (AI).

Từ góc nhìn đó, Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng nêu 8 điểm cốt lõi trong xây dựng văn hóa doanh nghiệp ở kỷ nguyên mới.

Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Huy Dũng phát biểu (Ảnh: Quốc Tiệp).

Thứ nhất, đề cao tinh thần liêm chính, thượng tôn pháp luật và giữ chữ tín. Theo Thứ trưởng, giá trị này được thể hiện rõ nhất khi doanh nghiệp đứng trước lựa chọn giữa lợi ích trước mắt và việc giữ vững nguyên tắc. Khi phát hiện sản phẩm có lỗi, doanh nghiệp cần chủ động thông tin, khắc phục và chịu trách nhiệm. Những cam kết về thanh toán, chất lượng sản phẩm cũng phải được thực hiện nghiêm túc.

Thứ hai, trong văn hóa của doanh nghiệp hiện nay, cần lấy giá trị thực cho khách hàng làm căn cứ hành động. Nét văn hóa này là thể hiện việc doanh nghiệp tận tâm sau khi đã bán sản phẩm, đã nhận tiền của khách hàng. Đây cũng là cách cụ thể hóa yêu cầu về chất lượng sản phẩm, dịch vụ giữ gìn uy tín và thương hiệu được nêu trong Nghị quyết 41 của Trung ương.

Thứ ba, văn hóa tôn trọng con người trọng dụng tài năng, phát huy năng lực, nuôi dưỡng động lực và tạo điều kiện để mỗi cá nhân phát triển.

Thứ tư, đặc biệt quan trọng là văn hóa tôn trọng đổi mới sáng tạo, học tập liên tục, chủ động thích ứng nhanh trước những thay đổi của thị trường và môi trường kinh doanh.

Thứ năm, văn hóa sử dụng dữ liệu, mạnh dạn tiên phong sử dụng AI một cách có trách nhiệm.

Đại biểu tham dự diễn đàn (Ảnh: Quốc Tiệp).

Thứ sáu, văn hóa nêu gương, làm gương. Phát huy vai trò của người đứng đầu, đề cao tinh thần giữ lời hứa, dám nhận trách nhiệm và sẵn sàng tiếp nhận phản biện trong nội bộ.

Thứ bảy, giữ gìn bản sắc văn hóa Việt Nam, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại, đồng thời bảo tồn và phát huy những giá trị đặc sắc của dân tộc trong quá trình hội nhập quốc tế.

Thứ tám, khi đã trở thành những doanh nghiệp lớn thì phải gắn khát vọng phát triển của doanh nghiệp với trách nhiệm dài hạn đối với đất nước và cộng đồng, gắn sứ mệnh phát triển của doanh nghiệp đối với sứ mệnh của quốc gia dân tộc. Đấy là những yếu tố để giúp cho doanh nghiệp phát triển trường tồn.

Đạo đức kinh doanh cũng tạo ra giá trị kinh tế

Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với những yêu cầu ngày càng cao về năng lực cạnh tranh, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế, cộng đồng doanh nghiệp tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm và đóng góp vào sự phát triển chung của đất nước.

Một doanh nghiệp muốn phát triển bền vững không chỉ cần chiến lược kinh doanh hiệu quả, năng lực quản trị hiện đại mà còn phải xây dựng được nền tảng văn hóa vững chắc, đề cao đạo đức kinh doanh, trách nhiệm xã hội, tinh thần đổi mới sáng tạo và khát vọng phát triển.

Phát biểu tại diễn đàn, Tổng Biên tập Báo Văn hóa Nguyễn Anh Vũ cho rằng xây dựng doanh nghiệp không thể chỉ tính bằng doanh thu, lợi nhuận hay quy mô tài sản, mà còn phải tính bằng uy tín, trách nhiệm, chuẩn mực ứng xử và những giá trị doanh nghiệp đóng góp cho xã hội.

Tổng Biên tập Báo Văn hóa Nguyễn Anh Vũ (Ảnh: Quốc Tiệp).

Theo ông Nguyễn Anh Vũ, đạo đức kinh doanh, vì thế, không phải câu chuyện đứng bên ngoài kinh tế. Một doanh nghiệp giữ chữ tín sẽ giảm chi phí của sự nghi ngờ. Một tổ chức minh bạch sẽ tạo dựng niềm tin với người lao động, khách hàng và đối tác. Một thương hiệu biết chịu trách nhiệm khi xảy ra sai sót có khả năng bảo vệ niềm tin tốt hơn một thương hiệu tìm cách né tránh. Một môi trường tôn trọng con người sẽ có khả năng giữ nhân tài tốt hơn một nơi chỉ coi người lao động là chi phí sản xuất.

Nhìn từ góc độ này, ông Nguyễn Anh Vũ nhận định niềm tin cũng là vốn; uy tín cũng là tài sản; đạo đức cũng tạo ra giá trị kinh tế. Vấn đề đặt ra là làm thế nào để những giá trị ấy đi vào cơ chế quản trị, vào cách ra quyết định và vào hành vi hằng ngày của doanh nghiệp, thay vì chỉ xuất hiện trong những tuyên bố về sứ mệnh và giá trị cốt lõi.

Đề cập đến giải pháp biến văn hóa doanh nghiệp thành động lực tăng trưởng thực tế, Tiến sĩ Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, cho rằng cần xác lập một mô hình văn hóa dựa trên ba trụ cột.

Tiến sĩ Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam (Ảnh: Quốc Tiệp).

Cụ thể, doanh nghiệp cần xây dựng nguyên lý kinh doanh gắn liền với lòng yêu nước, tinh thần dân tộc và nguyên tắc cạnh tranh bình đẳng. Văn hóa doanh nghiệp không chỉ là những khẩu hiệu mà phải bao gồm triết lý, tầm nhìn, sứ mệnh và vị thế. Đặc biệt, sự minh bạch và công khai được coi là môi trường sống còn; nếu thiếu đi sự minh bạch, văn hóa doanh nghiệp sẽ trở nên suy thoái và sơ sài.

Những chuyển dịch này được kỳ vọng giúp văn hóa doanh nghiệp không chỉ là hệ thống các giá trị được tuyên bố mà trở thành nền tảng định hướng hoạt động, nâng cao hiệu quả quản trị và tạo lợi thế cạnh tranh trên thị trường.

Với thông điệp đưa văn hóa trở thành nguồn lực nội sinh cho phát triển bền vững, Diễn đàn Văn hóa Doanh nghiệp Việt Nam 2026 kỳ vọng tạo thêm động lực để cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam phát huy bản sắc, nâng cao năng lực cạnh tranh, xây dựng uy tín thương hiệu và đóng góp tích cực vào khát vọng phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.