Hội Luật gia Tp.Hồ Chí Minh: Đổi mới hoạt động, hướng mạnh về cơ sở trong nhiệm kỳ mới

Khẳng định vai trò qua những kết quả nổi bật

Giai đoạn 2025-2026 đặt ra nhiều thách thức đối với Hội Luật gia Tp.Hồ Chí Minh khi thực hiện hợp nhất đơn vị hành chính cấp tỉnh, cấp xã và tổ chức chính quyền địa phương hai cấp.

Trong bối cảnh đó, với tinh thần đoàn kết, đổi mới, kỷ cương và phát triển, Hội đã chủ động kiện toàn tổ chức, sắp xếp bộ máy, duy trì hoạt động chuyên môn và hoàn thành nhiều nhiệm vụ trên các lĩnh vực công tác.

Bà Ung Thị Xuân Hương - Chủ tịch Hội Luật gia Tp.Hồ Chí Minh tham gia đóng góp ý kiến tại hội thảo khoa học về việc nâng cao hiệu quả giải quyết các vụ việc dân sự tại tòa án.

Sau hợp nhất, Ban Chấp hành Hội Luật gia thành phố được tinh gọn từ 74 xuống còn 58 ủy viên; Ban Thường vụ có 18 ủy viên, Ban Thường trực có 4 thành viên. Bộ phận tham mưu được tổ chức lại từ 4 bộ phận thành 2 bộ phận, gồm Ban Chuyên môn nghiệp vụ và Văn phòng Thành Hội, góp phần giảm đầu mối, nâng cao hiệu quả điều hành.

Công tác củng cố tổ chức cơ sở và phát triển hội viên tiếp tục được quan tâm. Đến ngày 31/8/2026, Hội có 60 chi hội trực thuộc, gồm 23 Chi hội tại các cơ quan, đơn vị và 37 chi hội tại phường, xã, đặc khu, với tổng số 8.922 hội viên. Hội cũng thành lập mới 9 trung tâm tư vấn pháp luật, củng cố 2 trung tâm, nâng tổng số trung tâm trực thuộc lên 11 đơn vị.

Việc thành lập Chi hội Luật gia cấp xã/phường và phát triển hội viên được Hội Luật gia Tp.Hồ Chí Minh chú trọng thời gian qua.

Công tác tham gia xây dựng chính sách, pháp luật tiếp tục được phát huy. Giai đoạn 2025-2026, Hội đã góp ý 1.400 lượt dự thảo luật, nghị quyết của Quốc hội, nghị định của Chính phủ; thẩm định, rà soát hơn 3.700 văn bản của chính quyền địa phương và các đơn vị; tổ chức, phối hợp tổ chức 147 hội nghị góp ý dự thảo văn bản.

Những hoạt động này góp phần phát huy trí tuệ, kinh nghiệm thực tiễn của đội ngũ luật gia, đồng thời nâng cao chất lượng tham gia xây dựng chính sách, pháp luật và thực hiện nhiệm vụ xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.

Công tác phổ biến, giáo dục pháp luật tiếp tục được triển khai với nhiều hình thức, hướng đến các nhóm đối tượng khác nhau. Trong hai năm 2025–2026, các cấp Hội đã tổ chức, phối hợp tổ chức gần 22.000 cuộc tuyên truyền, phổ biến pháp luật, thu hút hơn 388.000 lượt người tham gia; cung cấp hơn 467.020 tờ rơi, tờ gấp, sổ tay và tài liệu pháp luật.

Các Luật gia tại Trung tâm tư vấn pháp luật - Hội Luật gia Tp.Hồ Chí Minh tư vấn pháp lý miễn phí cho người dân.

Đáng chú ý, Hội từng bước mở rộng tuyên truyền trên các nền tảng số, mạng xã hội. Fanpage của Hội sau 6 tháng ra mắt đã thu hút 1.023 người theo dõi, đạt 287.000 lượt xem và gần 30.000 lượt tương tác tính đến ngày 20/7/2026. Đây là hướng đi góp phần đa dạng hóa phương thức truyền thông, giúp thông tin pháp luật tiếp cận người dân nhanh chóng, thuận tiện hơn.

Đặc biệt, hoạt động tư vấn pháp luật và trợ giúp pháp lý tiếp tục hướng về các đối tượng chính sách, người nghèo, trẻ em, người khuyết tật và những người có hoàn cảnh khó khăn.

Các cấp Hội đã tư vấn pháp luật hơn 9.800 trường hợp, trợ giúp pháp lý trên 5.600 trường hợp, tập trung vào những vấn đề thiết thực như đất đai, hôn nhân và gia đình, lao động, bảo hiểm, thừa kế, tranh chấp dân sự và thủ tục hành chính.

Trong giải quyết tranh chấp tại cộng đồng, Hội tham gia tư vấn giải quyết 353 vụ việc khiếu nại; hội viên là thành viên các tổ hòa giải ở cơ sở phối hợp hòa giải gần 4.000 vụ việc, trong đó hòa giải thành hơn 3.300 vụ, qua đó góp phần giữ gìn ổn định tại địa phương.

Bên cạnh đó, các cấp Hội tham gia 150 cuộc giám sát liên ngành về việc chấp hành pháp luật trong hoạt động tố tụng, thi hành án, xử lý vi phạm hành chính, bồi thường, giải phóng mặt bằng, hỗ trợ người có hoàn cảnh khó khăn và công tác bầu cử…

Những kết quả trên là cơ sở để Hội tiếp tục khẳng định vai trò của tổ chức chính trị - xã hội - nghề nghiệp, đóng góp vào công tác xây dựng pháp luật, phổ biến kiến thức pháp luật và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người dân.

Hướng mạnh về cơ sở, lấy hiệu quả hoạt động làm trọng tâm

Đại hội đại biểu Hội Luật gia TP.HCM nhiệm kỳ 2026 - 2031 xác định chủ đề "Đoàn kết – Đổi mới – Hội nhập – Phát triển". Trên cơ sở những kết quả đạt được và yêu cầu thực tiễn sau hợp nhất, Hội đặt mục tiêu tiếp tục tinh gọn tổ chức, nâng cao chất lượng hoạt động, phát huy năng lực chuyên môn của hội viên và hướng mạnh về cơ sở, địa bàn dân cư.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là củng cố tổ chức Hội theo hướng tinh gọn, hoạt động thực chất, hiệu quả; tiếp tục kiện toàn nhân sự sau Đại hội, phát triển hội viên bảo đảm cả số lượng và chất lượng, đồng thời tăng cường đào tạo, bồi dưỡng kiến thức pháp luật và kỹ năng công tác Hội.

Các Luật gia thuộc Chi hội Luật gia phường Diên Hồng (Tp.Hồ Chí Minh) tư vấn, giải đáp các tình huống pháp lý cho người dân. 

Hội phấn đấu thành lập chi hội luật gia tại ít nhất 70% phường, xã, đặc khu; kết nạp mới 700 hội viên. Cùng với việc mở rộng mạng lưới tổ chức, Hội chú trọng thu hút luật gia trẻ, có trình độ chuyên môn cao từ các trường đại học, viện nghiên cứu tham gia hoạt động xây dựng chính sách, góp ý và phản biện xã hội. Việc củng cố các trung tâm tư vấn pháp luật trực thuộc cũng được đặt ra nhằm nâng cao chất lượng phục vụ người dân.

Cùng với đó, Hội xác định tiếp tục nâng cao chất lượng tư vấn pháp luật, trợ giúp pháp lý, tiếp công dân, tư vấn giải quyết khiếu nại, tố cáo và hòa giải ở cơ sở. Mục tiêu đặt ra là thực hiện đầy đủ các yêu cầu trợ giúp đối với những trường hợp được giới thiệu đến Hội và các trung tâm tư vấn pháp luật trực thuộc; giải quyết 100% vụ việc hòa giải theo yêu cầu, phấn đấu tỷ lệ hòa giải thành đạt từ 60% trở lên.

Các hình thức tuyên truyền đa dạng được các cấp Hội triển khai thời gian qua, nhằm truyền đạt kiến thức pháp luật hiệu quả, hấp dẫn đến người dân. 

Đáng chú ý, Hội sẽ phối hợp với Sở Tư pháp tham mưu UBND thành phố tổng kết, sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành quy định mới thay thế Quyết định số 3996/QĐ-UBND ngày 8/8/2016 về việc Hội Luật gia tham gia giám sát thi hành pháp luật, hòa giải ở cơ sở, tư vấn pháp luật, giải quyết khiếu nại và tranh chấp pháp lý ngoài cơ chế nhà nước. 

Việc hoàn thiện cơ chế này nhằm bảo đảm hoạt động của Hội phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp và các quy định pháp luật hiện hành.

Công tác phổ biến, giáo dục pháp luật tiếp tục được đẩy mạnh theo hướng đa dạng hóa hình thức, tăng cường ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số, mở rộng tuyên truyền trên mạng xã hội, nền tảng trực tuyến và các phương tiện truyền thông phù hợp với từng nhóm đối tượng. 

Hội tiếp tục triển khai Đề án "Phát huy vai trò của Hội Luật gia các cấp trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật giai đoạn 2024–2030", đồng thời đẩy mạnh phong trào "Mỗi luật gia là một báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật".

Mục tiêu là bảo đảm thực hiện đầy đủ yêu cầu tuyên truyền của các cơ quan, đơn vị, địa phương và phấn đấu ít nhất 70% hội viên đủ điều kiện tham gia hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật.

Song song với đó, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế được xác định là những yêu cầu quan trọng để nâng cao chất lượng hoạt động của tổ chức Hội và hội viên. Việc xây dựng cơ sở dữ liệu hội viên đồng bộ, nâng cao kỹ năng ứng dụng công nghệ và đổi mới phương thức điều hành sẽ góp phần tăng tính kết nối, cải thiện hiệu quả phối hợp giữa các cấp Hội trên địa bàn rộng lớn sau hợp nhất.

Với những kết quả đã đạt được trong giai đoạn chuyển tiếp nhiều biến động, Đại hội nhiệm kỳ 2026–2031 được kỳ vọng sẽ tạo động lực mới cho Hội Luật gia Tp.Hồ Chí Minh tiếp tục đổi mới tổ chức và phương thức hoạt động.

Tinh thần "Đoàn kết – Đổi mới – Hội nhập – Phát triển" không chỉ là phương châm hành động mà còn là yêu cầu xuyên suốt để Hội phát huy vai trò của đội ngũ luật gia, đóng góp thiết thực vào công tác xây dựng và thi hành pháp luật, đưa pháp luật đến gần hơn với người dân, đáp ứng yêu cầu phát triển của thành phố trong giai đoạn mới.