Loại cá thế giới ví như "sâm nước", hóa ra chợ Việt bán đầy

Cá chạch là loại cá quen thuộc trong các chợ dân sinh, có giá phải chăng nhưng giàu protein, canxi, phốt pho và nhiều dưỡng chất. Từ lâu, loại cá này được dân gian ví như "sâm nước" nhờ giá trị dinh dưỡng và công dụng bồi bổ được nhắc đến trong y học cổ truyền.

Không có vẻ ngoài bắt mắt, cá chạch thường sống ở môi trường bùn, thân dài, trơn nhớt. Tuy nhiên, thịt cá dai, ngọt và có thể chế biến thành nhiều món ăn quen thuộc như chạch om chuối đậu, chạch kho riềng, chạch chiên lá lốt hay cháo cá chạch.

Cá chạch tươi. Ảnh minh họa.

Theo PGS.TS.BS Nguyễn Thị Lâm, nguyên Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia, cá chạch là thực phẩm giàu đạm, canxi và phốt pho, trong khi lượng chất béo tương đối thấp.

Cụ thể, trong 100g thịt cá chạch có khoảng 16,9g protein, 2g chất béo, 3,2g carbohydrate, 16,9mg canxi, 3,2mg sắt và 27mg phốt pho, cùng một số vitamin và khoáng chất. Nhờ nguồn dinh dưỡng này, cá chạch có thể góp phần bổ sung protein và khoáng chất cho khẩu phần ăn. Đây cũng là thực phẩm có thể đưa vào chế độ ăn của người cần tăng cường dinh dưỡng hoặc mới ốm dậy, tùy tình trạng sức khỏe.

Trong khi đó, lương y Bùi Đắc Sáng - Hội Đông y Hà Nội chia sẻ với Vietnamnet, cá chạch được đánh giá cao về tác dụng với sức khỏe. Cá chạch có vị ngọt, tính bình, bổ dương, viêm gan, vàng da, mụn nhọt, lở loét, suy giảm tình dục ở nam giới, rối loạn xuất tinh. Người mắc bệnh gan thận mạn tính ăn cá chạch rất tốt.

Y học hiện đại cho rằng cá chạch có tác dụng bổ dưỡng, tăng sức đề kháng, lưu thông khí huyết, tăng các enzym tiêu hóa thức ăn, có ích cho chữa bệnh suy giảm sinh lực như hen suyễn, lao.

Lương y Sáng nhấn mạnh để đảm bảo sức khỏe cần ăn đa dạng thực phẩm. Khi mua cá nên mua loại tươi sống, chọn con to, khỏe. Không ăn chạch tái, sống vì loài cá này sống dưới bùn có thể nhiễm nhiều ký sinh trùng.

Vì sao cá chạch được ví là "sâm nước"?

Theo thông tin từ báo Dân Việt, trong Đông y Trung Quốc, cá chạch được xếp vào nhóm thực phẩm có giá trị dược liệu cao, đến mức được ví là "nhân sâm dưới nước" nhờ tác dụng bồi bổ cơ thể và tăng cường sinh lực.

Trong Đông y, cá chạch có vị ngọt, tính bình, giúp bổ khí huyết, thanh nhiệt và tăng cường sức khỏe tổng thể. Dưới góc nhìn y học hiện đại, cá chạch chứa tới 17 loại axit amin thiết yếu, dễ hấp thu và có tác dụng chống oxy hóa.

Theo các chuyên gia tên gọi "sâm nước" chủ yếu xuất phát từ quan niệm dân gian và y học cổ truyền về giá trị bồi bổ của cá chạch, chứ không có nghĩa loại cá này tương đương với nhân sâm hay có thể thay thế thuốc điều trị.

Ảnh minh họa

Một số nghiên cứu cũng ghi nhận cá chạch chứa các thành phần dinh dưỡng và hoạt chất sinh học có tiềm năng đối với sức khỏe. Tuy nhiên, các bằng chứng này không nên được hiểu thành khả năng điều trị bệnh ở người.

Loại cá này có lợi gì cho nam giới?

Cá chạch từ lâu được nhắc đến trong các món ăn bồi bổ dành cho nam giới. Theo quan niệm Đông y, loại cá này có tác dụng bổ dương và được sử dụng trong một số bài thuốc dân gian dành cho người suy giảm sinh lực.

Ở góc độ dinh dưỡng hiện đại, cá chạch cung cấp protein, sắt, phốt pho và nhiều dưỡng chất cần thiết cho cơ thể. Một chế độ ăn đầy đủ protein, vitamin và khoáng chất có vai trò quan trọng đối với sức khỏe tổng thể, trong đó có sức khỏe sinh sản và thể chất của nam giới.

Cá chạch cũng là thực phẩm giàu canxi

Với hàm lượng canxi và phốt pho, cá chạch có thể góp phần bổ sung khoáng chất cho khẩu phần ăn. Canxi cần thiết cho xương và răng, đồng thời tham gia vào hoạt động của cơ bắp, thần kinh và nhiều quá trình sinh lý khác. Phốt pho cũng là khoáng chất quan trọng đối với cấu trúc xương và chuyển hóa năng lượng.

Dù vậy, không nên chỉ dựa vào cá chạch để bổ sung canxi. Một chế độ ăn đa dạng với sữa và sản phẩm từ sữa, cá, trứng, rau xanh, các loại đậu và những thực phẩm giàu canxi khác sẽ giúp cơ thể nhận được nhiều dưỡng chất hơn.

Những món ngon, dễ làm từ cá chạch

Cá chạch nấu thịt nạc: Kết hợp cá chạch với thịt nạc và gừng tạo thành món ăn giàu protein, phù hợp để bổ sung dinh dưỡng cho người khỏe mạnh hoặc người mới ốm dậy.

Cá chạch kho riềng: Riềng giúp món ăn thơm và giảm mùi tanh đặc trưng của cá. Có thể điều chỉnh lượng muối, đường và nước mắm tùy nhu cầu dinh dưỡng.

Chạch om chuối đậu: Đây là món ăn dân dã, kết hợp cá với chuối xanh, đậu phụ và các loại rau gia vị. Ngoài ra, chạch có thể chiên với lá lốt, kho tương hoặc nấu canh để làm phong phú thực đơn.

Cá chạch nấu hạt hẹ: Theo kinh nghiệm dân gian, cá chạch kết hợp hạt hẹ được dùng trong các món ăn nhằm bồi bổ và hỗ trợ sinh lực nam giới. Nguyên liệu gồm khoảng 250g cá chạch và 50g hạt hẹ. Cá làm sạch nhớt, bỏ nội tạng rồi rửa kỹ. Hạt hẹ đãi sạch, cho vào túi vải buộc kín.

Cho cá và túi hạt hẹ vào nồi cùng khoảng 500-700ml nước, đun đến khi cá chín mềm và lượng nước còn khoảng một nửa. Nêm gia vị vừa ăn rồi tắt bếp. Lấy bỏ túi hạt hẹ, dùng phần thịt cá và nước dùng. Trong dân gian, món này thường được dùng trong nhiều ngày với mong muốn cải thiện thể trạng và sinh lực. Tuy nhiên, chưa có đủ bằng chứng khoa học để khẳng định món ăn có thể điều trị chứng bất lực hoặc rối loạn cương.

Ảnh minh họa

Cháo cá chạch bồi bổ cơ thể: Một món ăn khác từ cá chạch là cháo kết hợp với lạc, phù hợp để bổ sung năng lượng và protein cho khẩu phần ăn.

Nguyên liệu gồm 300-500g cá chạch, 100g lạc nhân, khoảng 300g gạo tẻ cùng dầu ăn, muối, xì dầu, đường, hành và rau thơm. Gạo và lạc vo sạch rồi nấu thành cháo. Cá chạch làm sạch, lọc bỏ xương, lấy phần thịt rồi thái hoặc băm nhỏ. Có thể xào thịt cá với một chút dầu, gia vị cho thơm trước khi cho vào nồi cháo.

Khi cháo chín, cho thịt cá vào nấu thêm đến khi cá chín kỹ. Trước khi ăn có thể thêm hành và rau thơm để tăng hương vị. Cá chạch cung cấp protein và một số khoáng chất cần thiết, trong khi lạc bổ sung chất béo và protein thực vật. Vì vậy, món cháo này có thể là một lựa chọn trong chế độ ăn đa dạng nhằm bổ sung dinh dưỡng và duy trì thể lực.

Loại cá bình dân được chuyên gia Mỹ ca ngợi "tốt hơn cá hồi", giá chỉ vài chục nghìn/kgĐỌC NGAY

Cá chạch sống trong môi trường bùn nên cần được sơ chế và nấu chín kỹ. Không nên ăn cá sống hoặc tái bởi có nguy cơ nhiễm ký sinh trùng và vi sinh vật gây bệnh.

Khi mua, nên chọn cá còn tươi, khỏe và có nguồn gốc rõ ràng. Có thể dùng muối hoặc giấm để làm sạch lớp nhớt bên ngoài, sau đó rửa kỹ trước khi chế biến.

Người mắc bệnh thận mạn tính cũng cần lưu ý lượng protein và phốt pho trong khẩu phần. Tùy giai đoạn bệnh, bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng có thể yêu cầu điều chỉnh lượng đạm và một số khoáng chất.

Trúc Chi (t/h)