Đề xuất một đầu mối, khắc phục tình trạng "một mâm cơm, 3 Bộ quản lý"

Quản lý toàn bộ chuỗi giá trị thực phẩm dựa trên nguy cơ

Ngày 1/10, Bộ Y tế tổ chức họp báo cung cấp thông tin về xây dựng, ban hành chính sách y tế tiêu biểu quý IV. Trong đó, nội dung về dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) nhận được sự quan tâm.

Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà cho biết sau hơn 15 năm thi hành, Luật năm 2010 đã tạo dựng khung pháp lý quan trọng cho công tác quản lý an toàn thực phẩm. Tuy nhiên, quy mô sản xuất, thương mại điện tử và chuỗi cung ứng toàn cầu đã thay đổi mạnh mẽ. Trong khi đó, tình trạng quản lý phân tán, chồng chéo giữa các bộ, ngành vẫn còn tồn tại.

Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà (Ảnh: Như Ý).

Theo Thứ trưởng, tư duy xuyên suốt của dự thảo là chuyển từ "kiểm soát từng khâu riêng lẻ" sang quản lý toàn bộ chuỗi giá trị thực phẩm dựa trên nguy cơ, từ sản xuất ban đầu đến bàn ăn.

Dự luật thể chế hóa 4 chính sách Chính phủ đã thông qua tại Nghị quyết số 184/NQ-CP, gồm quản lý theo nguy cơ trên chuỗi cung ứng; cải cách cơ chế kiểm tra trên thị trường; số hóa, xây dựng hệ thống dữ liệu an toàn thực phẩm quốc gia liên thông; nâng cao hiệu quả quản lý thức ăn đường phố và bếp ăn tập thể.

Một điểm mới đáng chú ý là chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm. Chỉ một số nhóm thực phẩm nguy cơ cao mới phải đăng ký bản công bố sản phẩm, như thực phẩm có khuyến cáo sức khỏe, thực phẩm dành cho trẻ dưới 36 tháng tuổi, người cao tuổi, phụ nữ có thai và người bệnh. Phần lớn sản phẩm còn lại sẽ công bố tiêu chuẩn và được lưu thông, trong khi cơ quan quản lý thực hiện hậu kiểm dựa trên mức độ nguy cơ.

Cùng với đó, dự thảo Luật cũng phân loại thực phẩm theo nguy cơ cao, nguy cơ thấp; bắt buộc truy xuất nguồn gốc đối với thực phẩm nguy cơ cao; bổ sung quy định đối với cơ sở giao đồ ăn trực tuyến và bếp ăn tập thể không vì mục đích kinh doanh.

Chuyển mạnh từ "tiền kiểm" sang "hậu kiểm"

Thông tin tại buổi họp báo, bà Đinh Thị Thu Thủy - Phó Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) cho biết đây là dự án luật rất phức tạp, có nhiều vấn đề nóng, tác động đến người dân.

Liên quan đến cơ quan đầu mối chịu trách nhiệm quản lý an toàn thực phẩm, bà Thủy cho biết dự thảo đề xuất thực hiện quản lý an toàn thực phẩm theo hướng thống nhất một đầu mối từ Trung ương đến địa phương theo kết luận của Bộ Chính trị.

Bà Đinh Thị Thu Thủy - Phó Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) (Ảnh: Như Ý).

Theo đó, Bộ Y tế sẽ là đầu mối duy nhất tại Trung ương chịu trách nhiệm quản lý về an toàn thực phẩm, UBND các cấp chịu trách nhiệm quản lý về an toàn thực phẩm tại địa phương. Các Bộ, ngành sẽ chịu trách nhiệm quản lý chuyên ngành theo lĩnh vực được phân công.

"Bộ Y tế chịu trách nhiệm chính trong quản lý Nhà nước về an toàn thực phẩm trên phạm vi cả nước. Bộ Nông nghiệp và Môi trường quản lý đối với sản xuất ban đầu, như trồng trọt, chăn nuôi. Bộ Công thương chịu trách nhiệm về hàng giả, gian lận thương mại, hàng kém chất lượng…", bà Thủy nói.

Bà Thuỷ cũng cho biết, Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) đã tiếp cận dựa trên việc tham khảo các quy định quốc tế, chuyển mạnh từ "tiền kiểm" sang "hậu kiểm" theo hướng là chỉ một số nhóm các thực phẩm mới phải thực hiện đăng ký bản công bố sản phẩm tại Bộ Y tế. Còn lại sẽ tăng mạnh giám sát trên thị trường, lấy mẫu thanh tra, kiểm tra.

"Ngoài ra cũng quy định một điều riêng về tần suất kiểm tra. Đối với các sản phẩm thực phẩm thông thường chỉ kiểm tra 1 lần trong năm đối với một cơ sở. Tuy nhiên, đối với các thực phẩm có nguy cơ cao sẽ tăng tần suất hậu kiểm. Quy định như vậy đáp ứng việc chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm", bà Thuỷ cho hay.

Hoàng Bích - Huyền Linh