TV đã thay đổi đến mức nào sau 45 năm, từ màn hình nhận tín hiệu đến thiết bị chạy AI?

Những chiếc TV CRT từng chiếm vị trí trung tâm trong mỗi gia đình thực hiện một nhiệm vụ tương đối đơn giản. Tín hiệu truyền hình được đưa vào, mạch điện xử lý rồi hình ảnh được tạo ra trên màn hình. Người dùng có thể chuyển kênh, điều chỉnh âm lượng hoặc độ sáng, gần như không có khái niệm về phần mềm hay hệ điều hành.

Sự xuất hiện của LCD, LED rồi OLED đã thay đổi mạnh phần cứng của TV. Màn hình ngày càng mỏng, nhẹ, tiết kiệm điện, độ phân giải tăng từ SD lên HD, Full HD rồi 4K và 8K. Các công nghệ như HDR, OLED, Mini LED hay chấm lượng tử tiếp tục nâng chất lượng hình ảnh.

Thế rồi Internet xuất hiện và làm thay đổi bản chất của chiếc TV.

TV không còn chỉ là TV

Bảo tàng Công nghiệp TCL vừa được khánh thành tại Huizhou, Trung Quốc, đúng nơi doanh nghiệp này bắt đầu hoạt động năm 1981. Hơn 3.000 hiện vật được trưng bày tại đây, trong đó có hơn 100 mẫu TV qua nhiều thời kỳ. Nhìn vào những chiếc TV cũ kỹ bên cạnh các mẫu màn hình hiện đại, có thể thấy thứ thay đổi lớn nhất sau 45 năm không chỉ là độ mỏng hay chất lượng hình ảnh. Chiếc TV đã dần trở thành một dạng máy tính trong phòng khách.

Năm 2010, Google cùng Sony, Intel và Logitech giới thiệu Google TV, đưa Internet, nội dung truyền hình và ứng dụng lên cùng một thiết bị. Sony sau đó ra mắt dòng Internet TV chạy nền tảng này. TV bắt đầu có những thành phần vốn quen thuộc trên máy tính như bộ xử lý, bộ nhớ, hệ điều hành, kết nối Internet và giao diện đồ họa.

Từ thời điểm đó, TV không còn chỉ nhận nội dung từ bên ngoài. Nó bắt đầu tự xử lý nội dung, chạy ứng dụng, cập nhật phần mềm và giao tiếp với các dịch vụ trực tuyến.

Sự thay đổi này khiến hệ điều hành trở thành một phần quan trọng của TV hiện đại. Google TV, Samsung Tizen, LG webOS, Roku OS hay Fire TV không đơn thuần là giao diện để người dùng mở Netflix hoặc YouTube. Chúng trở thành lớp phần mềm kiểm soát trải nghiệm trên màn hình lớn.

Theo Omdia, các hệ điều hành TV mới xuất hiện từ năm 2022 được dự báo chiếm 30% thị trường TV OS tại châu Âu vào năm 2030, tăng từ 21% năm 2025. Tại Bắc Mỹ, thị phần TV OS do các nhà bán lẻ kiểm soát cũng được Omdia dự báo tăng lên 47% vào năm 2029, từ 27% năm 2025.

Điều này cho thấy cuộc chiến TV đang dịch chuyển khỏi tấm nền. Một chiếc TV hiện nay không chỉ bán phần cứng. Nó còn là cánh cửa dẫn tới nội dung, ứng dụng, quảng cáo, dịch vụ và dữ liệu người dùng.

Bảo tàng Công nghiệp TCL. Nguồn ảnh: TCL

Bên trong chiếc TV vì thế cũng ngày càng giống một chiếc máy tính. Một hệ thống SoC có thể tích hợp CPU, GPU, bộ xử lý hình ảnh cùng nhiều thành phần khác. RAM đảm nhiệm việc chạy hệ điều hành và ứng dụng, bộ nhớ lưu trữ chứa phần mềm, trong khi các kết nối Wi Fi và Bluetooth biến TV thành một thiết bị trong hệ sinh thái gia đình.

AI đang đẩy quá trình này đi xa hơn. Omdia dự báo năng lực tính toán AI trên TV có thể tăng từ khoảng 1 đến 3 TOPS lên 10 đến 20 TOPS trong giai đoạn 2025 đến 2027. Khi đó, AI không chỉ được dùng để nâng cấp hình ảnh hay khử nhiễu. TV có thể phân tích nội dung, tối ưu âm thanh, nhận diện cảnh, tìm kiếm bằng hình ảnh, dịch ngôn ngữ hoặc tương tác với người dùng bằng giọng nói.

Nói cách khác, chiếc TV đang có thêm một “bộ não” riêng.

Sự thay đổi này cũng khiến chính công nghệ màn hình phải thay đổi. Một trong những hiện vật đáng chú ý tại bảo tàng TCL là màn hình OLED 4K được sản xuất hàng loạt vào năm 2024. TCL CSOT cho biết công nghệ inkjet printing OLED đã được hãng nghiên cứu từ năm 2013 trước khi công bố sản xuất hàng loạt vào năm 2024. Mẫu màn hình đầu tiên được thương mại hóa có kích thước 21,6 inch, độ phân giải 4K.

Điểm đáng chú ý ở đây không nằm ở việc TCL có thêm một sản phẩm mới. Công nghệ OLED in cho thấy cuộc cạnh tranh màn hình đang dịch chuyển từ việc tạo ra hình ảnh đẹp hơn sang tìm cách sản xuất tấm nền hiệu quả hơn. TCL CSOT cho biết phương pháp này có thể tận dụng hơn 90% vật liệu phát sáng trong quá trình in, đồng thời giảm nhu cầu sử dụng buồng chân không so với phương pháp OLED FMM truyền thống.

Những thay đổi này đã đem lại hiệu quả đáng kể. Từ năm 2019 đến năm 2025, doanh thu của TCL Technology tăng hơn ba lần, từ khoảng 8,4 tỷ USD lên 27 tỷ USD. Trong cùng giai đoạn, doanh thu của TCL Industries tăng hơn gấp đôi, từ 11,7 tỷ USD lên khoảng 24,9 tỷ USD.

Song song với tăng trưởng doanh thu, quá trình tái cấu trúc cũng góp phần củng cố vị thế của TCL trong các lĩnh vực kinh doanh cốt lõi. Năm 2025, TCL TV đứng thứ 2 toàn cầu về sản lượng xuất xưởng. Theo Omdia, TCL CSOT cũng đứng thứ 2 toàn cầu về thị phần tấm nền TV trong cùng năm. Trong lĩnh vực năng lượng sạch, TCL Zhonghuan là nhà sản xuất tinh thể silicon cấp năng lượng mặt trời lớn nhất thế giới, đồng thời là một trong những nhà cung cấp quan trọng trên thị trường wafer silicon toàn cầu.

Tuy nhiên, TV càng thông minh không đồng nghĩa trải nghiệm càng tốt. Người dùng vẫn mua TV trước hết để xem nội dung. Việc bổ sung quá nhiều ứng dụng, trợ lý AI hay tính năng thông minh cũng có thể khiến giao diện phức tạp hơn. Cuộc đua tiếp theo vì thế không chỉ là ai làm tấm nền đẹp hơn, mà còn là ai xây dựng được lớp phần mềm hữu ích hơn.

Sau gần một thế kỷ phát triển, chiếc TV không biến mất khi trở nên thông minh hơn. Nó chỉ thay đổi bản chất. Từ một thiết bị nhận tín hiệu, TV trở thành một máy tính chuyên dụng cho phòng khách, rồi tiếp tục tiến hóa thành nền tảng kết nối người dùng với nội dung, dịch vụ, thiết bị và AI./

Mai Mai