Ban Bí thư: Nghiên cứu, bổ sung cơ cấu đại biểu Quốc hội là người khuyết tật

Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú vừa ký ban hành Chỉ thị số 14 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác người khuyết tật trong tình hình mới.

Khám sức khỏe miễn phí cho người khuyết tật phường Hoàn Kiếm (Hà Nội) tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức. (Ảnh: Hà Nội mới)

Bên cạnh những kết quả đạt được, Ban Bí thư nhìn nhận công tác người khuyết tật vẫn còn những hạn chế cần được khắc phục như: rào cản về tiếp cận một số công trình hạ tầng và giao thông; hệ thống trung tâm hỗ trợ phát triển giáo dục hoà nhập còn thiếu; việc làm, sinh kế, mô hình hỗ trợ còn hạn chế; ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số còn chậm...

Để đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong tình hình mới và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác người khuyết tật, Ban Bí thư giao Đảng ủy Quốc hội lãnh đạo, chỉ đạo rà soát, hoàn thiện pháp luật về người khuyết tật trong tình hình mới.

Đảng ủy Quốc hội cần lãnh đạo, chỉ đạo nghiên cứu, bổ sung cơ cấu đại biểu Quốc hội là người khuyết tật, tăng cường giám sát việc thực hiện pháp luật, chính sách về người khuyết tật theo quy định.

Ban Bí thư nhấn mạnh quan điểm người khuyết tật không chỉ là đối tượng được chăm lo, hỗ trợ, thụ hưởng chính sách mà còn có quyền, có năng lực, có khát vọng, có tiềm năng cần được tạo điều kiện để tham gia đóng góp cho đất nước.

Đồng thời, cần tạo điều kiện để mỗi người khuyết tật, trong bất kỳ hoàn cảnh nào đều được tôn trọng, bảo vệ, hỗ trợ và thụ hưởng đầy đủ các quyền theo quy định, có cơ hội phát triển, không để người khuyết tật đứng ngoài hoặc bị hạn chế cơ hội tham gia vào tiến trình phát triển của đất nước.

Ban Bí thư đặt mục tiêu đến năm 2030 nâng cao chất lượng cuộc sống của người khuyết tật; ưu tiên chăm lo những người có hoàn cảnh khó khăn hoặc không có khả năng tự bảo đảm cuộc sống; đồng thời mở rộng tối đa cơ hội học tập, lao động, khởi nghiệp, sáng tạo, sản xuất, kinh doanh và tham gia các hoạt động xã hội; bảo đảm sự tham gia phù hợp của người khuyết tật vào các cơ quan dân cử.

Trẻ em từ sơ sinh đến 6 tuổi được định hướng sàng lọc, phát hiện sớm khuyết tật bẩm sinh, rối loạn phát triển và can thiệp sớm phù hợp với từng dạng khuyết tật. Trẻ em và người khuyết tật được tiếp cận các dịch vụ phẫu thuật chỉnh hình, phục hồi chức năng và được cung cấp dụng cụ trợ giúp phù hợp.

Ban Bí thư lưu ý trẻ em khuyết tật trong độ tuổi mầm non và phổ thông được tạo mọi cơ hội tiếp cận giáo dục phù hợp, hoà nhập và phát triển toàn diện. Người khuyết tật có nhu cầu được hỗ trợ đào tạo kỹ năng nghề, tiếp cận việc làm, vay vốn tạo sinh kế, khởi nghiệp hoặc phát triển sản xuất, kinh doanh.

Công trình mới phải bảo đảm người khuyết tật tiếp cận được

Đối với các công trình xây dựng mới, công trình công cộng được cải tạo, nâng cấp, Ban Bí thư yêu cầu đáp ứng tiêu chuẩn, điều kiện tiếp cận và sử dụng đối với người khuyết tật. Người khuyết tật cũng phải được tiếp cận và sử dụng các dịch vụ công, dịch vụ công nghệ thông tin và truyền thông, được cung cấp dịch vụ trợ giúp pháp lý miễn phí.

Các tỉnh, thành phố có nhiệm vụ phát triển các thiết chế, câu lạc bộ và phong trào thể dục, thể thao dành cho người khuyết tật; tạo điều kiện thuận lợi để người khuyết tật tham gia tập luyện thể dục, thể thao; tạo cơ hội để người khuyết tật tiếp cận, tham gia, thụ hưởng các hoạt động văn hoá, nghệ thuật, vui chơi, giải trí và các hoạt động xã hội.

Tầm nhìn đến năm 2045 được Ban Bí thư đặt ra là phát triển hệ thống an sinh xã hội bao trùm, bình đẳng, hòa nhập; tạo điều kiện để người khuyết tật phát triển toàn diện, sống độc lập và được thụ hưởng đầy đủ thành quả phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Về nhiệm vụ và giải pháp, Ban Bí thư yêu cầu đẩy mạnh công tác tuyên truyền giáo dục để xoá bỏ định kiến, kỳ thị, phân biệt đối xử; xây dựng môi trường xã hội tôn trọng, bình đẳng, nhân ái, sẻ chia; tạo điều kiện để người khuyết tật tự tin, tự chủ, hoà nhập và tham gia, đóng góp cho cộng đồng và xã hội.

Đáng chú ý, Chỉ thị nêu rõ đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số để hỗ trợ người khuyết tật phát huy năng lực, nâng cao tính tự chủ và chất lượng cuộc sống.

Khả năng tiếp cận của người khuyết tật được xác định là yêu cầu bắt buộc, xuyên suốt trong quá trình xây dựng và thực hiện chính sách, từ khâu hoạch định, quy hoạch, thiết kế, đầu tư, xây dựng, giám sát công trình đến cung cấp sản phẩm, dịch vụ và phát triển các nền tảng số.

Ban Bí thư yêu cầu ưu tiên nguồn lực cải tạo, nâng cấp các công trình công cộng, giao thông và hạ tầng thiết yếu; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, AI và chuyển đổi số, tích hợp các nền tảng số để hình thành hệ sinh thái công nghệ trợ giúp toàn diện, thuận tiện, an toàn cho người khuyết tật.

Cùng với đó, các cơ quan bảo vệ pháp luật, chính quyền các cấp và lực lượng chức năng được yêu cầu chủ động phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm minh các hành vi bạo lực, xâm hại, ngược đãi, bỏ rơi, phân biệt đối xử hoặc lợi dụng người khuyết tật để trục lợi.