Hà Nội rà soát quỹ đất, định hướng phát triển các khu đại học

Chiều 24/9, Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng chủ trì cuộc họp nghe báo cáo rà soát tổng thể nhu cầu phát triển của các trường đại học trên địa bàn.

Phát biểu tại cuộc họp, Chủ tịch UBND Thành phố Vũ Đại Thắng cho biết, Hà Nội là trung tâm lớn của cả nước về giáo dục, đào tạo, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, tập trung nhiều trường đại học, học viện, viện nghiên cứu cùng đội ngũ trí thức, nhà khoa học.

Tuy nhiên, nhiều cơ sở giáo dục đại học được hình thành từ nhiều năm trước, trong khi quy mô đào tạo, nghiên cứu ngày càng tăng, dẫn đến tình trạng đất đai, cơ sở vật chất chưa đáp ứng yêu cầu. Nhiều trường vì vậy đề xuất Thành phố bố trí quỹ đất để mở rộng hoặc xây dựng cơ sở mới.

Không xem xét nhu cầu đất đai riêng lẻ từng trường

Chủ tịch UBND Thành phố khẳng định, Hà Nội ủng hộ tạo điều kiện để các trường đại học mở rộng không gian phát triển, phù hợp với chiến lược của từng trường và yêu cầu phát triển Thủ đô.

Theo Chủ tịch UBND Thành phố, đây không chỉ là việc giải quyết nhu cầu cơ sở vật chất mà còn là đầu tư cho nguồn nhân lực chất lượng cao, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của Hà Nội trong dài hạn.

Tuy nhiên, việc này liên quan trực tiếp đến quy hoạch, đất đai, hạ tầng, nguồn lực đầu tư và định hướng phát triển giáo dục đại học. Do đó, thành phố không thể chỉ căn cứ đề nghị sử dụng đất của từng trường để xem xét riêng lẻ mà cần cách tiếp cận tổng thể.

Chủ tịch UBND Thành phố Vũ Đại Thắng nhấn mạnh, đối với các cơ sở giáo dục đại học có nhu cầu mở rộng, cần rà soát kỹ chiến lược phát triển, xác định rõ nhu cầu thực tế về quy mô, không gian, nguồn lực và lộ trình đầu tư.

Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng chủ trì cuộc họp nghe báo cáo rà soát tổng thể nhu cầu phát triển của các trường đại học trên địa bàn (Ảnh: Lê Hải).

Các đề xuất về đất đai phải gắn với đề án hoặc dự án cụ thể, có nguồn lực và tiến độ triển khai rõ ràng. Thành phố ưu tiên xem xét, tháo gỡ đối với những dự án phù hợp quy hoạch, có nhu cầu thực tế, phương án đầu tư khả thi và khả năng triển khai sớm.

Đồng thời, Hà Nội sẽ bảo đảm quỹ đất giáo dục được sử dụng tiết kiệm, hiệu quả, tránh tình trạng bố trí đất nhưng chậm đầu tư, chậm đưa vào sử dụng.

Hòa Lạc là cực lớn về giáo dục, khoa học và công nghệ

Chủ tịch UBND Thành phố Vũ Đại Thắng đánh giá Hòa Lạc có vị trí đặc biệt quan trọng với Đại học Quốc gia Hà Nội, Khu Công nghệ cao cùng hệ thống cơ sở nghiên cứu và doanh nghiệp công nghệ.

Đây là khu vực có điều kiện phát triển thành một cực lớn về giáo dục đại học, nghiên cứu khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Thành phố ủng hộ Đại học Quốc gia Hà Nội tiếp tục đẩy nhanh đầu tư, xây dựng và phát triển tại Hòa Lạc, khai thác hiệu quả quỹ đất và hạ tầng đã được Nhà nước đầu tư.

Đồng thời, cần tăng cường kết nối Hòa Lạc với Khu Công nghệ cao, các viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp, từng bước hình thành hệ sinh thái đại học - khoa học, công nghệ - đổi mới sáng tạo đồng bộ.

Hà Nội ủng hộ tạo điều kiện để các trường đại học mở rộng không gian phát triển, phù hợp với chiến lược của từng trường và yêu cầu phát triển Thủ đô (Ảnh: Lê Hải).

Tuy nhiên, Chủ tịch UBND Thành phố lưu ý Hòa Lạc là một cực quan trọng trong cấu trúc đa cực của Thủ đô, không phải địa điểm duy nhất để giải quyết nhu cầu mở rộng của tất cả các trường.

Việc bố trí từng trường, từng ngành và chức năng đào tạo, nghiên cứu cần căn cứ đặc thù chuyên môn, khả năng kết nối hạ tầng và hệ sinh thái kinh tế - xã hội, khoa học - công nghệ của từng khu vực.

Hướng tới các khu đô thị đại học dùng chung hạ tầng

Chủ tịch UBND Thành phố cho rằng, việc xây dựng cơ sở mới cũng phải gắn với phương án tổ chức lại cơ sở hiện hữu trong nội đô, góp phần giảm áp lực về dân số, giao thông và hạ tầng khu vực trung tâm.

Cơ sở mới không chỉ là phần diện tích tăng thêm mà phải trở thành một bộ phận trong chiến lược tổ chức lại và nâng cao chất lượng phát triển của từng trường.

Tại các khu vực hình thành cụm đại học, nghiên cứu, cần nghiên cứu đồng bộ hệ thống giao thông công cộng, nhà ở, ký túc xá, y tế, văn hóa, thể thao, thư viện, phòng thí nghiệm và các trung tâm đổi mới sáng tạo.

Những hạ tầng có thể sử dụng chung cần được tổ chức theo hướng chia sẻ, tránh đầu tư phân tán, trùng lặp.

Đặc biệt, Chủ tịch UBND Thành phố đề nghị chuyển từ tư duy mỗi trường đầu tư một hệ thống hạ tầng riêng sang tăng cường dùng chung. Các trường trong cùng một khu vực có thể sử dụng chung ký túc xá, khu thể thao và các công trình dịch vụ, qua đó giảm chi phí đầu tư, nâng cao hiệu quả sử dụng đất và tạo dựng các khu đô thị đại học đồng bộ, hiện đại.

"Các trường cần tập trung nguồn lực cho công tác đào tạo; những hạ tầng có thể dùng chung thì nghiên cứu tổ chức dùng chung. Khu đô thị đại học không chỉ phục vụ việc học mà phải gắn với đời sống, tạo môi trường học tập, sinh hoạt năng động cho sinh viên", Chủ tịch UBND Thành phố Vũ Đại Thắng nhấn mạnh.

Theo Chủ tịch UBND Thành phố, Hà Nội hiện đã quy hoạch 9 khu vực phát triển đại học. Vì vậy, việc bố trí quỹ đất phải gắn với khả năng đầu tư và hiệu quả sử dụng, tránh tình trạng giao đất nhưng chậm triển khai, gây lãng phí nguồn lực.

Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng kết luận hội nghị (Ảnh: Lê Hải).

Việc phát triển hệ thống cơ sở giáo dục đại học cũng cần được đặt trong tổng thể quy hoạch mới của Thủ đô theo hướng đa cực, đa trung tâm; có lộ trình phù hợp khả năng cân đối nguồn lực.

Cùng với ngân sách nhà nước, Hà Nội sẽ nghiên cứu huy động các nguồn lực xã hội, khuyến khích tư nhân tham gia đầu tư ký túc xá, nhà ở cho sinh viên và các công trình dịch vụ phù hợp.

Chủ tịch UBND Thành phố giao các cơ quan chuyên môn phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Tài chính và các trường rà soát kỹ tính khả thi về đất đai, nguồn vốn và lộ trình đầu tư, trên cơ sở đó thống nhất phương án triển khai phù hợp, bảo đảm hiệu quả, tránh dàn trải, lãng phí.