“Đường chúng ta đi” - kỷ niệm 100 năm ngày sinh nhạc sĩ Huy Du

Theo ban tổ chức, chương trình kéo dài khoảng 90 phút, không kể tiểu sử nhạc sĩ theo trình tự thời gian mà sử dụng âm nhạc làm mạch dẫn, qua đó tái hiện những dấu mốc trong cuộc đời sáng tác của Huy Du gắn với lịch sử đất nước.

Nhạc sĩ Huy Du đến với cách mạng và chiến trường từ sớm, từng tham gia Thanh niên Cứu quốc, Đội Tuyên truyền Vũ trang, Trường Thiếu sinh quân Liên khu III, Đoàn Văn công Bộ Tư lệnh Liên khu III và Đoàn Văn công Sư đoàn 320. Ông sau đó học tập âm nhạc tại Nhạc viện Bắc Kinh và trở về tiếp tục công tác trong quân đội.

Những kỷ vật của nhạc sĩ Huy Du.

Những trải nghiệm trong chiến tranh trở thành chất liệu quan trọng trong sáng tác của Huy Du. Các ca khúc của ông viết về người lính, quê hương, đất nước, tình yêu và niềm tin vào ngày mai, trong đó có "Đường chúng ta đi", "Anh vẫn hành quân", "Cùng anh tiến quân trên đường dài", "Tình em", "Đêm Trường Sơn", "Bế Văn Đàn sống mãi", "Nổi lửa lên em", "Trên đỉnh Trường Sơn ta hát", "Việt Nam ơi mùa xuân đến rồi"...

Chương trình được xây dựng với ba chương chính. Phần mở màn mang tên "Khúc dạo đầu của lịch sử" mở ra từ hình ảnh đất nước trong những năm tháng chiến tranh với hai tác phẩm "Việt Nam trên đường chúng ta đi" và "Sẽ về Thủ đô". Qua đó, hình tượng Huy Du được giới thiệu trước hết trong vai trò một người nghệ sĩ gắn bó với thời cuộc và người chiến sĩ.

Chương I "Khúc tự sự của đất và nước" trở về với Kinh Bắc - quê hương giàu truyền thống văn hóa, nơi góp phần hình thành thế giới cảm xúc của Huy Du. Các tác phẩm như "Sóng nước Ngọc Tuyền", "Ba Vì năm xưa", "Kể chuyện sông Hồng", "Miền Nam quê hương ta ơi", "Mộc Miên hoa" được lựa chọn để khắc họa những rung động của nhạc sĩ trước thiên nhiên, quê hương và đất nước.

Bên cạnh những sáng tác gắn với cách mạng, người lính và quê hương, thông cáo cũng nhấn mạnh ảnh hưởng của âm nhạc đương đại phương Tây trong tư duy sáng tạo của Huy Du. Một số tác phẩm viết cho piano và violin cho thấy sự giao thoa giữa vốn văn hóa dân tộc, trải nghiệm lịch sử và những chuyển động của âm nhạc thế giới.

Ekip ban tổ chức đêm nhạc.

Chương II "Rực lửa Trường Sơn" là phần trọng tâm, tập trung vào những sáng tác gắn với chiến tranh. "Anh vẫn hành quân", "Cùng anh tiến quân trên đường dài", "Tình em", "Đêm Trường Sơn", "Bế Văn Đàn sống mãi", "Nổi lửa lên em", "Bài ca về đường Chín", "Trên đỉnh Trường Sơn ta hát"... được kết nối để làm nổi bật hình ảnh người lính trong chiến đấu nhưng vẫn có những rung động đời thường.

Trong đó, "Tình em" được xem là điểm nhấn cho chất trữ tình trong âm nhạc Huy Du. Tình yêu trong chiến tranh không được đặt đối lập với lý tưởng chung mà trở thành một phần sức mạnh tinh thần của con người trong những năm tháng gian khó.

Chương III "Khát vọng mùa xuân" chuyển sang giai đoạn đất nước hòa bình, đồng thời khai thác một khía cạnh khác trong sáng tác của Huy Du. "Chiều không em" đưa chương trình vào không gian riêng tư, trữ tình và giàu suy tưởng, trước khi chuyển sang "Việt Nam ơi mùa xuân đến rồi" - tác phẩm mang tinh thần khẳng định và niềm tin vào một Việt Nam đang đi lên trong hòa bình.

Ở phần kết, toàn bộ nghệ sĩ cùng hội tụ trong "Việt Nam trên đường chúng ta đi", ca khúc Huy Du phổ nhạc từ thơ Xuân Sách, được hoàn thiện năm 1968. Tác phẩm cũng là nguồn cảm hứng cho tên gọi chương trình. Theo ban tổ chức, việc lựa chọn ca khúc này cho màn kết nhằm nối những chặng đường từ chiến tranh đến hòa bình, từ ký ức của một thế hệ đến hiện tại.

Một điểm đáng chú ý của chương trình là cách làm mới các tác phẩm cũ. Những ca khúc của Huy Du được đặt trong không gian kết hợp giữa dàn nhạc giao hưởng, hợp xướng và ban nhạc nhẹ, cùng các yếu tố Pop, Rock và những bản phối mới. Ban tổ chức cho biết việc thay đổi cách thể hiện nhằm đưa âm nhạc Huy Du đến gần hơn với công chúng hôm nay nhưng vẫn giữ tinh thần cốt lõi của tác phẩm.

Phần trình diễn cũng kết hợp âm nhạc với hình ảnh, ánh sáng, múa và công nghệ sân khấu. Hệ thống LED 3D, visual và ánh sáng được sử dụng để tái hiện các không gian từ dòng sông, miền quê đến Trường Sơn, mùa xuân và hình tượng con đường.

NSND Quang Thọ chia sẻ những câu chuyện liên quan tới nhạc sĩ Huy Du và các sáng tác của ông trong buổi gặp gỡ báo chí sáng 22/9.

Tham gia chương trình có NSND Mai Hoa, NSƯT Đăng Dương, NSƯT Vũ Thắng Lợi, NSƯT Lan Anh, Đào Tố Loan, Trọng Tấn, Lê Anh Dũng, Tố Hoa, Khánh Ngọc cùng các nghệ sĩ khí nhạc như PGS.TS Nguyễn Huy Phương, NSND Bùi Công Duy, Bùi Hà Miên...

Chương trình do Thiếu tướng, nhạc sĩ Nguyễn Đức Trịnh làm Trưởng ban Chỉ đạo; PGS.TS Nguyễn Huy Phương là thành viên Ban Chỉ đạo; ông Nguyễn Thanh Tuấn, Chủ tịch Mạng xã hội VDONE, làm Trưởng ban Tổ chức. Đại tá, nhạc sĩ Hồ Trọng Tuấn đảm nhận vai trò Tổng đạo diễn, đạo diễn Trần Phú là đạo diễn sân khấu. NSND Phạm Trọng Khôi và NSƯT Trần Vương Thạch chỉ huy dàn nhạc.

"100 năm nhạc sĩ Huy Du - Đường chúng ta đi" hướng tới việc giới thiệu lại những sáng tác của Huy Du trong một không gian biểu diễn mới, đồng thời tạo sự kết nối giữa những thế hệ nghệ sĩ từng gắn bó với dòng nhạc của ông và lớp nghệ sĩ hôm nay.

Chương trình dự kiến diễn ra lúc 20h ngày 11 và 12/12/2026 tại Phòng Hòa nhạc Lớn - Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, được tường thuật trên VTV Go và phát lại trên VTV1.