Dự thảo quy chế mới không loại bỏ chứng chỉ ngoại ngữ khỏi tuyển sinh đại học

Dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung một số điều của quy chế tuyển sinh đại học đề xuất từ năm 2027 không còn điểm cộng do cơ sở đào tạo tự quy định đối với chứng chỉ, thành tích hoặc các tiêu chí bổ sung. Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT), đây là điều chỉnh nhằm bảo đảm thí sinh dự tuyển vào cùng một ngành được đánh giá theo cùng yêu cầu đầu vào, trên cùng thang đo, qua đó góp phần làm cho tuyển sinh minh bạch, đơn giản và thực chất hơn.

Ông Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học (Bộ GD&ĐT) cho biết, cách nói "bỏ IELTS" hoặc "không còn xét chứng chỉ ngoại ngữ" là không chính xác.

"Dự thảo không loại bỏ chứng chỉ ngoại ngữ khỏi tuyển sinh và cũng không phủ nhận thành tích học sinh giỏi", Ông Nguyễn Tiến Thảo khẳng định.

Theo ông Thảo, chứng chỉ ngoại ngữ vẫn được sử dụng để quy đổi, thay thế điểm môn ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển theo quy tắc công khai; chứng minh yêu cầu ngoại ngữ đầu vào của chương trình đào tạo bằng tiếng nước ngoài; hoặc được xem xét công nhận học phần, chuẩn đầu ra theo quy định.

Đối với thí sinh đoạt giải học sinh giỏi quốc gia, quốc tế vẫn được xét tuyển thẳng nếu đáp ứng điều kiện của quy chế. Xét tuyển thẳng cũng không tính vào giới hạn ba phương thức của mỗi ngành từ năm 2027.

Không cộng thêm điểm ngoài thang đánh giá chính

Theo ông Nguyễn Tiến Thảo, nội dung đề xuất thay đổi là không cộng thêm điểm ngoài thang đánh giá chính do từng trường tự quy định đối với chứng chỉ, thành tích hoặc tiêu chí bổ sung. Nguyên tắc là một năng lực phải được đánh giá đúng vị trí, ghi nhận một lần và theo cùng quy tắc đối với mọi thí sinh dự tuyển vào cùng một ngành.

Dự thảo không loại bỏ chứng chỉ ngoại ngữ khỏi tuyển sinh đại học (Ảnh: Hoa Trà).

Nếu ngoại ngữ là năng lực đầu vào cần thiết, cơ sở đào tạo phải đưa ngoại ngữ thành một hợp phần chính thức của phương thức xét tuyển. Thí sinh có thể dùng điểm thi hoặc chứng chỉ được quy đổi tương đương. Ngược lại, nếu ngành chỉ xét toán, vật lý và hóa học, việc cộng thêm điểm vì có chứng chỉ tiếng Anh sẽ đưa một tiêu chí không thuộc yêu cầu đầu vào vào để thay đổi thứ tự thí sinh.

Trường hợp tổ hợp đã có môn tiếng Anh mà thí sinh lại tiếp tục được cộng điểm nhờ chứng chỉ tiếng Anh cũng phát sinh bất hợp lý: cùng năng lực ngoại ngữ được ghi nhận hai lần.

"Chứng chỉ có chức năng xác nhận năng lực, không mặc nhiên là một khoản điểm thưởng trong mọi ngành học", ông Nguyễn Tiến Thảo nói.

Giá trị của việc học ngoại ngữ không bị mất đi

Trước tình hình nhiều phụ huynh lo rằng học sinh đã đầu tư thời gian, chi phí học ngoại ngữ sẽ bị thiệt; thậm chí việc không cộng điểm có thể làm giảm động lực học tiếng Anh.

Trước những băn khoăn của nhiều phụ huynh về việc học sinh đã dành thời gian, công sức và chi phí để học ngoại ngữ sẽ bị thiệt, thậm chí việc không cộng điểm có thể làm giảm động lực học tiếng Anh, ông Nguyễn Tiến Thảo cho biết Bộ Giáo dục và Đào tạo chia sẻ với tâm lý này.

Tuy nhiên, ông khẳng định quyền sử dụng chứng chỉ để chứng minh năng lực ngoại ngữ không bị mất đi; giá trị của việc học tiếng Anh cũng không vì vậy mà giảm đi.

Nếu ngành đào tạo cần ngoại ngữ, chứng chỉ vẫn được quy đổi để thay thế môn ngoại ngữ trong phương thức xét tuyển. Nếu chương trình giảng dạy bằng ngoại ngữ có yêu cầu đầu vào, chứng chỉ vẫn được dùng để xác nhận thí sinh đáp ứng yêu cầu đó.

"Chúng ta cần nhìn nhận thực chất và xác định việc học tiếng Anh là cần thiết cho quá trình học đại học và nghề nghiệp sau này, hoàn toàn không lãng phí", ông Thảo bày tỏ.

Theo ông Thảo, không nên đồng nhất "không được cộng điểm" với "học ngoại ngữ không còn giá trị". Nếu chứng chỉ chủ yếu được theo đuổi để lấy lợi thế điểm số, việc học dễ chuyển từ phát triển năng lực giao tiếp, học tập và làm việc sang luyện thi để đạt một mốc điểm. Chính sách cần đưa động lực học ngoại ngữ trở lại đúng mục tiêu: học thật, sử dụng được và tạo lợi thế lâu dài cho người học.

Do đó, chỉnh sửa dự thảo Thông tư tuyển sinh lần này dựa trên một nguyên tắc: năng lực nào cần cho ngành học thì phải được đánh giá trực tiếp, minh bạch và bình đẳng; năng lực nào không thuộc yêu cầu đầu vào thì không nên trở thành điểm cộng làm thay đổi thứ tự thí sinh.

"Tuyển sinh đại học là quá trình lựa chọn đúng người học cho đúng ngành học trên cơ sở năng lực thực chất", ông Nguyễn Tiến Thảo nhấn mạnh.

Ông Nguyễn Tiến Thảo cũng cho biết, dự thảo sửa đổi quy định tuyển sinh đại học không bỏ chứng chỉ ngoại ngữ, mà sử dụng chứng chỉ đúng bản chất. Không hạ thấp thành tích học sinh giỏi, mà ghi nhận thành tích đúng cơ chế. Không thu hẹp cơ hội, mà đưa mọi thí sinh dự tuyển vào cùng một ngành về một thước đo công bằng, minh bạch và có thể kiểm chứng. Việc loại bỏ điểm cộng không phù hợp là việc cấp thiết để bảo vệ nguyên tắc đó.