Không ít gia đình có thói quen nấu nhiều cơm một lần, phần còn lại cất tủ lạnh rồi hâm nóng vào bữa sau. Cũng có người vì lo ngại thông tin “cơm nguội khi được hâm lại sinh chất gây ung thư” nên chọn bỏ cơm thừa dù vẫn được bảo quản tốt.
Tờ The Paper (Trung Quốc) thông tin, cơm được bảo quản hợp lý không gây ung thư chỉ vì được hâm nóng lần thứ hai. Tuy nhiên, có một vấn đề khác đáng để những gia đình thường xuyên ăn cơm nguội lưu tâm hơn.
Điều đáng lo không phải là hâm lại cơm nguội, mà là để cơm bên ngoài quá lâu
Điều đáng lo không phải là hâm lại cơm nguội, mà là để cơm bên ngoài quá lâu (Ảnh: Well Stockd)
Thành phần chính của cơm là carbohydrate, trong đó tinh bột chiếm phần quan trọng. Quá trình nấu chín rồi hâm nóng lại không khiến thành phần của cơm tự chuyển thành chất gây ung thư.
Một trong những lý do khiến tin đồn về cơm hâm lại xuất hiện là acrylamide. Đây là chất có thể hình thành khi thực phẩm giàu carbohydrate được chế biến ở nhiệt độ trên 120°C, đặc biệt trong khoảng 140-180°C. Nó thường được nhắc tới ở các món chiên, nướng đến vàng nâu như khoai tây chiên, bánh mì, khoai tây lát hay bánh quy.
Trong khi đó, việc hâm nóng cơm thông thường có nhiệt độ thấp hơn và thời gian ngắn nên không dễ xảy ra quá trình tương tự. Vấn đề đáng chú ý hơn lại là Bacillus cereus.
Loại vi khuẩn này có khả năng sinh độc tố và phát triển mạnh trong khoảng 28-35°C. Cơm đã nấu chín nhưng bị để lâu ở nhiệt độ phòng, không được bảo quản lạnh kịp thời, có thể tạo điều kiện cho vi khuẩn sinh sôi.
Nếu ăn phải cơm bị nhiễm Bacillus cereus, người dùng có thể xuất hiện các triệu chứng như nôn hoặc tiêu chảy. Đáng nói, khi cơm đã bị nhiễm và vi khuẩn sinh độc tố, hâm nóng lại vẫn có thể không ngăn được nguy cơ ngộ độc.
Cơm thừa nên được cho vào tủ lạnh càng sớm càng tốt
Cơm thừa nên được cho vào tủ lạnh càng sớm càng tốt (Ảnh: New Easy Recipes)
Đây mới là điểm quan trọng nhất với những gia đình thường xuyên để cơm lại ăn bữa sau. Bacillus cereus phát triển chậm khi nhiệt độ dưới 10 độ C. Vì vậy, phần cơm không ăn hết nên được cho vào hộp kín và bảo quản lạnh càng sớm càng tốt, thay vì để nhiều giờ trên bàn ăn hoặc trong nồi rồi mới cất vào tủ lạnh.
Nói cách khác, đừng đợi đến khi cơm đã nằm ở nhiệt độ phòng quá lâu mới nghĩ tới chuyện bảo quản. Cách làm này giúp hạn chế môi trường thuận lợi để vi khuẩn phát triển ngay từ đầu.
Khi ăn lại, cơm phải được hâm nóng hoàn toàn
Cơm và các món từ bột khi hâm lại cần bảo đảm nóng kỹ, không chỉ làm ấm sơ bên ngoài. Nếu sử dụng lò vi sóng, nên cho cơm vào dụng cụ phù hợp như sứ, thủy tinh hoặc nhựa PP dùng được trong lò vi sóng, tránh đồ kim loại.
Hâm cơm (Ảnh: Food Network)
Lò vi sóng có thể làm nóng không đồng đều, đồng thời khiến cơm bị khô. Có thể rưới một ít nước lên cơm trước khi hâm, sau đó đậy lại nhưng để một khe nhỏ cho hơi nước thoát ra.
Quan trọng nhất vẫn là kiểm tra để toàn bộ phần cơm được làm nóng, tránh tình trạng bên ngoài nóng nhưng bên trong vẫn lạnh.
Không nên hâm đi hâm lại nhiều lần
Từ những lưu ý trên, cách hợp lý nhất là chia cơm thừa thành lượng vừa đủ cho từng lần ăn trước khi bảo quản. Như vậy, mỗi lần lấy ra chỉ cần hâm phần sẽ sử dụng, thay vì liên tục đưa cả hộp cơm ra ngoài, làm nóng rồi lại cất phần còn thừa vào tủ lạnh.
Nếu bữa cơm còn kèm thức ăn thừa, rau lá xanh như rau bina, cải thảo, rau sam hay rau dền cũng không nên cố để lâu. Việc bảo quản kéo dài có thể làm lượng nitrit tăng lên, trong khi hâm lại nhiều lần còn khiến một phần vitamin tan trong nước bị thất thoát.