Ảnh minh họa
Theo China Daily, ECRL (Tuyến đường sắt Bờ Đông Malaysia), dự án thuộc Sáng kiến Vành đai và Con đường, đã bước vào giai đoạn kiểm tra hệ thống từ giữa tháng 8/2026. Hai hạng mục thử nghiệm chính do CCCC thực hiện gồm kiểm tra tích hợp các hệ thống tín hiệu, thông tin liên lạc, điện kéo và chạy thử trên quãng đường 8.000 km nhằm đánh giá độ an toàn, tin cậy và hiệu quả trước khi khai thác.
Giai đoạn 1, nối Kota Bharu với Gombak, dự kiến hoàn thành vào tháng 12/2026 và khai thác thương mại từ tháng 1/2027; giai đoạn 2, nối Gombak với Port Klang, dự kiến hoàn thành tháng 12/2027, đưa toàn tuyến vào vận hành từ tháng 1/2028.
Khi hoàn thành, ECRL sẽ rút ngắn đáng kể thời gian di chuyển, chẳng hạn hành trình Gombak - Kuantan chỉ mất khoảng 1 giờ 35 phút bằng tàu tốc hành, so với khoảng 3 giờ đi đường bộ. Dự án được kỳ vọng cải thiện kết nối, thúc đẩy phát triển các đô thị và cộng đồng dọc tuyến, đồng thời các nhà ga lớn sẽ được thiết kế dựa trên kiến trúc, lịch sử và văn hóa địa phương.
Về quá trình xây dựng, năm 2017, Malaysia chính thức khởi công Dự án đường sắt East Coast Rail Link (ECRL). Tuyến đường dài 668 km, kết nối các khu vực ít phát triển như Kelantan, Terengganu, Pahang với các trung tâm kinh tế trọng điểm như Selangor và Kuala Lumpur. Tuyến đường được kỳ vọng giúp các khu vực chậm phát triển tiếp cận tốt hơn với các cơ hội thương mại, công nghiệp, qua đó thúc đẩy sự phát triển đồng đều hơn trên toàn quốc.
Trước đó, Malaysia từng nhiều lần công nhận và đánh giá cao công nghệ đường sắt của Nhật Bản và Đức, đặc biệt trong phát triển hệ thống đường sắt đô thị và các dự án hạ tầng giao thông công cộng. Nhật Bản từng hỗ trợ Malaysia phát triển hệ thống tàu điện ngầm MRT tại Kuala Lumpur. Sự hợp tác này mang lại cho Malaysia công nghệ tiên tiến cùng các tiêu chuẩn vận hành cao, góp phần nâng cao năng lực giao thông đô thị.
Trong khi đó, Đức được biết đến với công nghệ đường sắt bền vững và kỹ thuật chính xác, đặc biệt trong các hệ thống tàu điện nhẹ (Light Rail Transit - LRT). Malaysia cũng đã sử dụng công nghệ từ các công ty Đức trong một số dự án đường sắt đô thị và đánh giá cao độ tin cậy, tính bền vững của các giải pháp này.
Tuy nhiên, ECRL lại được giao cho Trung Quốc xây dựng. Dự án là một phần trong Sáng kiến Vành đai và Con đường (BRI) của Trung Quốc, được kỳ vọng giúp Malaysia tăng cường kết nối với các tuyến giao thương quốc tế, qua đó mang lại lợi ích kinh tế và củng cố vị thế của nước này trong mạng lưới giao thông khu vực và toàn cầu. Công ty Xây dựng Giao thông Trung Quốc (CCCC) là đơn vị phụ trách xây dựng dự án.
Ban đầu, tổng vốn đầu tư của ECRL được ước tính lên tới 16 tỷ USD. Tuy nhiên, sau khoảng một năm xây dựng, dự án phải tạm dừng vào tháng 7/2018 để đàm phán lại về vốn. Theo Reuters, sau nhiều tháng đàm phán, Malaysia và Trung Quốc đã nhất trí cắt giảm chi phí dự án từ mức 16 tỷ USD trong kế hoạch ban đầu xuống còn 10,7 tỷ USD.
Sau khi thống nhất lại tổng vốn đầu tư, dự án được nối lại thi công vào giữa năm 2019. Theo thông tin mới nhất từ Malaysian Investment Development Authority, ECRL hiện có tổng chi phí 50,2 tỷ ringgit Malaysia (RM), tương đương khoảng 12,3 tỷ USD.
Về công nghệ xây dựng và vận hành, ECRL sẽ sử dụng công nghệ tín hiệu thông minh nhằm tăng cường an toàn và hiệu quả quản lý giao thông. Hệ thống cho phép giám sát và điều khiển các đoàn tàu một cách chính xác, qua đó giảm thiểu rủi ro tai nạn.
Cùng với đó, tự động hóa sẽ được áp dụng trong quy trình vận hành nhằm giảm sự can thiệp của con người và nâng cao hiệu quả. Các hệ thống tự động có thể giám sát tình trạng tàu và đường ray, đồng thời phát hiện, thông báo sự cố để kịp thời xử lý.
ECRL cũng sẽ tích hợp công nghệ IoT (Internet of Things) để thu thập và phân tích dữ liệu về hoạt động của tàu, tình trạng đường ray và hành khách. Việc cung cấp dữ liệu theo thời gian thực sẽ giúp các nhà quản lý đưa ra quyết định nhanh chóng và hiệu quả hơn.
Đối với hành khách, dự án sẽ áp dụng các công nghệ quản lý hiện đại, cung cấp thông tin chuyến đi thông qua ứng dụng di động và bảng điện tử tại các nhà ga. Hành khách có thể theo dõi lịch trình, tình trạng chuyến tàu và đặt vé trực tuyến.
Không chỉ vậy, nhà thầu Trung Quốc sẽ áp dụng công nghệ bảo trì dự đoán, sử dụng dữ liệu thu thập từ các cảm biến để dự báo các vấn đề kỹ thuật trước khi xảy ra. Cách tiếp cận này được kỳ vọng giúp tiết kiệm thời gian, chi phí bảo trì và đảm bảo hệ thống vận hành ổn định.