Dân chủ phải được thực hiện thực chất, tránh hình thức

Ngày 9/9, Đoàn giám sát của Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam về thực hiện dân chủ ở cơ sở gắn với trách nhiệm của người đứng đầu đã làm việc với xã Quang Minh, thành phố Hà Nội. 

Rõ trách nhiệm của người đứng đầu

Phát biểu tại buổi làm việc, bà Hà Thị Nga - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam cho rằng, những kết quả xã Quang Minh đạt được thời gian qua đáng ghi nhận. 

Kết quả đó cho thấy việc thực hiện dân chủ ở cơ sở có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong tạo dựng sự đồng thuận xã hội và môi trường thuận lợi cho phát triển. Không có địa phương nào có thể phát triển bền vững nếu không có sự đồng thuận, ủng hộ và tham gia tích cực của người dân. 

Quang cảnh buổi làm việc (Ảnh: Hương Diệp).

Do đó, thực hiện tốt dân chủ ở cơ sở không chỉ là yêu cầu của pháp luật mà còn là yêu cầu tự thân trong quá trình phát triển của mỗi địa phương. Khi nhân dân đồng thuận, xã hội ổn định, niềm tin được củng cố thì đó chính là nền tảng quan trọng để thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội.

Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Hà Thị Nga đề nghị xã Quang Minh tiếp thu đầy đủ, nghiêm túc các ý kiến của Đoàn giám sát và các ý kiến trao đổi tại hội nghị để tiếp tục hoàn thiện báo cáo theo hướng toàn diện, khách quan, có tính khái quát, đồng thời phản ánh rõ những kết quả cụ thể của địa phương.

Báo cáo cần có sự so sánh giữa các giai đoạn để làm nổi bật những chuyển biến, nỗ lực và kết quả đạt được trong quá trình thực hiện Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở. Đặc biệt, cần bổ sung, làm rõ những mô hình hay, cách làm sáng tạo và những kết quả có tác động thực tiễn rõ nét.

Nhấn mạnh nội dung giám sát gắn với trách nhiệm của người đứng đầu, bà Hà Thị Nga cũng đề nghị cần làm rõ hơn vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu UBND xã trong tổ chức thực hiện dân chủ ở cơ sở. 

Trong đó, cần tập trung đánh giá việc bảo đảm công khai, minh bạch, thực hiện trách nhiệm giải trình; việc phối hợp với Ủy ban MTTQ Việt Nam xã trong tổ chức đối thoại, gặp gỡ, tiếp nhận và xử lý những ý kiến, kiến nghị, phản ánh của nhân dân.

Việc đánh giá kết quả không nên chỉ dừng ở những con số, tỉ lệ các phản ánh, kiến nghị hay đơn thư đã được giải quyết. Điều quan trọng hơn là phải đánh giá thực chất chất lượng và tác động của việc giải quyết đó đối với đời sống xã hội, sự hài lòng, đồng thuận và niềm tin của Nhân dân.

"Mục tiêu cuối cùng của thực hiện dân chủ ở cơ sở không chỉ là hoàn thành một quy trình, một tỉ lệ giải quyết công việc, mà phải bảo đảm những vấn đề chính đáng của người dân được xem xét, giải quyết một cách thấu đáo, hợp tình, hợp lý, tạo được sự đồng thuận trong xã hội. Dân chủ phải được thực hiện thực chất, tránh dân chủ hình thức. Nhưng dân chủ thực chất cũng phải được thực hiện trong khuôn khổ của Hiến pháp và pháp luật", Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Hà Thị Nga nêu rõ. 

Đồng thời cho rằng, người đứng đầu chính quyền địa phương cần tiếp tục phát huy vai trò trong lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra, đôn đốc đội ngũ cán bộ, công chức thực hiện trách nhiệm công vụ; đề cao tinh thần nêu gương, trách nhiệm trước nhân dân và chịu trách nhiệm đối với kết quả tổ chức thực hiện dân chủ ở cơ sở trên địa bàn.

Dân chủ phải thực sự trở thành động lực cho sự phát triển

Về nhiệm vụ trong thời gian tới, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Hà Thị Nga đề nghị cấp ủy, chính quyền xã tiếp tục quán triệt sâu sắc và tổ chức thực hiện hiệu quả Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở. 

Các quy định của pháp luật cần được tuyên truyền, phổ biến để người dân hiểu đầy đủ quyền, trách nhiệm của mình và chủ động tham gia vào các hoạt động của cộng đồng, của địa phương. 

Dân chủ không thể chỉ dừng lại ở khẩu hiệu mà phải thực sự trở thành nguồn lực, động lực cho sự phát triển.

Bên cạnh đó, địa phương cần tiếp tục duy trì, nâng cao chất lượng các hoạt động đối thoại trực tiếp và trực tuyến; tăng cường cơ chế trao đổi, phản hồi 2 chiều giữa chính quyền với nhân dân và doanh nghiệp.

Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Hà Thị Nga phát biểu tại buổi làm việc (Ảnh: Hương Diệp).

Trên cơ sở những kết quả, kinh nghiệm đã có, cần tiếp tục nghiên cứu các hình thức thực hiện dân chủ trên nền tảng số, khai thác hiệu quả dữ liệu và công nghệ để mở rộng khả năng tương tác, lắng nghe và phản hồi ý kiến của người dân.

Đồng thời, cần tiếp tục phát huy vai trò của Mặt trận và các tổ chức chính trị - xã hội trong tuyên truyền, vận động, tập hợp ý kiến nhân dân, thực hiện giám sát và phản biện xã hội.

Đây là những chủ thể quan trọng góp phần đưa tiếng nói, tâm tư, nguyện vọng chính đáng của Nhân dân đến với cấp ủy, chính quyền; đồng thời tạo điều kiện để nhân dân tham gia xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền và giám sát việc thực hiện các chủ trương, chính sách tại cơ sở.

Bà Hà Thị Nga cũng đề nghị cấp ủy, chính quyền và MTTQ Việt Nam xã chủ động tổng hợp những khó khăn, vướng mắc, bất cập nảy sinh trong thực tiễn tổ chức thực hiện để kịp thời đề xuất với các cơ quan có thẩm quyền. 

Những thông tin, kết quả và kinh nghiệm thực tiễn từ cơ sở sẽ là những tư liệu quan trọng để Đoàn tiếp tục tổng hợp, hoàn thiện báo cáo kết quả giám sát. 

Những mô hình hiệu quả, cách làm sáng tạo xuất phát từ thực tiễn sẽ được nghiên cứu, tổng hợp nhằm góp phần lan tỏa, nhân rộng trong quá trình thực hiện dân chủ ở cơ sở.