El Nino có thể mạnh nhất 40 năm, LHQ cảnh báo thế giới bước vào 'vùng nguy hiểm'

Tại Romania, mực nước sông Danube giảm xuống mức thấp kỷ lục - Ảnh: THX

Ngày 3-9, Tổ chức Khí tượng thế giới (WMO) cảnh báo El Nino có thể đạt cường độ mạnh nhất kể từ khi hoạt động này được quan trắc cách đây 40 năm. Tổng thư ký Liên hợp quốc (LHQ) Antonio Guterres nhận định thế giới đang bước vào "vùng nguy hiểm của thời tiết cực đoan".

Hạn hán, lũ lụt và nắng nóng gia tăng

Phát biểu tại Geneva (Thụy Sĩ), bà Celeste Saulo, người đứng đầu WMO, cho biết El Nino được dự báo đạt cấp "rất mạnh" - mức cao nhất trong thang 4 cấp - và đạt đỉnh vào cuối năm. Khả năng hiện tượng này kéo dài đến tháng 2-2027 được đánh giá gần 100%, trong khi tác động khí hậu có thể tiếp diễn trong năm 2027.

Theo WMO, nhiệt độ mặt nước biển tại khu vực trung tâm và phía đông Thái Bình Dương xích đạo cao hơn trung bình 1,5 độ C trong tháng 5-7. Từ cuối tháng 7 đến giữa tháng 8, mức chênh lệch tăng lên 2,2-2,6 độ C. Tại một số khu vực, nước biển dưới bề mặt còn nóng hơn trung bình hơn 8 độ C.

WMO dự báo trong tháng 9-11, nhiệt độ sẽ cao hơn bình thường tại gần như toàn bộ các khu vực đất liền. El Nino mạnh thường gây hạn hán ở Amazon, Indonesia, Úc, làm gián đoạn mùa mưa tại Ấn Độ và thay đổi mô hình mưa ở vùng nhiệt đới.

Sri Lanka hiện trải qua một trong những đợt hạn hán nghiêm trọng nhất nhiều thập kỷ. Tại một số huyện nông nghiệp, lượng mưa thấp hơn 85-100% so với trung bình dài hạn, trong khi mực nước tại hàng trăm hồ chứa giảm còn khoảng 10%.

Bà Saulo cảnh báo El Nino lần này có thể "giáng một đòn mạnh" vào cộng đồng và kinh tế toàn cầu, đồng thời kêu gọi các lĩnh vực như nông nghiệp, y tế, năng lượng và tài nguyên nước khẩn trương chuẩn bị ứng phó.

El Nino là hiện tượng khí hậu tự nhiên, thường xuất hiện 2-7 năm một lần. Hiện tượng này không bắt nguồn từ biến đổi khí hậu nhưng có thể làm trầm trọng hơn tình trạng nóng lên và thời tiết cực đoan.

Theo Cơ quan Quản lý khí quyển và đại dương quốc gia Mỹ (NOAA), El Nino năm nay có 69% khả năng trở thành đợt mạnh nhất từng được ghi nhận. Đợt El Nino mạnh 2023-2024 từng góp phần khiến năm 2024 trở thành năm nóng nhất lịch sử.

Lính cứu hỏa dập cháy rừng tại tỉnh Nam Sumatra, Indonesia, ngày 28-8-2026, trong bối cảnh El Niño làm gia tăng thời tiết khô nóng - Ảnh: REUTERS

3 cơn bão cùng lúc trên Thái Bình Dương

Cùng ngày, giới khoa học ghi nhận 3 cơn bão cùng hoạt động trên Thái Bình Dương, hiện tượng hiếm gặp được cho là liên quan đến vùng biển ấm lên trong đợt El Nino mạnh.

Tối 2-9, bão nhiệt đới Marie mạnh lên thành bão ngoài khơi bán đảo Baja California, nối tiếp hai cơn bão cấp 4 Karina và Lowell đang di chuyển về phía tây.

Nhà khoa học khí hậu Julia Cole thuộc Đại học Michigan (Mỹ) cho biết nước biển ấm cung cấp năng lượng, trong khi El Nino tạo điều kiện thuận lợi để bão hình thành và mạnh lên.

Theo Trung tâm Bão quốc gia Mỹ, Lowell đang cách Hilo (Hawaii) khoảng 710km về phía nam và dự kiến duy trì cường độ mạnh trong vài ngày tới. Marie cách phía nam bán đảo Baja California khoảng 603km về phía tây nam và được dự báo tiếp tục mạnh lên đến ngày 4-9.