Microsoft vừa công bố những bước tiến của hệ sinh thái Windows on Arm trong một năm qua. Công ty nhấn mạnh số lượng thiết bị, nhà sản xuất chip và ứng dụng tương thích đang tăng nhanh, trong lúc nhu cầu đối với máy tính Windows có hiệu suất năng lượng cao ngày càng lớn.
Điểm đáng chú ý nhất là Nvidia chuẩn bị gia nhập thị trường với nền tảng RTX Spark. Hãng sẽ đứng cạnh Qualcomm, công ty hiện cung cấp dòng Snapdragon X cho phần lớn laptop Windows on Arm thế hệ mới.
Theo kế hoạch được Microsoft công bố, các thiết bị sử dụng RTX Spark dự kiến xuất hiện từ mùa thu năm 2026 dưới thương hiệu Surface, Asus, Dell, HP, Lenovo và MSI. Sự góp mặt của Nvidia có thể giúp thị trường không còn phụ thuộc vào một nhà cung cấp chip Arm duy nhất.
"Thị trường đang phát đi tín hiệu rõ ràng. Ngày càng nhiều nhà cung cấp chip và đối tác OEM đầu tư vào Windows on Arm vì nhu cầu của khách hàng đối với những thiết bị Windows mạnh mẽ, tiết kiệm điện đang tăng", Klaus Diaconu, Giám đốc đối tác tại Microsoft, cho biết.
Hơn 7.000 ứng dụng đã được xác nhận tương thích
Phần cứng chỉ là một nửa câu chuyện. Trở ngại lớn nhất của Windows on Arm trong nhiều năm nằm ở khả năng tương thích phần mềm, đặc biệt với các ứng dụng chuyên dụng, driver và tiện ích được phát triển cho kiến trúc x86.
Microsoft cho biết trang Works on WOA hiện theo dõi hơn 7.000 ứng dụng tương thích với Windows on Arm. Con số này không có nghĩa toàn bộ ứng dụng đều được phát triển riêng cho Arm, nhưng cho thấy phạm vi phần mềm có thể sử dụng trên nền tảng đã mở rộng đáng kể.
Danh sách được Microsoft nhắc đến bao gồm ShareX, Proton Mail, Signal, Discord và FxSound. Nhiều ứng dụng thuộc các nhóm làm việc, giáo dục, bảo mật, sáng tạo nội dung, giải trí và truyền thông cũng đã có phiên bản tương thích.
Một danh sách trong số nhiều ứng dụng hỗ trợ Windows on Arm được Microsoft chia sẻ.
"Các ứng dụng năng suất vẫn là nền tảng trong cách mọi người hoàn thành công việc trên Windows. Danh sách ứng dụng ngày càng dài cho thấy nhu cầu của khách hàng cùng động lực ngày càng lớn từ những nhà phát triển coi Arm là một nền tảng Windows hạng nhất", Microsoft nhận định.
Những ứng dụng phổ biến chưa có phiên bản Arm gốc vẫn có thể hoạt động thông qua Prism, lớp giả lập được Microsoft tích hợp vào Windows 11. Prism chuyển đổi phần mềm được viết cho bộ xử lý x86 để chúng chạy trên máy Arm mà nhà phát triển không cần lập tức xây dựng lại toàn bộ ứng dụng.
Microsoft cho rằng các cải tiến ở cả phần cứng lẫn Prism giúp nhiều ứng dụng giả lập mang lại cảm giác gần với phần mềm gốc. Tuy nhiên, hiệu quả vẫn có thể thay đổi tùy chương trình. Các ứng dụng phụ thuộc driver, tiện ích hệ thống cấp thấp hoặc phần cứng chuyên dụng vẫn cần được kiểm tra trước lúc người dùng chuyển sang máy Arm.
Không còn chỉ được đánh giá bằng "tiềm năng"
Windows on Arm đã xuất hiện từ nhiều năm trước, nhưng những thế hệ đầu thường bị chê vì hiệu năng khiêm tốn, khả năng tương thích hạn chế và giá bán chưa đủ hấp dẫn. Người dùng phải cân nhắc kỹ xem ứng dụng phục vụ công việc có thể chạy hay không trước khi lựa chọn thiết bị.
Dòng Snapdragon X cùng các cải tiến trên Windows 11 đã giúp nền tảng tiến gần laptop x86 hơn về hiệu năng, thời lượng pin và trải nghiệm sử dụng. Sự tham gia của Nvidia tiếp tục mở rộng lựa chọn chip, đồng thời có thể đưa năng lực đồ họa và AI trở thành điểm cạnh tranh quan trọng của máy Windows Arm.
"Windows on Arm không còn được định nghĩa bằng tiềm năng, mà bằng một hệ sinh thái thiết bị đang mở rộng nhanh chóng cùng những ứng dụng phục vụ các nhóm công việc mà khách hàng phụ thuộc nhiều nhất", Microsoft tuyên bố.
Cách mô tả Windows on Arm là "nền tảng hạng nhất cho mọi tác vụ" vẫn cần được kiểm chứng qua sản phẩm thực tế. Số lượng ứng dụng tương thích không phản ánh đầy đủ hiệu năng, độ ổn định hay khả năng hỗ trợ mọi thiết bị ngoại vi.
Dù vậy, Windows on Arm hiện đã có vị thế khác rõ rệt so với vài năm trước. Qualcomm không còn phải một mình kéo cả hệ sinh thái, Nvidia chuẩn bị tham gia, nhiều hãng PC lớn đã cam kết sản phẩm và hàng nghìn ứng dụng được xác nhận có thể hoạt động.
Windows on Arm chưa thay thế máy tính x86 trong một sớm một chiều. Tuy nhiên, nền tảng này cũng không còn là lựa chọn thử nghiệm chỉ dành cho nhóm người dùng sẵn sàng chấp nhận đánh đổi. Microsoft tin rằng thời điểm Windows on Arm được đối xử như một phần chính thức của thị trường PC đã đến.