Khi dữ liệu trở thành hạ tầng mới của thị trường chứng khoán

Sự phát triển của thị trường chứng khoán đang đặt ra yêu cầu mới đối với hạ tầng công nghệ, dữ liệu và năng lực bảo vệ hệ thống. Tại Vietnam Securities Tech Summit 2026, chuyển đổi số đang được nhìn ở cấp độ rộng hơn, hướng tới một hệ sinh thái có khả năng kết nối, khai thác dữ liệu và vận hành an toàn hơn.

Toàn cảnh sự kiện

Ngày 21/8/2026, Hội thảo và Triển lãm chuyển đổi số ngành Chứng khoán - Vietnam Securities Tech Summit 2026 diễn ra tại Khách sạn Sofitel Saigon Plaza, TP.HCM. Sự kiện do Tập đoàn IEC tổ chức, quy tụ đại diện các cơ quan quản lý, Sở giao dịch, tổ chức tài chính, công ty chứng khoán và doanh nghiệp công nghệ trong và ngoài nước.

Sự kiện diễn ra trong bối cảnh quy mô và mức độ phức tạp của thị trường chứng khoán Việt Nam ngày càng gia tăng, trong khi yêu cầu nâng hạng và hội nhập quốc tế đặt ra những đòi hỏi mới về năng lực vận hành. Cùng lúc, AI, điện toán đám mây và dữ liệu lớn mở ra cơ hội nâng cao hiệu quả hoạt động và trải nghiệm nhà đầu tư, nhưng cũng kéo theo những vấn đề mới về an ninh mạng, bảo mật dữ liệu và quản trị rủi ro.

Hạ tầng số trở thành nền tảng

Những thay đổi về quy mô, số lượng nhà đầu tư và yêu cầu nâng hạng đang đặt ra một bài toán mới cho hạ tầng công nghệ của thị trường: không chỉ đáp ứng hoạt động giao dịch hiện tại, mà còn phải đủ năng lực để thị trường vận hành ổn định, mở rộng và kết nối hiệu quả hơn.

Trong bối cảnh đó, hiện đại hóa hạ tầng công nghệ được đặt ở vị trí nền tảng của quá trình chuyển đổi số ngành chứng khoán. Hạ tầng này không chỉ phục vụ giao dịch, mà còn liên quan tới thanh toán, bù trừ, lưu ký, công bố thông tin, giám sát và quản lý thị trường.

Phát biểu tại Vietnam Securities Tech Summit 2026, ông Lê Văn Phương, Phó Trưởng ban Công nghệ và Chuyển đổi số, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN), cho rằng chuyển đổi số trong lĩnh vực tài chính - chứng khoán không chỉ là việc ứng dụng các công nghệ mới mà còn là quá trình đổi mới toàn diện phương thức quản lý, tổ chức vận hành thị trường và cung cấp dịch vụ cho nhà đầu tư.

Ông Lê Văn Phương, Phó Trưởng ban Công nghệ và Chuyển đổi số, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN)

Một bước tiến đáng chú ý trong quá trình này là việc đưa hệ thống công nghệ thông tin mới KRX vào vận hành. Theo UBCKNN, hệ thống giúp nâng cao năng lực xử lý giao dịch, tăng tính ổn định và khả năng mở rộng, đồng thời tạo nền tảng cho việc triển khai các sản phẩm, dịch vụ mới theo lộ trình phát triển của thị trường.

Tuy nhiên, hiện đại hóa hạ tầng không chỉ nằm ở năng lực của một hệ thống giao dịch. Ông Trịnh Sơn Hồng, Quyền Chủ tịch HĐQT Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HOSE), cho rằng hiện đại hóa thị trường không đơn thuần là đầu tư vào những công nghệ mới, mà quan trọng hơn là xây dựng một nền tảng có khả năng kết nối tốt hơn, khai thác dữ liệu hiệu quả hơn, mở rộng linh hoạt hơn và vận hành an toàn hơn.

Ông Trịnh Sơn Hồng, Quyền Chủ tịch HĐQT Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HOSE)

Từ góc nhìn đó, bài toán hạ tầng tiếp tục mở rộng sang khả năng kết nối giữa các chủ thể và toàn bộ chuỗi vận hành, từ giao dịch đến thanh toán và bù trừ. Cùng với đó là yêu cầu hoàn thiện khung pháp lý cho giao dịch trực tuyến, bảo đảm an toàn hệ thống, bảo vệ dữ liệu và quyền lợi hợp pháp của nhà đầu tư.

Đây cũng là lý do chủ đề của Vietnam Securities Tech Summit 2026 đặt “dữ liệu kết nối” song hành với “hạ tầng số an toàn”. Chuyển đổi số, theo đó, không còn là câu chuyện bổ sung từng công nghệ vào từng khâu, mà là xây dựng năng lực hạ tầng đủ linh hoạt để thị trường có thể tiếp tục phát triển.

Dữ liệu và AI mở ra năng lực mới

Nếu hạ tầng tạo ra năng lực vận hành và kết nối, dữ liệu đang trở thành nguồn lực để nâng cao chất lượng quản lý, giám sát và phát triển các dịch vụ mới. Xây dựng hệ sinh thái dữ liệu số đồng bộ, kết nối và khai thác hiệu quả được UBCKNN xác định là một trong ba định hướng trọng tâm trong quá trình hiện đại hóa thị trường.

Giá trị của dữ liệu, theo ông Lê Văn Phương, không chỉ nằm ở việc thu thập mà còn ở khả năng chuẩn hóa, kết nối, chia sẻ an toàn và khai thác hiệu quả để phục vụ quản lý, giám sát, dự báo và ra quyết định. UBCKNN đang từng bước xây dựng cơ sở dữ liệu tập trung của ngành chứng khoán theo hướng chuẩn hóa, đồng bộ và kết nối liên thông, đồng thời thúc đẩy chia sẻ dữ liệu giữa các chủ thể tham gia thị trường theo quy định.

Cùng với việc tổ chức lại dữ liệu, cơ quan quản lý cũng chú trọng nâng cao chất lượng dữ liệu, đẩy mạnh định danh và xác thực điện tử, cũng như các giải pháp số trong cung cấp dịch vụ. Mục tiêu là tăng tính minh bạch, hạn chế rủi ro và cải thiện trải nghiệm của nhà đầu tư.

Trên nền dữ liệu đó, AI và các công nghệ mới có thêm điều kiện đi vào những bài toán cụ thể. Chương trình hội thảo tập trung vào Cloud, Generative AI và AI Agent với các ứng dụng nhằm nâng cao hiệu quả vận hành, cá nhân hóa trải nghiệm nhà đầu tư và tăng năng lực cạnh tranh của các công ty chứng khoán.

Các phiên chuyên đề cũng đi sâu hơn vào những hướng ứng dụng như Agentic AI trên nền tảng AWS, chuyển dữ liệu phân mảnh thành tư vấn cá nhân hóa, xây dựng nền tảng dữ liệu trên Cloud và ứng dụng AI trong nâng cao trải nghiệm khách hàng.

Điểm quan trọng là AI không được đặt tách rời khỏi bài toán dữ liệu. Khi dữ liệu được chuẩn hóa và kết nối tốt hơn, công nghệ mới mới có thể chuyển từ những ứng dụng đơn lẻ sang hỗ trợ các hoạt động quản lý, giám sát và cung cấp dịch vụ trên quy mô rộng hơn. Vì vậy, bài toán AI của thị trường không chỉ là đưa công nghệ vào hệ thống, mà còn là xây dựng nền dữ liệu đủ chất lượng để công nghệ có thể tạo ra giá trị thực tế.

An toàn số là điều kiện để số hóa sâu hơn

Càng nhiều dữ liệu và hệ thống được kết nối, bề mặt rủi ro của thị trường cũng mở rộng. UBCKNN xác định tăng cường năng lực giám sát thị trường, bảo đảm an ninh mạng và an ninh dữ liệu là định hướng trọng tâm song song với hiện đại hóa hạ tầng và xây dựng hệ sinh thái dữ liệu.

Những rủi ro được đặt ra gồm tấn công mạng, rò rỉ dữ liệu, gian lận công nghệ cao và lừa đảo trên môi trường số. Vì vậy, yêu cầu không chỉ dừng ở đầu tư cho hạ tầng an toàn thông tin, mà còn bao gồm nâng cao năng lực quản trị rủi ro và thường xuyên đánh giá mức độ an toàn của hệ thống công nghệ thông tin.

Công nghệ đồng thời được kỳ vọng nâng cao năng lực giám sát. Cơ quan quản lý định hướng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý, thanh tra và giám sát, qua đó tăng khả năng phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường và quản lý rủi ro hiệu quả hơn.

Đây cũng là một nội dung riêng trong chương trình hội thảo, với các vấn đề như phát hiện sớm nguy cơ tấn công bằng AI, bảo vệ hạ tầng trước các hình thức tấn công mới, chống giả mạo eKYC và bảo đảm an ninh dữ liệu trong kỷ nguyên AI.

Theo ông Lê Văn Phương, an toàn thông tin trong môi trường số không chỉ là yêu cầu kỹ thuật mà còn là yếu tố tạo dựng niềm tin của nhà đầu tư và bảo đảm sự vận hành ổn định của thị trường.

Điều này khiến chuyển đổi số của thị trường chứng khoán khác với một cuộc chạy đua đơn thuần về công nghệ. Khi dữ liệu được kết nối hơn và AI được ứng dụng sâu hơn, khả năng bảo vệ hạ tầng, dữ liệu và các hoạt động quan trọng cũng trở thành một phần của năng lực vận hành thị trường.

“Trong kỷ nguyên số, công nghệ là động lực, dữ liệu là nguồn lực và an toàn là nền tảng của sự phát triển bền vững”, ông Lê Văn Phương đúc kết.

Từ hạ tầng giao dịch đến dữ liệu, AI và an toàn hệ thống, khi những lớp nền này được phát triển đồng thời, công nghệ mới không chỉ giúp thị trường vận hành hiệu quả hơn ở hiện tại mà còn tạo dư địa để mở rộng, nâng cao chất lượng dịch vụ và đáp ứng những yêu cầu ngày càng cao của quá trình hội nhập.

Link nội dung: https://phunuvathoidaivn.com/khi-du-lieu-tro-thanh-ha-tang-moi-cua-thi-truong-chung-khoan-a201253.html