Từ suất ăn học đường, siết trách nhiệm cả chuỗi cung ứng

Từ suất ăn, nhìn ra cả chuỗi cung ứng

Ngày 21/8, UBND Phường Lái Thiêu, Sở Công thương Tp.HCM, Sở An toàn thực phẩm Tp.HCM, Sở Giáo dục và Đào tạo Tp.HCM cùng một số cơ quan ban ngành của Tp.HCM tổ chức hội nghị triển khai mô hình "Tick xanh trách nhiệm" và ứng dụng "Tick xanh trách nhiệm" trong quản lý chất lượng suất ăn tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn.

Đây được xem là bước triển khai cụ thể nhằm đưa công nghệ vào kiểm soát chất lượng thực phẩm trong trường học, nơi yêu cầu về an toàn không chỉ dừng ở khâu chế biến mà cần được kiểm soát xuyên suốt từ nguồn nguyên liệu.

Theo thông tin từ Sở Công thương Tp.HCM, thực tế tại các cơ sở giáo dục cho thấy, suất ăn đến tay học sinh là kết quả của nhiều công đoạn: từ lựa chọn nguyên liệu, nhà cung cấp, vận chuyển, sơ chế, chế biến đến phân phối. Chỉ một mắt xích thiếu kiểm soát cũng có thể ảnh hưởng đến chất lượng bữa ăn và an toàn của học sinh.

Chính vì vậy, vấn đề được đặt ra không chỉ là "bữa ăn hôm nay có an toàn hay không", mà còn là thực phẩm được lấy từ đâu, ai cung cấp, quá trình kiểm soát như thế nào và khi có sự cố thì có thể truy ngược lại nguồn nguyên liệu hay không.

Tại hội nghị, ông Đào Hà Trung, Chủ tịch Hội Công nghệ cao Tp.HCM, đã thông tin về mô hình "Tick xanh trách nhiệm", đồng thời phân tích yêu cầu nâng cao trách nhiệm của doanh nghiệp, xây dựng niềm tin của người tiêu dùng và hướng tới phát triển bền vững trong sản xuất, kinh doanh, cung ứng hàng hóa và thực phẩm.

Ông Đào Hà Trung, Chủ tịch Hội Công nghệ cao Tp.HCM.

Điểm đáng chú ý của mô hình là việc ứng dụng công nghệ để từng bước minh bạch thông tin trong chuỗi cung ứng. Khi được triển khai trong trường học, phụ huynh, cơ sở giáo dục và cơ quan quản lý có thêm công cụ để theo dõi, giám sát chất lượng thực phẩm.

Theo ghi nhận tại hội nghị, các đơn vị tham gia cũng đặt nhiều vấn đề về tính khả thi khi triển khai thực tế, những thuận lợi, khó khăn và cơ chế phối hợp giữa cơ quan quản lý, nhà trường và doanh nghiệp cung cấp suất ăn. Đây là những yếu tố có ý nghĩa quyết định bởi một hệ thống truy xuất chỉ phát huy hiệu quả khi thông tin được cập nhật đầy đủ và các bên thực hiện đúng trách nhiệm của mình.

Tăng khả năng truy xuất khi có sự cố

Ông Nguyễn Nguyên Phương, Phó Giám đốc Sở Công thương Tp.HCM thông tin, chương trình Hợp tác kiểm soát chất lượng hàng hóa "Tick xanh trách nhiệm" do Sở Công Thương Tp.HCM chủ trì đã được vận hành từ năm 2024. Đến nay, chương trình kết nối với 12 hệ thống phân phối, 10.091 điểm bán lẻ trên địa bàn thành phố, thu hút hàng trăm nhà cung cấp và hàng nghìn sản phẩm được lựa chọn, kiểm soát chất lượng.

Việc đưa mô hình vào các cơ sở giáo dục tại phường Lái Thiêu được kỳ vọng mở rộng cách tiếp cận này sang lĩnh vực suất ăn học đường. Theo đó, công nghệ không thay thế vai trò kiểm tra, giám sát của cơ quan chức năng hay nhà trường mà trở thành thêm một công cụ để quản lý và minh bạch thông tin.

Theo đại diện Sở Công thương, thông qua ứng dụng, thông tin về chuỗi cung ứng thực phẩm từng bước được minh bạch, tạo điều kiện để phụ huynh, người tiêu dùng và cơ quan quản lý thuận lợi theo dõi, giám sát.

Ông Nguyễn Nguyên Phương, Phó Giám đốc Sở Công thường Tp.HCM.

Khi phát sinh nguy cơ về an toàn thực phẩm, việc có dữ liệu về nguồn nguyên liệu và chuỗi cung ứng cũng giúp rút ngắn thời gian truy vết, thu hồi nguyên liệu, hạn chế tác động của sự cố.

Ở góc độ thực tế, đây là vấn đề đặc biệt quan trọng đối với bếp ăn trường học. Với số lượng học sinh lớn, một sự cố liên quan đến thực phẩm có thể ảnh hưởng đến nhiều người trong cùng thời điểm. Vì vậy, khả năng xác định nhanh nguyên liệu, nhà cung cấp và các khâu liên quan có thể giúp cơ quan chức năng xử lý sự cố hiệu quả hơn.

Mô hình "Tick xanh trách nhiệm" cũng đặt ra yêu cầu lớn hơn đối với doanh nghiệp cung cấp suất ăn. Khi thông tin chuỗi cung ứng được đưa lên hệ thống và có khả năng được theo dõi, trách nhiệm của đơn vị cung cấp không còn chỉ nằm ở việc giao đủ số lượng suất ăn cho nhà trường.

Từ nguồn nguyên liệu đến quá trình chế biến, các đơn vị phải hướng tới việc kiểm soát chất lượng một cách có hệ thống, đồng thời sẵn sàng chịu trách nhiệm đối với thông tin mà mình cung cấp.

Đối với nhà trường và phụ huynh, việc tăng tính minh bạch cũng có thể góp phần tạo thêm niềm tin. Thay vì chỉ tiếp nhận thông tin một chiều, phụ huynh có thêm cơ sở để theo dõi quá trình cung ứng thực phẩm. Trong khi đó, cơ quan quản lý có thêm dữ liệu phục vụ công tác giám sát.

Mô hình "Tick xanh trách nhiệm" sẽ giúp minh bạch suất ăn, siết trách nhiệm từ nguồn thực phẩm.

Theo cơ quan chức năng, việc triển khai mô hình tại phường Lái Thiêu, Tp.HCM được xác định theo hướng nâng cao nhận thức và trách nhiệm của các tổ chức, cơ sở kinh doanh, doanh nghiệp cung cấp suất ăn; đồng thời thúc đẩy ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số trong quản lý chất lượng suất ăn và truy xuất nguồn gốc thực phẩm tại trường học, bếp ăn tập thể.

Tuy nhiên, hiệu quả cuối cùng của mô hình sẽ phụ thuộc vào quá trình vận hành thực tế. Tại hội nghị, các đại biểu cũng tập trung trao đổi về tính khả thi, khó khăn, giải pháp và cơ chế phối hợp giữa các bên.

Nếu được triển khai đồng bộ, "Tick xanh trách nhiệm" không chỉ giúp kiểm soát một suất ăn cụ thể mà còn góp phần hình thành thói quen minh bạch trong toàn bộ chuỗi cung ứng thực phẩm. Đây cũng là hướng tiếp cận nhằm chuyển từ xử lý khi có sự cố sang chủ động nhận diện và kiểm soát rủi ro từ trước.

Việc đưa mô hình vào quản lý suất ăn tại các cơ sở giáo dục được kỳ vọng góp phần nâng cao hiệu quả bảo đảm an toàn thực phẩm, xây dựng môi trường học đường an toàn, minh bạch, bảo vệ sức khỏe học sinh và tăng trách nhiệm của các đơn vị trong toàn bộ chuỗi cung ứng.

Phùng Sơn - N.Như