Cảnh báo về ốp điện thoại Trung Quốc siêu rẻ: Sạc pin, chơi game "làm máy nóng 40 độ" khiến chất độc tăng lên gấp đôi

Cảnh báo người dùng mua ốp điện thoại siêu rẻ Trung Quốc

Ngày nay, chiếc ốp lưng điện thoại từ lâu đã vượt xa giới hạn của một "phụ kiện bảo vệ" đơn thuần để trở thành một ngành công nghiệp quy mô khổng lồ. Cứ 4 chiếc ốp lưng điện thoại trên toàn cầu thì có tới 3 chiếc xuất xưởng từ Trung Quốc; mạng lưới hơn 320.000 doanh nghiệp liên quan ở nước này hiện đang gánh vác tới hơn 60% thị phần toàn cầu.

Những chiếc ốp lưng điện thoại rực rỡ sắc màu, lấp lánh đủ kiểu dáng với mức giá "rẻ như cho" – chỉ vài chục nghìn, thậm chí còn bao cả phí ship từ lâu đã trở thành món phụ kiện quen thuộc của nhiều người, bao gồm cả ở Việt Nam.

Tuy nhiên, đằng sau vẻ ngoài bắt mắt và mức giá hấp dẫn ấy lại là một chuỗi cung ứng ngầm đáng báo động cùng những mối nguy hại khôn lường đối với sức khỏe cộng đồng.

Mới đây, chương trình "Điều tra tài chính" của Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV) đã bóc trần một sự thật kinh hoàng: Nguồn nguyên liệu sản xuất ra vô số chiếc ốp nhựa dẻo siêu rẻ trên thị trường chính là các loại rác thải y tế nguy hại.

Theo Quy định Quản lý Rác thải Y tế Trung Quốc , các loại rác thải y tế nhiễm khuẩn như kim tiêm dùng một lần, ống truyền dịch, xilanh... bắt buộc phải đưa đi thu gom và tiêu hủy nghiêm ngặt trong một quy trình khép kín bởi các đơn vị có đủ năng lực chuyên môn, tuyệt đối không được phép tái sử dụng.

Tuy nhiên trong thực tế, các lỗ hổng ở khâu thu gom và vận chuyển lại không hề hiếm gặp. Tại một số địa phương, các cơ sở y tế vẫn tồn tại tình trạng để lẫn rác thải y tế với rác thải sinh hoạt.

Thừa cơ hội đó, rác thải y tế bị tuồn lén lút về các xưởng sản xuất chui của Trung Quốc. Tại đây, quy trình gia công diễn ra hết sức sơ sài.

Rác y tế nhiễm khuẩn chỉ được băm nhỏ, rửa qua loa rồi đem nấu chảy, trộn lẫn với các loại nhựa tái chế chất lượng thấp.

Các bên tham gia tiết lộ, hạt nhựa nguyên sinh chính phẩm đạt chuẩn có giá trên 10.000 NDT/tấn. Trong khi đó, việc thu mua và pha trộn rác thải y tế giúp xưởng sản xuất cắt giảm tới hơn 2/3 chi phí.

Để đè mùi khét và mùi hôi độc hại nồng nặc của nhựa phế liệu, các xưởng gia công đã sử dụng hóa chất nhuộm và chất tạo hương công nghiệp với liều lượng cực lớn. Sau khi thành phẩm "biến hình" bắt mắt, các gian hàng bán trên mạng thản nhiên quảng cáo xao xuyến là "silicone chuẩn thực phẩm", "an toàn cho mẹ và bé" hay "đạt cấp độ an toàn thực phẩm".

"Ổ chứa" chất gây ung thư và kim loại nặng

Những số liệu kiểm định thực tế đã gióng lên hồi chuông cảnh báo khẩn cấp về mức độ độc hại của các sản phẩm này.

Tờ 21st Century Business Herald và Daily Economic News dẫn lại kết quả kiểm định của Cục Quản lý Giám sát Thị trường tỉnh Chiết Giang cho biết: Khi tiến hành kiểm nghiệm các mẫu ốp lưng điện thoại trên thị trường, cơ quan chức năng phát hiện tỷ lệ đạt chuẩn của các dòng sản phẩm có giá dưới 10 NDT (35 nghìn đồng) thậm chí chưa đầy 5%. Đáng sợ hơn, có mẫu chứa hàm lượng chì vượt quá mức cho phép tới 1.550 lần.

Các xét nghiệm chuyên sâu do CCTV và cơ quan chức năng thực hiện ghi nhận nhiều độc tố nguy hiểm khác:

Formaldehyde & Benzen: Đây là các hợp chất hóa học đã được xếp vào nhóm chất gây ung thư nhóm 1. Hàm lượng các chất này trong ốp dẻo giá rẻ vượt ngưỡng tiêu chuẩn nghiêm trọng, tạo ra mùi hắc nồng đặc trưng.

Kim loại nặng và chất hóa dẻo: Tồn dư độc hại từ nhựa tái chế và phẩm nhuộm công nghiệp không rõ nguồn gốc.

Truyền thông Trung Quốc cảnh báo, chiếc ốp lưng là vật dụng tiếp xúc trực tiếp và liên tục với con người. Hàng ngày, mồ hôi tay khi cầm nắm sẽ làm các chất độc thẩm thấu trực tiếp qua da hoặc đi vào cơ thể khi đưa tay lên mặt, áp điện thoại vào tai.

Đặc biệt, khi người dùng sạc pin hoặc chơi game, nhiệt độ điện thoại tăng cao (khoảng 37°C – 40°C). Nhiệt độ này đóng vai trò như một tác nhân xúc tác, làm đẩy nhanh tốc độ giải phóng và phát tán các hóa chất độc hại tăng lên gấp đôi, biến chiếc điện thoại thành một "nguồn độc di động" rình rập ngay bên mình.

Mất kiểm soát trên các sàn thương mại điện tử

Sở dĩ các sản phẩm nguy hại này ồ ạt tràn ra thị trường là do rào cản gia nhập ngành sản xuất ốp lưng điện thoại cực kỳ thấp, đồng thời mặt hàng này chưa được đưa vào danh mục sản phẩm bắt buộc phải có chứng nhận chất lượng bắt buộc ở Trung Quốc.

Bất chấp quy định, nhiều xưởng gia công nhỏ lẻ đã tung ra vô số sản phẩm "3 không" (không nhãn hiệu, không nguồn gốc, không chất lượng) thông qua các sàn thương mại điện tử.

Một khảo sát thực tế ở Trung Quốc cho thấy, trong số 100 gian hàng bán ốp lưng điện thoại có doanh số cao nhất trên các nền tảng bán hàng trực tuyến, có tới 68 cửa hàng không thể cung cấp báo cáo kiểm định chất lượng sản phẩm.

Một bên là sự thiếu vắng tiêu chuẩn giám sát ngành, một bên là quy trình kiểm duyệt gian hàng của các nền tảng thương mại điện tử chỉ mang tính hình thức, vô tình tạo hành lang cho hàng độc hại bủa văng người tiêu dùng.

Trên các sàn thương mại điện tử ở Việt Nam, người dùng cũng có thể mua các mẫu ốp giá rẻ từ Trung Quốc với giá chỉ vài chục ngàn đồng. Không phải tất cả các mẫu ốp từ Trung Quốc đều có nguy cơ dùng loại chất liệu độc hại. Tuy nhiên, người dùng nên cẩn trọng trước thông tin mới và lưu ý mua các mẫu ốp có chứng nhận và thương hiệu uy tín.

Việc yêu thích thay ốp lưng điện thoại hay đuổi theo xu hướng thời trang hoàn toàn không có gì sai. Trước mắt, người tiêu dùng có thể tự bảo vệ bản thân bằng cách chủ động mua sắm thông thái theo nguyên tắc: "Chọn đúng thương hiệu, tránh mùi hôi nồng, không tham của rẻ" .

Theo Quốc Vinh