Cân nhắc khái niệm “chung cư có thời hạn” khi sửa đổi Luật Nhà ở

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh trình bày tờ trình. Ảnh: media.quochoi.vn

Trình bày tờ trình, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, dự thảo Luật bổ sung mới quy định về 4 loại hình nhà ở và chính sách pháp luật tương ứng đối với từng loại hình nhà ở gồm: các loại nhà ở thương mại (trong đó có nhà ở thương mại theo dự án, nhà ở riêng lẻ của cá nhân); nhà ở cho thuê (gồm nhà ở cho thuê được đầu tư, tạo lập bằng vốn nhà nước, vốn ngoài nhà nước; nhà lưu trú cho công nhân trong khu công nghiệp, nhà lưu trú cho chuyên gia, người lao động ngoài khu công nghiệp); nhà ở công vụ; nhà ở chính sách (bao gồm nhà ở cho cán bộ cao cấp của Đảng, nhà ở xã hội, nhà cho lực lượng vũ trang nhân dân, nhà ở hỗ trợ thông qua chương trình mục tiêu quốc gia, nhà ở phục vụ tái định cư).

Về sở hữu nhà ở, quy định “chung cư có thời hạn” theo thời hạn sử dụng công trình xây dựng theo quy định của pháp luật xây dựng, gắn với bảo đảm quyền tài sản, chủ sở hữu căn hộ chung cư được quyền thực hiện nghĩa vụ tài chính để xây dựng mới chung cư theo quy định khi hết thời hạn.

Định hướng dự thảo Luật cũng bổ sung hình thức BT (xây dựng - chuyển giao) thực hiện cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư, góp phần bổ sung nguồn vốn để thực hiện dự án cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư; bổ sung mô hình thuê đơn vị chuyên nghiệp thực hiện một số nhiệm vụ Ban quản trị nhà chung cư nhằm nâng cao chất lượng quản lý nhà chung cư, giảm tải khối lượng công việc cho Ban quản trị.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu trình bày báo cáo thẩm tra. Ảnh: media.quochoi.vn

Cho ý kiến về định hướng chính sách sửa đổi Luật Nhà ở năm 2023, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu cho biết, về yêu cầu chung về phát triển nhà ở, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị tiếp tục nghiên cứu, rà soát các quy định về quy hoạch, chiến lược, chương trình phát triển nhà ở, làm rõ mối quan hệ giữa chiến lược, chương trình phát triển nhà ở với các loại quy hoạch có liên quan để bảo đảm thực hiện yêu cầu rút ngắn các thủ tục về đầu tư, quy hoạch, giao đất, cấp phép xây dựng..., bảo đảm thống nhất, đồng bộ với quy định của các luật có liên quan.

Về chung cư có thời hạn, dự thảo Luật đã đưa ra khái niệm mới là “chung cư có thời hạn”. Tuy nhiên, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cho rằng, các điều còn lại của dự thảo Luật không sử dụng thuật ngữ này mà chỉ quy định về “thời hạn sử dụng nhà chung cư”. Khái niệm về “thời hạn sử dụng nhà chung cư” và các chính sách về cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư tại dự thảo Luật về cơ bản là kế thừa các quy định tại Luật Nhà ở năm 2023. Do đó, đề nghị cân nhắc việc bổ sung khái niệm “chung cư có thời hạn” trong dự thảo Luật để tránh có cách hiểu khác nhau liên quan đến “thời hạn sử dụng nhà chung cư”.

Về nhà ở chính sách, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị tiếp tục nghiên cứu, có cơ chế “kiểm soát chặt chẽ, minh bạch các trường hợp được hưởng chính sách ưu tiên về nhà ở, không để xảy ra tình trạng trục lợi chính sách; kiểm soát, ngăn chặn tình trạng đầu cơ nhà ở”.

Về quản lý, sử dụng nhà chung cư, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị tiếp tục rà soát, đề xuất chính sách để bảo đảm tháo gỡ triệt để các điểm nghẽn đã được chỉ ra, đặc biệt là những bất cập trong quản lý, sử dụng nhà chung cư như tranh chấp về phần sở hữu chung - sở hữu riêng của nhà chung cư, hoạt động của Ban quản trị, Ban quản lý nhà chung cư....