Đề xuất UBND tỉnh có quyền quyết định chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án BĐS

Sáng 19/8, tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất, Quốc hội nghe tờ trình định hướng sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản.

Chuyển thẩm quyền quyết định dự án bất động sản về địa phương

Trình bày tờ trình, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, dự thảo được xây dựng theo hướng kế thừa những quy định còn phù hợp, đồng thời sửa đổi, bổ sung để đáp ứng yêu cầu quản lý trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Một trong những nội dung đáng chú ý nhất là phân cấp thẩm quyền cho phép chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án bất động sản.

Theo đó, dự thảo đề xuất chuyển thẩm quyền quyết định cho phép chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án bất động sản từ Thủ tướng Chính phủ sang UBND cấp tỉnh.

Theo Bộ trưởng, việc phân quyền nhằm bảo đảm thống nhất với chủ trương đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, nâng cao tính chủ động, trách nhiệm của địa phương trong quản lý, theo dõi và tổ chức thực hiện dự án.

Đồng thời quy định rõ trách nhiệm UBND cấp tỉnh trong việc xem xét, quyết định, kiểm tra việc đáp ứng các điều kiện chuyển nhượng theo quy định của pháp luật và trách nhiệm của chủ đầu tư trong việc thực hiện các cam kết,nghĩa vụ đối với dự án sau khi được chấp thuận chuyển nhượng.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh trình bày tờ trình (Ảnh: Media Quốc hội).

Cùng với phân cấp, dự thảo tiếp tục đặt trọng tâm vào cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh và thủ tục hành chính. Cụ thể, đề xuất cắt giảm, đơn giản hóa 9/31 điều kiện đầu tư kinh bao gồm: điều kiện về tên gọi, đăng ký hoạt động, chứng nhận đào tạo của sàn giao dịch bất động sản; tổ chức, cá nhân kinh doanh dịch vụ môi giới bất động sản; tổ chức, cá nhân kinh doanh dịch vụ quản lý bất động sản, tư vấn bất động sản.

Đồng thời, cắt giảm 4/12 thủ tục hành chính, đơn giản hóa 7/12 thủ tục và giữ lại một thủ tục liên quan đến đăng ký, cấp quyền khai thác, sử dụng dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản thuộc thẩm quyền Bộ Xây dựng.

Số hóa thị trường, xây dựng dữ liệu "đúng, đủ, sạch, sống"

Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) cũng tập trung xử lý những vấn đề đang gây vướng mắc trên thị trường.

Trước hết, các khái niệm về kinh doanh bất động sản, dự án bất động sản, bất động sản có sẵn và bất động sản hình thành trong tương lai được hoàn thiện nhằm tạo cách hiểu thống nhất trong quá trình áp dụng pháp luật.

Dự thảo cũng bổ sung quy trình giao dịch bất động sản, trong đó xác lập nguyên tắc và khung quy trình thực hiện giao dịch. Các quy định về kinh doanh quyền sử dụng đất đã có hạ tầng kỹ thuật trong dự án bất động sản và chuyển nhượng dự án cũng được sửa đổi theo hướng đồng bộ với pháp luật đất đai, đầu tư và các quy định có liên quan.

Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) tập trung xử lý những vấn đề đang gây vướng mắc trên thị trường hiện nay (Ảnh: Hữu Thắng).

Đối với hợp đồng kinh doanh bất động sản, dự thảo mở rộng các loại hợp đồng được chuyển nhượng, quy định nội dung tối thiểu và làm rõ nguyên tắc thực hiện, đồng thời rà soát để thống nhất với pháp luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Đáng chú ý, dự thảo bổ sung cơ chế bảo lãnh đối với 5% giá trị còn lại của hợp đồng kinh doanh bất động sản, theo hướng có thể thực hiện bằng việc chuyển vào tài khoản phong tỏa hoặc theo thỏa thuận của các bên.

Với các dự án BT, dự thảo bổ sung quy định về hoàn thiện nghĩa vụ tài chính thông qua bảo lãnh hoặc nộp tiền vào tài khoản phong tỏa theo quy định của pháp luật về đầu tư và đối tác công tư.

Một trong những hướng cải cách quan trọng được đưa vào dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản là đẩy mạnh chuyển đổi số, tăng cường tính minh bạch, khả năng dự báo và điều tiết thị trường.

Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết, dự thảo sửa đổi, bổ sung quy định về xây dựng hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản theo hướng bảo đảm dữ liệu được thiết lập, cập nhật "đúng, đủ, sạch, sống", nâng cao tính công khai, minh bạch của thị trường, tạo thuận lợi cho tổ chức, cá nhân trong quá trình thực hiện giao dịch.

Dự thảo cũng bổ sung quy định về mã định danh điện tử cho từng tổ chức, cá nhân kinh doanh bất động sản hoặc các đối tượng khác thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Kinh doanh bất động sản và Luật Nhà ở.

Phân quyền cần đi cùng trách nhiệm và cơ chế kiểm soát

Trình bày báo cáo ý kiến về định hướng chính sách sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản, ông Nguyễn Ngọc Bảo – Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội cho biết, Ủy ban tán thành sự cần thiết sửa đổi Luật với những quan điểm, mục tiêu như đã nêu tại tờ trình của Chính phủ.

Theo Ủy ban Kinh tế và Tài chính, về quy định phân quyền cho UBND cấp tỉnh quyết định chuyển nhượng dự án đã được Thủ tướng Chính phủ chấp thuận chủ trương đầu tư phải đi cùng trách nhiệm và cơ chế kiểm soát chặt chẽ. Ủy ban đề nghị làm rõ các trường hợp cần ý kiến hay quyết định của cơ quan trung ương, quy định rõ về thời hạn, giá trị ý kiến, công khai quyết định và cập nhật dữ liệu.

Ông Nguyễn Ngọc Bảo – Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính (Ảnh: Media Quốc hội).

So với quy định của Luật hiện hành, khoản 1 Điều 37 dự thảo Luật mở rộng phạm vi các loại hợp đồng được chuyển nhượng, bao gồm: hợp đồng mua bán nhà ở có sẵn nhưng chưa có Giấy chứng nhận, hợp đồng mua bán phần diện tích sàn xây dựng hình thành trong tương lai, hợp đồng mua bán phần diện tích sàn xây dựng có sẵn chưa có Giấy chứng nhận.

Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị bổ sung đánh giá tác động, làm rõ cơ sở thực tiễn của đề xuất; xác định rõ nguyên tắc kế thừa quyền, nghĩa vụ và kiểm soát giao dịch. Việc mở rộng thị trường thứ cấp trước khi đăng ký tài sản cần được đánh giá kỹ lưỡng, bảo đảm phòng ngừa chuyển nhượng trùng lặp, đầu cơ, tranh chấp và thất thu thuế.