Dở dang dự án tái định cư vùng sạt lở ở Huế, thanh tra chỉ ra nhiều vi phạm

Dự án Khu tái định cư vùng sạt lở xã Nhâm được UBND tỉnh Thừa Thiên-Huế phê duyệt chủ trương đầu tư vào tháng 7/2019, với tổng mức đầu tư 15 tỷ đồng từ nguồn dự phòng ngân sách Trung ương năm 2018. Dự án do Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng khu vực huyện A Lưới (nay là Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng khu vực 2) làm chủ đầu tư.

Dự án hiện vẫn dang dở, chưa hoàn thiện. Một số hạng mục đã dần xuống cấp.

Dự án được khởi công vào tháng 12/2019, dự kiến sẽ hoàn thành sau 1 năm. Tuy nhiên, theo ghi nhận, hiện dự án vẫn còn dang dở, hạ tầng vẫn chưa hoàn thiện, có dấu hiệu hoang hóa. Hệ thống cống, mương thoát nước bị bồi lấp. Nhiều lô đất tái định cư bị cây cỏ phủ kín, khó nhận dạng ranh giới. Đáng chú ý, tuyến đường dẫn lên khu tái định cư vẫn chưa hoàn thành san nền, nhiều vị trí bị mưa lũ xói lở.

Liên quan đến dự án này, Thanh tra Tp.Huế vừa có thông báo kết luật thanh tra chuyên đề đối với các dự án có khó khăn, vướng mắc, tồn đọng kéo dài, trong đó đã chỉ ra nhiều vi phạm, thiếu sót.

Kết luận thanh tra nêu rõ, về hạ tầng của dự án, một số hạng mục đã đạt khối lượng đáng kể, như nền đường hoàn thành khoảng 95%, 5/6 cống trên tuyến được thi công, san nền đạt 30%, hệ thống cấp điện và thiết bị cấp điện đạt 57%. Dự án phải dừng thi công từ ngày 31/12/2020.

Đến nay, dự án đã giải ngân khoảng 8,3 tỷ đồng trên tổng số 13,5 tỷ đồng, đạt 61,7% kế hoạch.

Dự án đã giải ngân khoảng 8,3 tỷ đồng trên tổng số 13,5 tỷ đồng, đạt 61,7% kế hoạch.

Tuy nhiên, kết quả thanh tra cho thấy việc chuẩn bị và triển khai dự án tồn tại nhiều bất cập, khiến mục tiêu đầu tư không đạt như kỳ vọng.

Cụ thể, ngay từ bước chuẩn bị, hồ sơ trình phê duyệt chủ trương đầu tư đã thiếu nhiều nội dung quan trọng. UBND huyện A Lưới (cũ) trình phê duyệt khi hồ sơ chưa có bản đồ thể hiện địa hình khu vực; phương án thiết kế không phân kỳ đầu tư; tổng mức đầu tư chỉ được tạm tính nhưng không có thuyết minh tính toán chi tiết.

Đáng chú ý, Sở Kế hoạch và Đầu tư (nay là Sở Tài chính) khi tham mưu UBND tỉnh đã không lấy ý kiến các cơ quan chuyên môn theo quy định, trong đó có Sở Xây dựng và Sở Nông nghiệp và Môi trường. Dù Sở Xây dựng từng có văn bản cảnh báo, cơ quan tham mưu vẫn không báo cáo đầy đủ và không thẩm định về tính tuân thủ pháp luật cũng như hiệu quả kinh tế - xã hội của dự án trước khi trình phê duyệt.

Theo kết luận thanh tra, những bất cập từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư tiếp tục dẫn đến sai sót trong khảo sát và thiết kế.

Đơn vị tư vấn khảo sát, thiết kế là Công ty CP Tư vấn Xây dựng Thừa Thiên-Huế đã sử dụng thiết bị định vị GPS cầm tay có độ chính xác thấp, kết hợp với bản đồ cũ từ năm 2015, khiến tọa độ dự án bị lệch khoảng 5m so với Hệ tọa độ Quốc gia. Đặc biệt, việc khảo sát địa chất đối với diện tích đất san gạt nền cũng không được thực hiện đầy đủ.

Mục tiêu là bố trí khoảng 50 hộ dân nhưng hồ sơ thiết kế chỉ cắm mốc được 44 lô đất ở và 2 lô đất công cộng, thiếu 6 lô so với chủ trương được phê duyệt. Qua rà soát thực địa, 30/44 lô đất ở còn được xác định không thể sử dụng do nằm trên địa hình cao, tiềm ẩn nguy cơ sạt lở.

Công tác bồi thường, hỗ trợ cũng phát sinh sai phạm. Huyện A Lưới (cũ) đã phê duyệt và thanh toán số tiền bồi thường vượt hơn 25,9 triệu đồng. Trong khi đó, 4 hộ dân đã bị ảnh hưởng đất đai nhưng vẫn chưa nhận được tổng cộng hơn 571 triệu đồng tiền bồi thường do việc chi trả bị bỏ dở.

Về tài chính, chủ đầu tư đã thanh toán 100% chi phí quản lý dự án và giám sát khi công trình chưa hoàn thành, chưa nghiệm thu đưa vào sử dụng. Ngoài ra, việc thanh toán thừa khối lượng bê tông mương, rãnh được xác định hơn 12,4 triệu đồng. Tổng số tiền phải giảm trừ quyết toán theo kết luận thanh tra là hơn 232 triệu đồng.

Từ những tồn tại, sai phạm được phát hiện, Chánh Thanh tra Tp.Huế kiến nghị UBND thành phố ban hành chủ trương dừng hẳn Dự án Khu tái định cư vùng sạt lở đất tại xã Nhâm.

Đồng thời, các đơn vị liên quan được yêu cầu rà soát, tham mưu phương án chuyển đổi mục đích sử dụng khu đất và các tài sản công đã đầu tư dở dang, bảo đảm phù hợp quy hoạch mới, hạn chế nguy cơ tiếp tục lãng phí nguồn lực.

Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng khu vực 2 phải thực hiện giảm trừ quyết toán hơn 232 triệu đồng chi sai quy định; đồng thời cân đối ngân sách để chi trả dứt điểm hơn 571 triệu đồng tiền bồi thường còn thiếu cho 4 hộ dân bị ảnh hưởng.

Thanh tra Tp.Huế cũng kiến nghị UBND thành phố chỉ đạo các cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức kiểm điểm nghiêm túc đối với các tập thể, cá nhân có sai phạm, thiếu sót trong quá trình chuẩn bị và triển khai dự án, qua đó làm rõ trách nhiệm và tránh lặp lại những tồn tại tương tự trong các dự án đầu tư công trên địa bàn.