Từng mất trắng vì con 'ăn đêm, đẻ khỏe', nay thu tiền tỷ mỗi năm

Thất bại ngay lần khởi nghiệp đầu tiên

Men theo lối nhỏ vào khu chuồng nuôi, anh Trần Mạnh Hùng (SN 1986, khối Phong Đăng, phường Trường Vinh, tỉnh Nghệ An) vừa kiểm tra từng ô chuồng, vừa quan sát những con chồn hương đang lặng lẽ di chuyển.

Trước khi đến với nghề nuôi chồn, anh Hùng từng đi xuất khẩu lao động rồi trở về quê làm nghề xây dựng. Một lần tiếp khách từ Trung Quốc, anh có dịp thưởng thức thịt chồn hương. Từ món ăn đặc biệt ấy, anh bắt đầu tò mò tìm hiểu về loài vật này.

Từ 58 con giống ban đầu, đàn chồn hương của anh Hùng nay phát triển lên gần 600 con.

Càng tìm hiểu, anh càng nhận thấy chồn hương có thể trở thành một hướng phát triển kinh tế mới. Loài vật này có tập tính ăn đêm, khả năng sinh sản khá tốt, trong khi thức ăn không quá cầu kỳ.

Năm 2018, anh quyết định đầu tư khoảng 200 triệu đồng để khởi nghiệp. Thế nhưng, chưa có kinh nghiệm, nguồn giống chưa phù hợp, kỹ thuật chăm sóc chưa vững khiến đàn chồn mắc bệnh. Hàng trăm con chồn lần lượt chết. “Lúc đó tôi gần như mất trắng. Bao nhiêu vốn liếng đầu tư vào đàn chồn đều bị ảnh hưởng”, anh Hùng nhớ lại.

Thất bại khiến anh phải dừng lại vào năm 2020. Những lời khuyên của người thân, bạn bè cũng khiến anh nhiều lần cân nhắc việc có nên tiếp tục hay không. Chồn hương là vật nuôi có giá trị cao, nhưng cũng nhạy cảm với môi trường và dễ mắc bệnh nếu chăm sóc không đúng cách. Đầu ra khi ấy chưa thật sự rõ ràng, trong khi vốn đầu tư ban đầu không nhỏ.

Chồn hương được nuôi riêng từng ô chuồng để thuận tiện theo dõi sức khỏe và sinh trưởng.

Thay vì tiếp tục lao vào nuôi, anh dành thời gian nghiên cứu kỹ hơn. Anh tìm hiểu tập tính của chồn, cách phối giống, chăm sóc, phòng bệnh, nguồn thức ăn và quan trọng nhất là tìm hiểu thị trường.

Năm 2022, anh quyết định trở lại. Không còn tâm lý nóng vội như lần đầu, anh bắt đầu lại chỉ với 58 con giống. Từng con được theo dõi kỹ, từng dấu hiệu bất thường được ghi nhận để rút kinh nghiệm.

Anh cũng chủ động thay đổi nguồn giống. Ban đầu, chồn giống được nhập từ miền Nam, sau đó anh tìm hiểu và chuyển sang nguồn chồn lai ở khu vực biên giới Lào và Campuchia.

Anh Hùng chia sẻ về hành trình khởi nghiệp.

Theo anh Hùng, việc lựa chọn con giống phù hợp có ý nghĩa quan trọng đối với hiệu quả chăn nuôi. Những con khỏe, thích nghi tốt sẽ giúp giảm rủi ro trong quá trình nuôi, đồng thời cho chất lượng thương phẩm tốt hơn.

Từ lần thất bại trước, anh dần hình thành cách nuôi riêng cho mình. “Chồn hương khá nhạy cảm. Nếu chưa có kinh nghiệm sẽ thấy rất khó nuôi. Nhưng khi hiểu tập tính, nhìn biểu hiện của chúng mỗi ngày có thể phát hiện sớm vấn đề và xử lý nhanh hơn”, anh chia sẻ.

Hướng tới mô hình liên kết vệ tinh

Từ 58 con chồn hương ban đầu, nay trang trại của anh Trần Mạnh Hùng đã phát triển lên gần 600 con. Mỗi con được nuôi trong ô chuồng riêng để thuận tiện theo dõi sức khỏe, sinh trưởng và khả năng sinh sản.

Thức ăn của chồn hương chủ yếu là hoa quả, cá rô phi và trứng gà lỗi...

Theo anh Hùng, thị trường chồn hương hiện khá rộng, trong khi nguồn cung chưa đáp ứng đủ nhu cầu. Nhiều nhà hàng ở các tỉnh phía Bắc liên hệ hỏi mua nhưng anh chưa thể cung cấp thường xuyên với số lượng lớn. “Không ít nhà hàng còn phải đặt trước vì sợ đến lúc cần lại không có hàng”, anh Hùng chia sẻ.

Sau khoảng 12 tháng, chồn có thể xuất bán; chồn sinh sản có thể cho khoảng 1,5-2 lứa/năm. Một lợi thế của mô hình là chi phí thức ăn thấp. Chồn chủ yếu ăn hoa quả, cá rô phi, trứng gà lỗi,... Đây là những nguồn thức ăn khá dồi dào ở nông thôn.

“Trung bình một con chồn chỉ tốn khoảng 2.000-3.000 đồng tiền thức ăn mỗi ngày. Nếu chủ động được nguồn thức ăn, chi phí sẽ giảm khá nhiều”, anh Hùng nói.

Việc chăm sóc cũng không mất quá nhiều thời gian. Mỗi ngày, anh dành khoảng một giờ vệ sinh chuồng trại và 1,5 giờ cho ăn; thời gian còn lại chủ yếu để quan sát, kiểm tra sức khỏe và khả năng sinh sản của đàn.

Ngoài bán chồn hương thương phẩm, anh Hùng cũng cung cấp chồn hương con cho những người có nhu cầu nuôi, nhân đàn và phát triển mô hình chăn nuôi.

Hiện chồn thương phẩm của trang trại được tiêu thụ tại các nhà hàng ở Thanh Hóa, Hà Nội, Quảng Ninh và một số địa phương, với giá khoảng 1,7-1,8 triệu đồng/kg. Với đàn gần 600 con, anh Hùng dự kiến doanh thu năm nay đạt khoảng 2 tỷ đồng, sau khi trừ chi phí, thu lãi hơn 1 tỷ đồng.

Thay vì tiếp tục mở rộng đàn theo hướng tự nuôi, anh đang tính xây dựng mô hình chăn nuôi vệ tinh, hỗ trợ các hộ dân về con giống, kỹ thuật và liên kết đầu ra. “Chỉ một gia đình tôi nuôi không thể đáp ứng nhu cầu thị trường. Nếu có thêm các hộ cùng làm, được hướng dẫn kỹ thuật và liên kết đầu ra thì nguồn hàng sẽ ổn định hơn”, anh Hùng chia sẻ.

Anh Hùng hướng tới xây dựng mô hình nuôi chồn hương vệ tinh, liên kết với các hộ dân.

Ông Trần Xuân Hải - Chủ tịch Hội Nông dân phường Trường Vinh cho hay: “Mô hình nuôi chồn hương của anh Trần Mạnh Hùng thuộc nhóm quy mô lớn trên địa bàn, thường xuyên đón các đoàn đến tham quan, học hỏi. Điểm đáng ghi nhận là anh Hùng kiên trì vượt qua thất bại, từng bước tích lũy kinh nghiệm, chọn giống phù hợp và tìm đầu ra. Nếu được tổ chức theo hướng liên kết hộ vệ tinh, hỗ trợ kỹ thuật, bao tiêu sản phẩm, mô hình có thể mở thêm hướng phát triển kinh tế cho người dân”.