Về quê thăm chị dâu ở cữ, tối ngủ một mình một giường, sáng dậy thấy người nằm kế bên tôi đỏ mắt
Lờ mờ mở mắt thấy chân dung người nằm cạnh mình, tôi từ thót tim đến thắt lòng.
Có những thay đổi trong một gia đình bắt đầu từ một điều tưởng như rất vui: một em bé chào đời. Nhưng khi cả nhà cùng hướng sự chú ý về thành viên mới, đôi khi một đứa trẻ lớn hơn lại âm thầm cảm nhận được sự hụt hẫng mà người lớn không kịp nhận ra.
Tôi vốn làm việc trên thành phố, quanh năm bận rộn nên rất ít có dịp về quê. Chị dâu vừa sinh em bé thứ hai được khoảng một tháng, tôi tranh thủ xin nghỉ mấy ngày để về thăm chị và cháu. Nghĩ đơn giản là về phụ chị chăm con, trò chuyện cho chị đỡ buồn trong thời gian ở cữ.
Đứa cháu lớn của tôi năm nay 5 tuổi. Ngày trước, con bé rất quấn tôi. Mỗi lần tôi về quê, hai dì cháu lại ríu rít cả ngày. Nhưng lần này, tôi nhận thấy cô bé có vẻ trầm hơn bình thường. Tôi hỏi thì con bé vẫn cười, vẫn chơi với em, nên tôi cũng không nghĩ nhiều.
Ảnh minh hoạ
Buổi tối, sau khi ăn cơm xong, chị dâu sắp xếp cho tôi một phòng riêng. Chị còn nói: “Em ngủ sớm đi, đi đường cả ngày chắc mệt rồi”. Tôi nằm xuống giường, nghĩ bụng mấy hôm nay sẽ tranh thủ nghỉ ngơi thật thoải mái.
Thế nhưng gần sáng, trong lúc đang ngủ say, tôi bỗng có cảm giác chiếc giường trở nên chật chội. Hình như phía sau có ai đó đang ôm lấy mình. Tôi còn ngái ngủ, cứ nghĩ mình nằm mơ. Nhưng khi bàn tay nhỏ xíu chạm vào người, tôi giật mình quay lại.
Tim tôi như muốn nhảy ra ngoài khi thấy một người đang nằm sát bên. Tôi định bật dậy thì nhận ra mái tóc và khuôn mặt quen thuộc. Hóa ra là cháu gái 5 tuổi của tôi. Con bé không biết đã lén sang phòng tôi từ lúc nào, đang cuộn tròn người nằm sát cạnh dì.
Nhưng điều khiến tôi bất ngờ hơn cả là đôi mắt con bé đỏ hoe, khuôn mặt vẫn còn vương nước mắt. Tôi nhẹ nhàng hỏi: “Sao con không ngủ ở phòng mình mà lại sang đây ngủ với dì?” Con bé im lặng một lúc rồi mới lí nhí: “Con nhớ dì”.
Tôi ôm cháu vào lòng, nghĩ con bé chỉ muốn được ngủ cùng dì như ngày trước nên hỏi tiếp: “Nhớ dì thì dì hiểu rồi, nhưng sao con lại khóc?” Lúc này, con bé mới òa lên. “Mẹ không thương con nữa…”
Tôi sững người. Con bé vừa khóc vừa kể, trước đây mỗi tối mẹ thường đọc truyện cho con nghe, hai mẹ con nằm cạnh nhau nói chuyện rồi mới ngủ. Có hôm mẹ còn chơi với con một lúc trước khi tắt đèn. “Nhưng từ lúc có em, mẹ lúc nào cũng bế em. Tối mẹ cũng chỉ chăm em thôi, con nằm ngủ một mình…”
Câu nói của đứa trẻ khiến tôi nghẹn lòng. Con bé còn nói rằng mình biết em trai còn nhỏ, cần mẹ chăm sóc. Nhưng càng hiểu thì con bé lại càng không dám đòi hỏi. Nó sợ mẹ mệt, sợ mình làm phiền, rồi tự nghĩ có lẽ mẹ đã không còn cần mình như trước nữa. Tôi ôm cháu thật chặt mà thương vô cùng.
Một đứa trẻ 5 tuổi đâu thể hiểu hết những thay đổi phức tạp sau khi một thành viên mới xuất hiện. Trong suy nghĩ non nớt của con, tình yêu của mẹ giống như một chiếc bánh: nếu mẹ dành quá nhiều cho em thì phần của mình sẽ ít đi.
Ảnh minh hoạ
Tôi cũng hiểu cho chị dâu. Sinh con thứ hai mới một tháng, cơ thể còn mệt mỏi, đêm hôm phải thức chăm em bé, ban ngày lại bao nhiêu việc không tên. Có thể chị không hề cố ý bỏ quên con gái lớn. Chị chỉ đang quá bận rộn để nhận ra rằng cô bé cũng cần được mẹ quan tâm.
Nhưng trẻ con đâu biết điều đó. Tôi dỗ cháu rằng mẹ vẫn yêu con như trước, chỉ là em còn nhỏ nên cần được chăm sóc nhiều hơn. Tôi nói với con bé rằng việc mẹ bế em không có nghĩa mẹ bớt thương con, và em trai không phải người lấy mất tình yêu của mẹ.
Sáng hôm đó, tôi kể lại chuyện cho anh chị nghe, chị dâu nghe xong thì bật khóc. Chị bảo bản thân chưa từng nghĩ con gái lại suy nghĩ như vậy. Từ hôm ấy, chị cố gắng dành cho con gái lớn những khoảng thời gian riêng, dù chỉ là 10-15 phút trước khi đi ngủ. Có hôm chị không thể đọc truyện lâu như trước thì vẫn nằm cạnh con, hỏi con một ngày ở trường thế nào, ôm con và nói: “Mẹ yêu con”.
Tôi nghĩ đó có lẽ là điều một đứa trẻ cần nhất…
Tâm sự từ độc giả thuhang…@gmail.com
Tại sao trẻ có sự "nghi ngờ" về tình yêu của mẹ?
Một khái niệm cần hiểu rõ: Trẻ không nghi ngờ về tình yêu của bạn, mà chỉ là não bộ của trẻ chưa phân biệt "số lượng 1 hay 2 bé là như thế nào?" và não bộ vẫn duy trì tính cố hữu bám dính về tình yêu của mẹ, cho tất cả các bé đến 18 tháng tuổi. Đó cũng là lí do chúng tôi vẫn khuyên cha mẹ: Nếu có thể sắp xếp để sinh em bé thứ 2, thời điểm thuận lợi nhất sẽ là khi bé thứ nhất sau 18 tháng tuổi.
Giúp trẻ hiểu về sự có mặt của đứa em
- Với bé dưới 18 tháng tuổi
Việc giúp bé hiểu về sự tồn tại của đứa em là cần thiết trước khi đứa em ra đời và càng cần thiết hơn nếu trẻ dưới 18 tháng tuổi. Đó cũng là cách mà cha mẹ giúp trẻ phát triến về nhận thức về "sự tồn tại" của "2", thay vì chỉ là "1". Hãy bắt đầu khi bé thứ 2 có thể "đạp vào bụng bạn". Đứa trẻ thứ nhất sẽ rất tò mò tại sao mẹ mình thường nói chuyện với "em bé". Bé vẫn chưa hiểu "em bé" là như thế nào? Cha mẹ có thể làm như thế này:- Hãy nói cho trẻ biết: “Mẹ có 1 em bé sẽ ra đời vài tháng nữa, con có muốn nghe em bé nói chuyện với con không”. Hãy để bé nghe tiếng đạp của bé thứ 2 vài lần trong ngày. Hãy nói với bé: Con hãy chạm tay vào bụng mẹ, em bé sẽ nghe con nói đó.- Hãy cho bé biết “Em bé sẽ ra đời như thế nào?” bằng việc cho bé 1 con búp bê hoặc 1 món đồ chơi bé thích và nói em bé ra đời như cách mà con dành sự yêu thích này lên món đồ này, con có thích món đồ này không và con có muốn bảo vệ món đồ này không? Hãy cho bé biết, em bé ra đời con có thương em bé không? Cứ nhắc lại các câu hỏi và trò chuyện
- Với bé lớn hơn 18 tháng
Khi em bé thứ 2 vẫn chưa sinh ra: Việc để bé lớn hơn 18 tháng tuổi hiểu sự có mặt của em bé sẽ dễ dàng hơn. Cứ hãy cho bé biết mẹ sẽ có em bé và em bé sẽ làm em của con. Bé tuổi này có thể nhận thức là "em của bé". Vẫn những hành động ở trên dành cho bé dưới 18 tháng tuổi, nhưng ở đây bạn sẽ nhấn mạnh hơn khái niệm "anh/chị và em".
Vào ngày bé thứ 2 ra đời
Vào ngày em bé thứ 2 chào đời, hãy cho bé thứ nhất nhìn mặt em bé, đừng trì hoãn điều này sau 72 giờ (trừ những trường hợp đặc biệt) vì trẻ thứ nhất cần tạo một liên kết đặc biệt với bé thứ 2 này. Khi bé thứ nhất vào xem em bé, hãy gọi bé thứ 1 vào.
Khi cả hai bé cùng chơi với nhau
Khi em bé thứ 2 lớn và chơi cùng bé thứ 1: Bé thứ 2 sẽ cố bắt chước bé thứ 1 về mọi thứ như cách chơi, cách đi và cách giành nói chuyện/chơi với mẹ. Do đó việc 2 bé hay xung đột là điều dễ hiểu. Khi hai bé xung đột thì không nên trách mắng hay la bé thứ 1 hoặc yêu cầu bé thứ nhất phải nhường em.
Cách hành xử đúng nhất là mẹ sẽ tách 2 bé ra và cả 2 bé không ai được lấy món đồ chơi đó và mẹ sẽ giữ nó đến khi em bé chơi lại. Dĩ nhiên cả hai bé đều khóc, nhưng sẽ quên ngay và quay lại chơi cùng. Chọn 1 thời điểm nào đó dạy 2 bé biết cách chia sẻ lẫn nhau bằng chính món đồ đó: Cho bé lớn chuyền sang bé nhỏ hơn và để bé nhỏ truyền lại cho mẹ, và mẹ sẽ truyền lại cho bé lớn. Bài tập này đều có ích cho tất cả các bé từ 10 tháng - 48 tháng tuổi.Nếu bé nhỏ có tuổi dưới 18 tháng tuổi, bạn đợi khi bé nhỏ ngủ, hãy lựa những quyển sách có câu chuyện về tình anh em để kể cho bé lớn nghe. Không cần nhấn mạnh “Con lớn phải nhường em” và nên nói theo cách “Nếu em ngã, con giúp em đứng dậy không?”, “Nếu em muốn chơi món này, con sẽ cho em chơi 1 lát nhé, rồi đến con”, “Nếu em khóc đòi mẹ, con ngồi chơi cái này và đợi mẹ 1 tí nhé, sau khi mẹ hỏi em có sao không và lại chơi với con nhé” và bạn làm động tác như giao kèo với bé.
Nếu bé thứ 2 lớn hơn 18 tháng tuổi, thì hãy đọc chuyện cho cả hai anh em nghe về tình anh em. Vẫn những câu hỏi ở trên, nhưng bạn hỏi ngược lại với bé nhỏ và xen kẽ câu hỏi giữa bé lớn và bé nhỏ. Những hoạt động này sẽ giúp cả hai anh em dần nhận thức trách nhiệm và sự gắn bó cần có trong việc giao tiếp và ứng xử hành vi.
