Ngành AI đang "hot"

Nhiều trường kỹ thuật hàng đầu cả nước ghi nhận điểm chuẩn kỷ lục ở nhóm ngành công nghệ cao trong mùa tuyển sinh năm nay, cho thấy sự dịch chuyển rõ rệt trong lựa chọn ngành học của thí sinh.

Chiều 9/8, Trường Đại học Công nghệ Thông tin (UIT), Đại học Quốc gia TP.HCM, công bố ngành Trí tuệ nhân tạo đạt điểm chuẩn 100/100 theo thang xét tuyển tổng hợp của trường, tương đương 30/30 khi quy đổi sang thang điểm 30. Đây là lần đầu tiên một ngành học tại UIT chạm mức điểm tuyệt đối. Mức 30/30 này không phải điểm thi tốt nghiệp THPT thuần túy, mà tính theo công thức 47,5% điểm thi THPT, 47,5% điểm đánh giá năng lực, cộng 5% điểm học bạ.

Điểm chuẩn các ngành vừa được trường UIT công bố - Ảnh chụp màn hình

UIT không phải trường hợp cá biệt. Cùng ngày 9/8, Đại học Bách khoa Hà Nội công bố chương trình tiên tiến Khoa học dữ liệu và Trí tuệ nhân tạo (IT-E10) đạt 29,54/30 theo điểm thi tốt nghiệp THPT, mức điểm chuẩn kỷ lục của trường, tăng từ 29,39 của năm 2025. Tại Đại học Bách khoa TP.HCM, Khoa học máy tính, ngành gần AI nhất trong chương trình chuẩn của trường, đạt 85,45/100 điểm, dù lần đầu tiên bị Kỹ thuật bán dẫn vượt lên dẫn đầu toàn trường với 85,8/100 điểm. Riêng chương trình liên kết quốc tế với Đại học Công nghệ Sydney, ngành Trí tuệ nhân tạo của Bách khoa TP.HCM lấy 73,21/100 điểm.

Ở những trường chưa công bố điểm chuẩn 2026 tại thời điểm này, số liệu năm 2025 cho thấy cùng một xu hướng kéo dài nhiều năm liền. Trường Đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội, ghi nhận ngành Trí tuệ nhân tạo đạt 27,75 điểm năm 2025, xếp sau Công nghệ thông tin (28,19 điểm) và Khoa học máy tính (27,86 điểm) nhưng vẫn nằm trong nhóm ngành có điểm chuẩn cao nhất trường. Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông niêm yết ngành Trí tuệ nhân tạo với mức học phí riêng, nhưng điểm chuẩn công bố năm 2025 không tách bạch ngành này, nhóm ngành công nghệ cao của trường dẫn đầu toàn trường ở mức 26,21 điểm.

Khuôn viên Trường Đại học Công nghệ Thông tin, ĐHQG TP.HCM - Ảnh: UIT

Tổng hợp điểm chuẩn ngành Trí tuệ nhân tạo hoặc nhóm ngành gần nhất tại một số trường kỹ thuật lớn:

- UIT, Đại học Quốc gia TP.HCM: 100/100, tương đương 30/30 (năm 2026)

- Đại học Bách khoa Hà Nội: 29,54/30, chương trình Khoa học dữ liệu và Trí tuệ nhân tạo (năm 2026)

- Đại học Bách khoa TP.HCM: 85,45/100, tính theo ngành Khoa học máy tính (năm 2026)

- Trường Đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội: 27,75/30 (năm 2025)

- Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông: chưa tách riêng, nhóm ngành công nghệ cao dẫn đầu ở 26,21/30 (năm 2025)

Bức tranh rộng hơn của ngành Công nghệ thông tin cho thấy khoảng cách giữa AI và các chuyên ngành còn lại không quá lớn. Tại Bách khoa Hà Nội, chương trình Công nghệ thông tin dạy tiếng Anh (Global ICT) lấy 28,66 điểm năm 2025, chỉ kém IT-E10 khoảng 0,7 điểm. Điều này cho thấy toàn bộ khối ngành công nghệ, không riêng AI, đều đang thu hút thí sinh điểm cao, phản ánh nhu cầu nhân lực chuyển đổi số nói chung của thị trường lao động.

Nhưng Công nghệ thông tin Việt Nam cũng đối mặt thách thức riêng từ chính làn sóng AI. Khoảng 530.000 lập trình viên đang làm việc trong ngành, phần lớn gắn với mô hình gia công phần mềm cho thị trường Mỹ, Nhật Bản, châu Âu. Các công cụ AI tạo sinh và nền tảng low-code, no-code đang có khả năng tự động hóa chính những công đoạn viết mã, kiểm thử theo yêu cầu lặp lại, vốn là phần việc quen thuộc của lập trình viên mới vào nghề tại các công ty gia công.

Lập trình viên làm việc tại văn phòng một công ty - Ảnh: Khương Nha

Bức tranh ở các nước phát triển lại phức tạp hơn. Tại Mỹ, số liệu công bố đầu năm 2026 từ National Student Clearinghouse cho thấy tuyển sinh đại học ngành Computer Science giảm 8,1% trong năm học 2025-2026, mức giảm mạnh nhất trong ít nhất 6 năm, do sinh viên lo ngại AI thay thế công việc lập trình cấp thấp. Tuyển sinh sau đại học ngành này giảm tới 14%. Nhưng đồng thời, các ngành Trí tuệ nhân tạo mở riêng biệt khỏi Computer Science lại tăng mạnh. Chương trình Trí tuệ nhân tạo và Ra quyết định của MIT hiện có gần 330 sinh viên, trở thành ngành lớn thứ hai trường chỉ sau Khoa học máy tính. Đại học California San Diego mở ngành AI riêng lần đầu vào mùa thu 2025 với 150 sinh viên khóa đầu, dự kiến tăng lên 1.000 sinh viên vào năm 2029.

Tại Trung Quốc, Bộ Giáo dục vừa bổ sung 38 chuyên ngành mới liên quan AI vào kỳ thi tuyển sinh đại học gaokao 2026. Các trường như Đại học Thanh Hoa, Đại học Giao thông Thượng Hải, Học viện Công nghệ Cáp Nhĩ Tân đã lập viện AI riêng và bắt buộc sinh viên năm nhất mọi ngành học một môn AI đại cương từ năm 2024. Đây là một phần trong chiến lược AI quốc gia của Trung Quốc từ năm 2017, đặt mục tiêu dẫn đầu thế giới về công nghệ AI vào năm 2030.

Sinh viên ngành Kỹ thuật tại Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông - Ảnh: PTIT

Tại Việt Nam, sức hút của ngành AI cũng gắn với định hướng chính sách quốc gia. Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, ban hành cuối năm 2024, đặt mục tiêu đưa Việt Nam vào nhóm 3 nước dẫn đầu Đông Nam Á về nghiên cứu và phát triển AI đến năm 2030. Dự thảo Chiến lược quốc gia về AI đang được Bộ Khoa học và Công nghệ lấy ý kiến đặt mục tiêu đào tạo tối thiểu 500.000 nhân lực AI đến năm 2030, trong đó mỗi năm cấp bằng tối thiểu 10.000 cử nhân, kỹ sư, thạc sĩ và tiến sĩ thuộc lĩnh vực AI cùng các ngành gần AI.

Thí sinh trúng tuyển UIT có thể tra cứu kết quả từ chiều 10/8, xác nhận nhập học trực tuyến trên Hệ thống Quản lý thi tốt nghiệp THPT của Bộ Giáo dục và Đào tạo trước 17h ngày 21/8. Các trường đại học còn lại trên cả nước dự kiến hoàn tất công bố điểm chuẩn chính quy năm 2026 trước 17h ngày 13/8.

Link nội dung: https://phunuvathoidaivn.com/nganh-ai-dang-hot-a198417.html