Tăng cường kỹ năng mềm, mở rộng cơ hội việc làm cho thanh thiếu niên

Tọa đàm nằm trong khuôn khổ hợp phần "Kỹ năng Thành công", thuộc dự án "Kết nối và cung cấp dịch vụ hỗ trợ nhằm hướng tới mục tiêu đảm bảo quyền của các nhóm trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt trên địa bàn TP.HCM" do Hội Bảo vệ Quyền trẻ em TP.HCM triển khai với sự hỗ trợ của Save the Children.

Trong bối cảnh thị trường lao động đang thay đổi mạnh mẽ dưới tác động của chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, tự động hóa và xu hướng phát triển xanh, việc trang bị kỹ năng mềm, tư duy phát triển và khả năng thích ứng được xem là nền tảng quan trọng giúp thanh thiếu niên tự tin bước vào thị trường lao động.

Phát biểu khai mạc tọa đàm, ông Phạm Đình Nghinh, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Bảo vệ Quyền trẻ em TP.HCM, nhấn mạnh việc chuẩn bị cho người trẻ hiện nay không thể chỉ dừng lại ở kiến thức chuyên môn.

Ông cho biết: "Trong bối cảnh thị trường lao động đang chuyển biến nhanh chóng dưới tác động của chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, tự động hóa và xu hướng phát triển xanh, việc chuẩn bị cho thanh thiếu niên không chỉ dừng lại ở kiến thức chuyên môn mà còn cần trang bị những năng lực cốt lõi như kỹ năng mềm, tư duy phát triển, khả năng thích ứng, tinh thần học tập suốt đời và ý thức trách nhiệm với cộng đồng."

Theo lãnh đạo Hội, từ góc độ bảo vệ quyền trẻ em, việc giúp thanh thiếu niên tiếp cận cơ hội học tập, rèn luyện kỹ năng, định hướng nghề nghiệp và kết nối với thị trường lao động không chỉ góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực mà còn bảo đảm quyền được phát triển, quyền được tham gia và quyền được chuẩn bị cho cuộc sống trưởng thành của các em.

Sau gần hai năm triển khai tại Cà Mau, Cần Thơ, Đồng Tháp, TP.HCM và Thanh Hóa, chương trình đã ghi nhận nhiều kết quả tích cực. Khoảng 80.000 thanh niên được giới thiệu về dự án, tiếp cận các khóa học trực tuyến và dịch vụ kết nối việc làm; ít nhất 35.000 thanh niên hoàn thành các chương trình đào tạo về kỹ năng mềm, tư duy phát triển (Growth Mindset) và tư duy xanh.

Bên cạnh đó, 2.600 giảng viên và tập huấn viên đã được nâng cao năng lực để tiếp tục triển khai và nhân rộng các mô hình đào tạo tại địa phương. Hàng nghìn học sinh, sinh viên tham gia các hoạt động hướng nghiệp, ngày hội việc làm, tham quan doanh nghiệp, tư vấn nghề nghiệp và trải nghiệm môi trường làm việc thực tế.

Đáng chú ý, nhiều câu lạc bộ sinh viên, nhóm nòng cốt và sáng kiến thanh niên vẫn tiếp tục được duy trì sau khi dự án kết thúc, góp phần hình thành môi trường học tập tích cực tại các trường nghề.

Kết quả đánh giá cuối kỳ cho thấy học sinh, sinh viên có sự cải thiện rõ rệt về nhận thức bản thân, kỹ năng giao tiếp, kỹ năng ra quyết định, tư duy phát triển và mức độ sẵn sàng tham gia thị trường lao động. Không chỉ nâng cao từng kỹ năng riêng lẻ, chương trình còn tạo ra sự thay đổi trong tư duy và khả năng chủ động định hướng tương lai của người học.

Theo chia sẻ của nhiều học sinh, sinh viên tham gia dự án, điều giá trị nhất mà chương trình mang lại chính là sự tự tin và động lực phát triển bản thân. Một đại diện người học cho biết: "Điều quý giá nhất mà Dự án Kỹ năng Thành công mang lại không chỉ là kiến thức hay kỹ năng, mà là niềm tin vào bản thân và động lực để không ngừng phát triển. Dự án đã trao cho chúng tôi cơ hội để học hỏi, trải nghiệm, trưởng thành và trở thành phiên bản tốt hơn của chính mình."

Tại tọa đàm, các đại biểu cũng chia sẻ nhiều mô hình đào tạo hiệu quả, trong đó nổi bật là việc chuyển từ phương pháp giảng dạy truyền thống sang cách tiếp cận lấy người học làm trung tâm. Nhiều cơ sở giáo dục nghề nghiệp đã tích hợp kỹ năng mềm vào toàn bộ quá trình đào tạo thay vì giảng dạy như một học phần riêng, giúp sinh viên vừa phát triển chuyên môn vừa rèn luyện năng lực xã hội thông qua thảo luận nhóm, giải quyết tình huống, học theo dự án và trải nghiệm thực tế.

Mô hình mạng lưới sinh viên nòng cốt cũng được đánh giá cao khi đào tạo các bạn trẻ về kỹ năng lãnh đạo, truyền thông, quản lý dự án, bình đẳng giới, tư duy xanh và phát triển bền vững để trở thành những hạt nhân lan tỏa giá trị tích cực trong nhà trường và cộng đồng.

Một điểm nhấn khác là sự tham gia ngày càng sâu của doanh nghiệp thông qua các chương trình kết nối tuyển dụng, ngày hội việc làm, tham quan thực tế và giao lưu nghề nghiệp. Nhờ đó, sinh viên có điều kiện tiếp cận sớm với yêu cầu của thị trường lao động, từ đó nâng cao khả năng thích ứng ngay khi tốt nghiệp.

Chia sẻ tại sự kiện, ông Vương Đình Giáp, Giám đốc Chương trình Save the Children Việt Nam, khẳng định: "Chúng tôi tin rằng quyền của trẻ em không chỉ dừng lại ở việc được chăm sóc và bảo vệ, mà còn bao gồm quyền được chuẩn bị đầy đủ năng lực để tự tin bước vào đời và làm chủ tương lai. Việc trang bị kỹ năng mềm, tư duy phát triển và kết nối với thị trường lao động chính là chìa khóa giúp thanh thiếu niên mở rộng cơ hội học tập, việc làm và xây dựng cuộc sống bền vững. Đầu tư vào thanh niên hôm nay chính là đầu tư cho một tương lai thịnh vượng hơn của gia đình, cộng đồng và xã hội."

Bước sang giai đoạn 2026–2028, chương trình sẽ tiếp tục mở rộng các mô hình đã được kiểm chứng hiệu quả như học tập hỗn hợp (Hybrid Learning), giáo dục đồng đẳng (Peer-to-Peer Education) và mô hình kết nối việc làm bốn cấp độ. Đồng thời, trọng tâm sẽ chuyển từ phát triển các kỹ năng đơn lẻ sang xây dựng hệ sinh thái chuyển tiếp nghề nghiệp, kết nối tư vấn hướng nghiệp, cố vấn nghề nghiệp, thực tập, tuyển dụng và thúc đẩy việc làm xanh cho thanh niên.

Những kết quả đạt được trong giai đoạn 2024–2026 không chỉ cho thấy hiệu quả của việc đầu tư vào kỹ năng mềm mà còn khẳng định vai trò của sự phối hợp giữa cơ quan quản lý, nhà trường, doanh nghiệp và các tổ chức xã hội trong việc chuẩn bị hành trang để thế hệ trẻ tự tin hội nhập và phát triển bền vững trong một thị trường lao động đang không ngừng biến đổi.

Thùy Dương