Giáo sư Toán nào có truyện vào đề Văn tuyển sinh lớp 10?

Thí sinh TP.HCM trong kỳ thi vào lớp 10 năm 2026. Ảnh: Hoài Bảo.

Tại kỳ thi vào lớp 10 năm học 2026-2027 của TP.HCM, ở môn Ngữ văn, phần Đọc hiểu cho đoạn ngữ liệu trong truyện Chú robot tưởng mình là người của GS.TS Lê Anh Vinh, Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam (Bộ GD&ĐT).

Đề thi mang chủ đề “Những sắc màu cảm xúc”, khai thác câu chuyện về nhân vật robot Biết Điều. Trong đoạn trích, robot này bắt đầu xuất hiện những cảm xúc và suy tư về ký ức, bản ngã cũng như ý nghĩa của việc trở thành con người. Qua cuộc trò chuyện với ông nội, nhân vật đặt ra nhiều câu hỏi về cảm xúc, trí nhớ và những giá trị tạo nên bản sắc của mỗi cá nhân.

Từ ngữ liệu trên, thí sinh được yêu cầu so sánh giữa robot và con người về cảm xúc, trả lời 4 câu hỏi kèm viết đoạn văn 200 chữ phân tích chủ đề đoạn trích hoặc một số nét đặc sắc nghệ thuật.

Đề thi nói trên được khen gần gũi và thời sự, cho thí sinh nhiều "đất diễn", thể hiện bày tỏ quan điểm đa chiều.

GS.TS Lê Anh Vinh, Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam (Bộ GD&ĐT). Ảnh: Phạm Thắng.

GS Lê Anh Vinh là ai?

GS.TS Lê Anh Vinh sinh năm 1983, quê Thanh Hoá. Ông là cựu học sinh chuyên Toán, trường THPT chuyên Khoa học Tự nhiên (Đại học Quốc gia Hà Nội).

Thời phổ thông, ông Vinh từng giành huy chương bạc Olympic Toán quốc tế và huy chương vàng Toán châu Á Thái Bình Dương năm 2001.

Với học bổng toàn phần của chính phủ Australia, ông học tại Đại học New South Wales. Năm 2005, ông Vinh tốt nghiệp thủ khoa đại học, chuyên ngành Toán - Tin của Australia. Năm 2010, ông nhận bằng tiến sĩ của Đại học Harvard (Mỹ) khi mới 27 tuổi.

Ông được phong học hàm phó giáo sư ở tuổi 30 và trở thành giáo sư trẻ nhất Việt Nam năm 2020.

Ông từng công tác tại trường Đại học Giáo dục (Đại học Quốc gia Hà Nội), giữ nhiều vị trí quản lý trước khi được bổ nhiệm phó viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam năm 2017 và hiện là viện trưởng.

GS.TS Lê Anh Vinh là chủ biên bộ sách giáo khoa Toán tiểu học mới và trưởng ban biên soạn Chương trình giáo dục mầm non mới. Ông cũng là chủ biên của nhiều đầu sách dành cho học sinh mầm non và phổ thông. Bên cạnh các sách giáo dục, ông còn là tác giả và đồng tác giả của nhiều cuốn truyện thiếu nhi.

Cuốn sách Chú robot tưởng mình là người. Ảnh: NXB Kim Đồng.

Chú robot tưởng mình là người

Cuốn sách Chú robot tưởng mình là người kể về một nhân vật tên là Biết Điều - một chú robot không hoàn hảo, cũng không mạnh mẽ hay siêu việt, mà chỉ rất giống một đứa trẻ đang học cách lớn lên.

Theo Nhà xuất bản Kim Đồng, những mẩu chuyện về Biết Điều cùng những người bạn ở thế giới bên ngoài phòng lab mang đến thông điệp nhân văn về việc chăm chỉ quan sát thế giới; về việc được là chính mình, cho dù khác biệt, luôn là điều đáng để chúng ta cố gắng.

Tác phẩm được xuất bản bởi Nhà xuất bản Kim Đồng, với phần minh họa của họa sĩ Mèo Zushi. Hồi tháng 5, tác phẩm nhận được giải thưởng Khát vọng Dế Mèn, thuộc Giải thưởng thiếu nhi Dế Mèn năm 2026.

Chia sẻ trên trang cá nhân hồi tháng 10/2025, GS Lê Anh Vinh cho hay trong vài năm gần đây, ông dành khá nhiều thời gian cho việc dạy tư duy thuật toán và trí tuệ nhân tạo cho học sinh.

Một trong những câu hỏi ông thường nhận được là "Robot liệu có cảm xúc hay không?". Nói cách khác, nếu một chú robot biết buồn, biết suy nghĩ, biết quan tâm… thì có còn là robot nữa không?

Từ câu hỏi ấy, GS Vinh tưởng tượng ra nhân vật tên là Biết Điều. Biết Điều không phải là siêu anh hùng, không biết bay, không biết chiến đấu và cũng không biết “đúng hết” mọi thứ. Nhưng chú robot này dám đặt câu hỏi, dám thắc mắc, dám buồn và dám giữ lại những ký ức quan trọng.

"Cuốn truyện này, tôi viết dành tặng cho các bạn nhỏ, những người đang học cách hiểu mình và hiểu thế giới xung quanh. Nhưng tôi cũng viết cho người lớn, để nhắc chúng ta nhớ rằng: Ai trong chúng ta cũng từng là trẻ con", GS Vinh chia sẻ.

Ông hy vọng khi gấp lại cuốn sách, điều đọng lại trong lòng độc giả là niềm tin: Được là chính mình - dẫu có khác biệt - luôn là điều xứng đáng để cố gắng. "Biết điều” đôi khi không phải là luôn hành xử đúng, mà là biết lắng nghe, đặt câu hỏi và yêu thương theo cách riêng của mình.