Nghề tưởng đơn giản nhưng áp lực
Giữa cái nắng gắt của miền Tây, khu vườn hơn 150 gốc sầu riêng Ri6 gần 30 năm tuổi của ông Bảy Nhỏ (ở xã Phong Điền, TP Cần Thơ) bước vào vụ thu hoạch rộn ràng nhất trong năm.
Từ sáng sớm, tiếng gọi nhau í ới, tiếng sào tre chạm và tiếng trái sầu riêng rơi trúng bao đỡ tạo nên bầu không khí nhộn nhịp khắp khu vườn. Các nhóm thợ thu hoạch làm việc liên tục đến chiều để kịp tiến độ giao hàng cho thương lái.
Vườn sầu riêng Ri6 gần 30 năm tuổi của ông Bảy Nhỏ (xã Phong Điền, TP Cần Thơ) bước vào vụ thu hoạch chính
Không khí thu hoạch nhộn nhịp bao trùm khu vườn sầu riêng khi nhiều người tất bật từ sáng sớm
Thu hoạch sầu riêng cổ thụ được ví như một màn trình diễn xiếc, đòi hỏi sự phối hợp ăn ý đến từng giây giữa thợ cắt (trên cây) và thợ chụp (dưới đất).
Điều khiến nhiều người lần đầu chứng kiến không khỏi hồi hộp là những trái sầu riêng nặng 3-5kg, có quả lớn hơn, được đưa xuống từ độ cao hàng chục mét nhưng vẫn nguyên vẹn, không trầy xước hay nứt vỏ.
Để làm được điều này, mỗi cây thường có hai thợ phối hợp nhịp nhàng. Một người leo lên cây dùng sào tre xác định những trái đủ tuổi rồi cắt cuống. Bên dưới, người còn lại luôn trong tư thế sẵn sàng, căng mắt quan sát để điều chỉnh chiếc bao đỡ đúng hướng trái rơi.
Chỉ cần chậm vài giây hoặc phán đoán sai điểm rơi, trái sầu riêng có thể rơi xuống đất, gây dập nứt và làm giảm giá trị.
Thợ thu hoạch leo lên cây cao hàng chục mét để cắt những trái sầu riêng đã đủ tuổi
Anh Nguyễn Anh Tuấn - thợ thu hoạch sầu riêng lâu năm cho biết nghề này nhìn qua tưởng đơn giản nhưng áp lực rất lớn
Người thợ phía dưới mắt không rời tán cây, nhanh tay điều chỉnh bao đỡ để hứng trọn trái sầu riêng
Theo các thợ lành nghề, chỉ cần vài nhịp gõ có thể nhận biết trái đã đủ tuổi cắt hay chưa
Anh Nguyễn Anh Tuấn (30 tuổi), một thợ thu hoạch nhiều năm kinh nghiệm, cho biết nghề này nhìn qua tưởng đơn giản nhưng áp lực rất lớn.
"Mỗi trái sầu riêng đều có giá trị cao. Nếu để rơi mạnh, nứt hoặc bể gai thì chủ vườn thiệt hại ngay, nên người làm phải rất cẩn thận và phối hợp thật ăn ý", anh nói.
Những trái nằm ở mé mương hoặc khuất sâu trong tán cây càng đòi hỏi kỹ thuật cao. Sau khi cắt cuống, người thợ phải tính chính xác hướng rơi, thậm chí sử dụng vợt lưới để đón nhằm tránh va đập hoặc rơi xuống mương.
Tất bật suốt vụ "gõ sầu riêng"
Bên cạnh đội thu hoạch, những người làm nghề "gõ sầu riêng" cũng tất bật suốt mùa vụ. Công việc của họ không phải cắt trái mà là xác định thời điểm thu hoạch chính xác.
Đây là nghề đòi hỏi nhiều kinh nghiệm bởi chỉ cần đánh giá sai vài ngày cũng có thể ảnh hưởng đến chất lượng múi sầu riêng sau khi thu hoạch.
Trước khi gõ, người thợ thường hỏi chủ vườn thời gian từ lúc đậu trái đến nay bao nhiêu ngày. Tùy từng giống, có loại thu hoạch sau khoảng 90 ngày, nhưng cũng có giống phải chờ 110-120 ngày.
Sau đó, họ quan sát cuống, màu vỏ và gai. Theo kinh nghiệm, vỏ chuyển màu sậm hơn, gai hơi nhăn là dấu hiệu trái đã đủ tuổi.
Quan trọng nhất vẫn là kỹ thuật gõ. Người thợ dùng cán dao hoặc thanh kim loại gõ nhẹ vào phần vỏ của trái. Nếu âm thanh phát ra "bộp bộp", có cảm giác rỗng bên trong thì trái đã đạt độ già. Ngược lại, tiếng gõ nặng và chắc cho thấy trái còn non.
Sầu riêng sau thu hoạch được chất lên xe rùa để vận chuyển vào điểm tập kết
Sầu riêng sau thu hoạch được tập kết thành từng đống lớn để kiểm đếm và phân loại
Anh Thành (ngụ TP Cần Thơ), có nhiều năm làm nghề gõ sầu riêng, cho biết việc phân biệt trái chín hay xanh không quá khó, nhưng xác định trái "già", "cận già và "non già" là kỹ năng không phải ai cũng có.
"Có nhiều vườn Ri6 khiến thợ gõ rất khó đoán. Có những trái nghe rất đạt nhưng khi bổ ra thì cơm vẫn còn non do cây thiếu nước, rụng lá, làm quy luật chín thay đổi", anh chia sẻ.
Sau khi hái xuống, sầu riêng tiếp tục được kiểm đếm, phân loại theo kích cỡ và đưa lên xe vận chuyển đến các điểm thu mua.
Những ngày cao điểm, các nhóm thợ gần như làm việc không nghỉ. Nhiều người bắt đầu từ sáng sớm đến tối muộn để kịp đơn hàng.
Đổi lại, mức thu nhập khá hấp dẫn. Một số chủ vườn sầu riêng trả công theo sản lượng, trong khi nhiều nơi thuê thợ theo tháng và thưởng thêm khi đạt năng suất cao. Trung bình, mỗi lao động có thể đạt thu nhập từ 700.000 - 2 triệu đồng/ngày.
Anh Dương Đình Tuyễn - cháu chủ vườn Bảy Nhỏ bên đống sầu riêng vừa thu hoạch
Anh Dương Đình Tuyễn (cháu ruột ông Bảy Nhỏ), cho biết hơn 150 gốc sầu riêng Ri6 trong vườn đã gắn bó với gia đình gần 3 thập kỷ. Dù trải qua nhiều mùa nắng mưa, vườn vẫn cho năng suất ổn định, trở thành nguồn thu nhập chính của gia đình.
"Mỗi mùa nhìn cây sai trái là mừng. Không chỉ gia đình có nguồn thu mà còn tạo việc làm cho nhiều lao động địa phương trong suốt mùa thu hoạch", anh Tuyễn chia sẻ.
Ảnh: Thiện Chí
Link nội dung: https://phunuvathoidaivn.com/nhom-nguoi-kiem-tien-trieu-moi-ngay-nho-nghe-bay-luon-hai-sau-rieng-co-thu-a195763.html