Đề xuất mới: Thêm một số trường hợp không được cấp sổ đỏ

Đề xuất những trường hợp không được cấp sổ đỏ

Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa ban hành Công văn số 8069/BNNMT-QLĐĐ lấy ý kiến đối với dự thảo Luật Đất đai 2026 (Dự thảo số 1 ngày 20/7/2026).

Theo Điều 68, các trường hợp không cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất với những trường hợp sau:

Đất thuê, thuê lại của người sử dụng đất, trừ trường hợp thuê, thuê lại đất của chủ đầu tư xây dựng kinh doanh kết cấu hạ tầng, phù hợp với dự án đầu tư đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt;

Đất nhận khoán, trừ trường hợp được công nhận quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật;

Đất đã có thông báo thu hồi đất còn hiệu lực theo quy định của luật đất đai; đất đã có quyết định thu hồi đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, trừ trường hợp đã quá 3 năm kể từ thời điểm có quyết định thu hồi đất mà không thực hiện quyết định đó;

Đất đang có tranh chấp, đang bị kê biên, áp dụng biện pháp khác để bảo đảm thi hành án theo quy định của pháp luật về thi hành án dân sự; quyền sử dụng đất đang bị áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời theo quy định của pháp luật.

Đối với tài sản gắn liền với đất, dự thảo tiếp tục giữ nguyên nguyên tắc không cấp sổ đỏ nếu thửa đất không đủ điều kiện được cấp giấy chứng nhận hoặc thuộc diện không được cấp.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang lấy ý kiến dự thảo Luật Đất đai 2026, với nhiều quy định mới. Ảnh báo Lao Động.

Ngoài ra, dự thảo tiếp tục quy định không cấp sổ đỏ đối với nhà ở, công trình xây dựng tạm; tài sản đã có thông báo hoặc quyết định giải tỏa, quyết định thu hồi đất (trừ trường hợp quá 3 năm nhưng chưa thực hiện); nhà ở, công trình xây dựng sau thời điểm công bố cấm xây dựng; công trình xây dựng lấn, chiếm hành lang bảo vệ công trình hạ tầng kỹ thuật, di tích lịch sử - văn hóa; tài sản được tạo lập sau khi quy hoạch được phê duyệt nhưng không phù hợp với quy hoạch tại thời điểm cấp giấy chứng nhận (trừ trường hợp được cấp giấy phép xây dựng có thời hạn theo quy định).

Bên cạnh đó, tài sản thuộc sở hữu Nhà nước (trừ trường hợp đã được xác định là phần vốn Nhà nước góp vào doanh nghiệp theo hướng dẫn của Bộ Tài chính) và các tài sản gắn liền với đất không thuộc trường hợp được cấp giấy chứng nhận theo quy định của Chính phủ cũng không được cấp sổ đỏ.

Theo quy định hiện hành tại Điều 151 Luật Đất đai 2024, các trường hợp không được cấp sổ đỏ gồm: đất nông nghiệp sử dụng vào mục đích công ích; đất được giao để quản lý (trừ một số trường hợp theo quy định); đất thuê, thuê lại của người sử dụng đất; đất nhận khoán; đất đã có quyết định thu hồi; đất đang có tranh chấp, bị kê biên hoặc áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời; tổ chức được Nhà nước giao đất không thu tiền sử dụng đất để phục vụ mục đích công cộng không nhằm mục đích kinh doanh. 

Như vậy, so với Điều 151 Luật Đất đai năm 2024, hầu hết các quy định về các trường hợp không được cấp giấy chứng nhận vẫn được giữ nguyên. Điểm thay đổi lớn nhất là việc bổ sung đất đã có thông báo thu hồi đất còn hiệu lực vào danh sách không được cấp sổ đỏ.

Trong khi đó, Luật Đất đai hiện hành mới chỉ quy định không cấp giấy chứng nhận đối với trường hợp đã có quyết định thu hồi đất, ngoại trừ trường hợp quá 3 năm kể từ ngày ban hành quyết định mà việc thu hồi vẫn chưa được thực hiện.

Tăng phân cấp cho địa phương

Ngoài chính sách về cấp sổ đỏ, dự thảo còn bổ sung chính sách mới về thị trường quyền sử dụng đất theo hướng minh bạch, lành mạnh, ổn định, bền vững.

Thông tin về quy hoạch, tình trạng pháp lý dự án, giá đất, giao dịch, nghĩa vụ tài chính, thế chấp, tranh chấp và hiện trạng sử dụng đất sẽ được công khai, minh bạch. Từng bước bắt buộc đăng ký các giao dịch quyền sử dụng đất, kết nối dữ liệu giữa các cơ quan công chứng, thuế, ngân hàng, đăng ký đất đai và kinh doanh bất động sản; giao dịch bất động sản thông qua sàn giao dịch và thanh toán không dùng tiền mặt qua hệ thống ngân hàng.

Một nội dung đáng chú ý khác là việc sửa đổi, bổ sung thẩm quyền quyết định trong các lĩnh vực như thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất, công nhận quyền sử dụng đất và cấp mới, đính chính, thu hồi hoặc hủy giấy chứng nhận.

Giá vàng hôm nay (25/7): Đảo chiều phục hồi nhanhĐỌC NGAY

Dự thảo cũng hoàn thiện trình tự, thủ tục hành chính về đất đai để phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp, theo hướng tinh gọn bộ máy, giảm đầu mối trung gian, tăng cường phân cấp cho địa phương đi đôi với cơ chế kiểm tra, giám sát chặt chẽ của Trung ương.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, việc sửa đổi này nhằm bảo đảm đa số diện tích đất đều xác định được chủ thể quản lý, sử dụng rõ ràng và được cấp giấy chứng nhận, góp phần xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai "đúng, đủ, sạch, sống", quản lý đất đai chặt chẽ, chống lấn chiếm đất đai, hạn chế việc tranh chấp đất đai.

Đồng thời, việc tăng cường phân cấp sẽ giúp địa phương chủ động hơn trong xử lý các vướng mắc từ thực tiễn, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp đang được triển khai.

Quỳnh Chi (t/h)