Cái giá của việc quên bấm một nút

Theo Axios ngày 28/5, một chuyên gia tư vấn AI cho biết một khách hàng doanh nghiệp của mình đã chi 500 triệu USD cho Claude, mô hình AI của Anthropic, chỉ trong một tháng. Nguyên nhân duy nhất được đưa ra: công ty này cấp license Claude cho toàn bộ nhân viên mà không đặt bất kỳ giới hạn sử dụng nào.

Ứng dụng Claude Desktop trên macOS - Ảnh: X

Theo lời kể của vị chuyên gia tư vấn với Axios, nhân viên công ty được truy cập Claude thoải mái, không giới hạn số lượng license hay mức chi tiêu mỗi người. Một giám đốc công nghệ giấu tên trong ngành kể lại rằng có nhân viên dùng hẳn một AI agent đắt tiền chỉ để tra thời tiết, việc mà tự tay làm còn nhanh hơn. Trên mạng xã hội X, nhiều người ví von số tiền này đủ mua hàng loạt du thuyền hạng sang hoặc cả một hòn đảo tư nhân, số khác thắc mắc liệu công ty có sa thải người chịu trách nhiệm hay không.

Danh tính công ty đến nay chưa được xác nhận. Một số người dùng X đoán đây là Amazon, nhưng nhiều bình luận trên diễn đàn công nghệ cho rằng khó có khả năng đó, vì các tập đoàn lớn cỡ Amazon thường tự có đội ngũ đánh giá chi tiêu AI nội bộ, không cần thuê tư vấn ngoài để phát hiện ra khoản chi bất thường này.

Sự việc phản ánh một thay đổi lớn đang diễn ra trong ngành công nghệ Mỹ. Ali Ansari, CEO công ty huấn luyện AI Micro1, nói với Axios rằng doanh nghiệp đang trải qua một giai đoạn "xoay chuyển lành mạnh", rời khỏi thói quen đốt token vô tội vạ từng phổ biến suốt nửa đầu năm 2026. Sophia Velastegui, cựu Giám đốc AI của Microsoft và hiện là CEO công ty Velastegui Ventures, nhận định phần lớn nhân viên có xu hướng dùng AI để tự động hóa những việc họ không thích làm, thay vì việc thực sự tạo ra giá trị cho công ty.

Một chi tiết đáng chú ý khác từ Axios: Anuj Kapur, CEO công ty CloudBees, cho rằng nhiều đợt sa thải gần đây được các công ty giải thích là do AI thay thế con người, nhưng thực chất có thể chỉ là cách duy nhất để bù đắp cho hóa đơn AI đang phình to.

Vụ việc xảy ra đúng lúc Anthropic tăng trưởng doanh thu với tốc độ chóng mặt. Doanh thu quy đổi theo năm của công ty đạt 30 tỷ USD vào tháng 4, tăng từ 9 tỷ USD cuối năm 2025. Hơn 1.000 doanh nghiệp hiện chi trên 1 triệu USD mỗi năm cho Claude, con số này tăng gấp đôi chỉ trong vài tháng.

500 triệu USD không phải trường hợp cá biệt, chỉ là cực đoan nhất được công khai. Microsoft từng ghi nhận chi phí sử dụng Claude Code lên tới khoảng 13 đến 52,6 triệu đồng mỗi kỹ sư mỗi tháng (500 đến 2.000 USD), trước khi cắt giảm phần lớn license Claude Code nội bộ và chuyển nhân viên sang GitHub Copilot CLI để kiểm soát chi phí tốt hơn. Trớ trêu là ngay đầu tháng 6, chính GitHub Copilot cũng chuyển sang tính phí theo mức sử dụng, khiến nhiều người dùng phản ánh hóa đơn hàng tháng tăng tới hơn 20 lần so với gói cố định cũ.

Giao diện Claude Code CLI - Ảnh: Internet

Uber cũng thông báo dùng hết ngân sách AI dự trù cho cả năm 2026 chỉ trong 4 tháng đầu năm. Andrew Macdonald, Giám đốc vận hành Uber, nói với Axios rằng mối liên hệ giữa việc tăng sử dụng AI và giá trị thực tế mang lại cho khách hàng gần như không tồn tại. Amazon, một trong những công ty từng dùng bảng xếp hạng nội bộ để khuyến khích nhân viên tiêu thụ nhiều token nhất, đã phải đóng bảng xếp hạng này sau khi phát hiện nhân viên chạy các lệnh vô nghĩa chỉ để leo hạng.

Trên Claude Console, doanh nghiệp có thể tự đặt giới hạn chi tiêu hàng tháng tại mục Settings, phần Limits, áp dụng cho toàn tổ chức hoặc từng workspace riêng. Nhưng với các tổ chức ở gói Custom dành cho doanh nghiệp lớn, mặc định sẽ không có trần chi tiêu cố định trừ khi tự thương lượng với đội ngũ Anthropic. Trường hợp công ty giấu tên nói trên cho thấy không phải doanh nghiệp nào cũng nhớ bật giới hạn trước khi phát license AI cho toàn bộ nhân viên.

Theo Thế Duyệt