Hơn 20 năm trở lại tiệm truyện tuổi thơ, tôi lặng người vì 2 chữ trong sổ nợ

Trong ký ức của đứa trẻ thế hệ 9X đời đầu, đó gần như là "thiên đường" suốt 3 tháng hè, nơi chúng tôi háo hức chạy đến ngay sau bữa cơm trưa, bất chấp cái nắng hầm hập đến bỏng rát mặt đường.

Tiệm truyện chỉ rộng hơn 10m2 nhưng luôn chật kín trẻ con. Một chiếc quầy nhỏ, giá sách cao lên tận trần nhà, phủ kín nào Doraemon, Dấu ấn rồng thiêng, Bảy viên ngọc rồng... Những cuốn truyện được chuyền tay đến sờn cả gáy, mép giấy ngả vàng, vậy mà đứa nào cũng nâng niu như báu vật.

Nhà tôi ở gần tiệm truyện, đi qua ngã tư là đến, nhưng mỗi lần bộ truyện yêu thích ra tập mới đều thấp thỏm. Bởi, sẽ có những đứa trẻ dù ở xa cũng đạp xe từ sớm, đứng chầu chực trước cửa giữ lượt thuê, chỉ sợ chậm vài phút là phải đợi đến hôm sau.

Ngày ấy, vài trăm đồng cũng đủ thuê một cuốn truyện. Tiền quà vặt bố mẹ cho chẳng nhiều nên muốn đọc nhiều hơn thì phải nhịn bớt que kem, gói ô mai hay cốc si rô đá bào. 

Tôi vẫn nhớ cảm giác sung sướng khi cậu tôi đến chơi, hào phóng cho cháu vài nghìn đồng. Đứa trẻ ba chân bốn cẳng chạy đến tiệm truyện, ôm về 3-4 cuốn, nằm trên sàn gạch hoa mát lạnh mà đọc mê man như chẳng hề nghe thấy tiếng quạt cọc cạch. Nắng trải vàng ngoài sân, thế giới chỉ thu lại bằng trang giấy nhỏ.

Những cuốn truyện trên dãy được lũ trẻ chuyền tay nhau, nâng niu như báu vật. Ảnh minh hoạ

Có một mùa hè, tôi mê Conan đến mức gần như dành toàn bộ tiền tiêu vặt để thuê truyện. Đến tập mới nhất thì túi đã cạn sạch. Ông chủ tiệm có nụ cười hiền chỉ lặng lẽ lấy cuốn sổ nhỏ đặt dưới ngăn kéo, ghi tên tôi cùng số tiền còn thiếu. Tôi không nhớ chính xác là 2.000 hay 3.000 đồng, chỉ nhớ mình đã tự hứa sẽ trả ngay khi được bố mẹ cho tiền.

Thế rồi lời hứa ấy bị trí nhớ non nớt bỏ quên. Cuối mùa hè năm đó, nhà tôi chuyển lên thị trấn. Cuộc sống mới, trường học mới, bạn bè mới khiến tiệm truyện đầu ngõ dần lùi vào một góc ký ức. 

Chỉ thỉnh thoảng, khi nhìn thấy một cuốn Doraemon tái bản hay nghe ai nhắc đến Thần đồng đất Việt, tôi lại bất giác nhớ đến món nợ nhỏ năm xưa rồi tự cười, chắc chẳng ai còn nhớ một khoản tiền ít ỏi như thế.

Mãi hơn 20 năm sau, trong một lần trở về khu phố cũ, tôi mới hay tiệm truyện đã được thay bằng cửa hàng bật lửa, đồng hồ. Ông chủ tiệm mất đã lâu, để lại cửa hàng cho người con trai trạc tuổi tôi quản lý.

Chúng tôi ngồi nhắc chuyện cũ, từ bọn trẻ trong xóm đến những bộ truyện từng khiến cả lũ mê mẩn. Đến khi anh đưa cho tôi xem cuốn sổ cũ cha mình để lại, tôi tò mò lật giở từng trang. 

Những nét chữ xanh đã nhòe theo thời gian, kín đặc tên của lũ trẻ trong xóm. Có đứa nợ 500 đồng, có đứa 1.000, có đứa vài nghìn như tôi. Hết trang này đến trang khác, nhưng dòng chữ ngắn ngủi “khỏi trả” ở cuối mỗi trang khiến tôi ngẩn người.

Hóa ra, suốt những ngày hè, người chủ tiệm dù ghi lại hết khoản nợ nhưng chưa từng đòi lũ trẻ. Có lẽ ông không muốn đứa nào phải tần ngần trước giá sách, buồn bã trước mong ước thầm kín của mình. Với riêng tôi, ông không chỉ xoá nợ mà còn tặng lại món quà ký ức, để người đàn ông dù trưởng thành vẫn bồi hồi nhớ đến khi nghe tiếng ve đầu mùa.

Bây giờ, người ta có thể đọc hàng trăm nghìn cuốn truyện chỉ bằng chiếc điện thoại. Mọi thứ tiện lợi hơn rất nhiều khiến tôi không khỏi tự hỏi, liệu sau này có còn ai hoài niệm mùi giấy cũ, trang truyện ố vàng hay niềm háo hức chờ đợi những điều nhỏ nhoi.

Bạn đọc B.T.T.H