Chơi gì tại trung tâm thương mại thời công nghệ?

Cuối tuần, các TTTM tại Hà Nội, TP.HCM hay nhiều thành phố lớn thường đông đúc từ sáng đến tối. Điều đáng chú ý là không phải ai cũng đến để mua sắm. Nhiều gia đình đưa con đi chơi, các nhóm bạn trẻ tụ tập trải nghiệm thực tế ảo, xem phim hay tham gia các trò chơi công nghệ.

Không chỉ mua sắm

Sự bùng nổ của mua sắm trực tuyến đã khiến nhiều trung tâm thương mại trên thế giới phải tìm cách giữ chân khách hàng bằng những trải nghiệm mà màn hình điện thoại không thể thay thế.

Theo một báo cáo của PYMNTS, đại diện Mall of America, một trong những trung tâm thương mại lớn nhất Bắc Mỹ cho biết tỷ lệ diện tích dành cho bán lẻ đã giảm từ khoảng 80% xuống còn 65%, trong khi diện tích cho giải trí và ăn uống tăng từ 20% lên 35%.

Đơn vị này thậm chí đặt mục tiêu tiến tới mô hình cân bằng 50% mua sắm và 50% trải nghiệm trong tương lai.

Xu hướng đó cũng phản ánh sự thay đổi trong nhu cầu của người tiêu dùng. Theo thống kê được tổng hợp bởi Gitnux, khoảng 18% khách đến trung tâm thương mại hiện nay có mục đích chính là giải trí thay vì mua sắm. Điều này cho thấy các TTTM đang dần trở thành "điểm đến cuối tuần" chứ không đơn thuần là nơi giao dịch hàng hóa.

Tại Việt Nam, chỉ cần bước vào các trung tâm thương mại lớn như Vincom, AEON Mall hay Lotte Mall vào cuối tuần, có thể dễ dàng bắt gặp những khu vực đông đúc nhất không phải là cửa hàng thời trang mà là rạp chiếu phim, khu trò chơi điện tử, sân bowling hay các không gian tổ chức sự kiện.

Nguyễn Minh Đức (24 tuổi, nhân viên công nghệ thông tin tại Hà Nội) cho biết anh thường đến trung tâm thương mại khoảng hai lần mỗi tháng nhưng hiếm khi mua sắm.

"Thực ra tôi lên mạng đặt đồ là chính. Cuối tuần đến trung tâm thương mại chủ yếu để xem phim, chơi game thực tế ảo hoặc gặp bạn bè. Mọi thứ đều tập trung ở một nơi nên khá tiện. Có hôm tôi ở đó gần nửa ngày mà không mua món đồ nào", Đức chia sẻ.

Không gian trải nghiệm đang trở thành lợi thế cạnh tranh quan trọng của các TTTM trước làn sóng mua sắm trực tuyến. Khi hàng hóa có thể đặt chỉ bằng vài cú nhấp chuột, những hoạt động giải trí trực tiếp lại trở thành yếu tố thu hút khách đến tận nơi.

Nếu như trước đây khu vui chơi trẻ em chủ yếu là nhà bóng, cầu trượt hay trò chơi vận động đơn giản thì hiện nay công nghệ đã xuất hiện ngày càng nhiều trong các không gian này.

Nhiều trung tâm thương mại đã đưa vào vận hành các khu vui chơi tương tác với màn hình cảm ứng, sàn chiếu kỹ thuật số, trò chơi thực tế tăng cường (AR), khu tô màu rồi đưa nhân vật lên màn hình để chuyển động theo thời gian thực. Trẻ em không chỉ nhìn mà còn phải chạy, nhảy, chạm và tương tác với các hiệu ứng số.

Xu hướng này đôi khi khiến phụ huynh băn khoăn bởi trẻ em vốn đã dành khá nhiều thời gian trước màn hình điện thoại hoặc máy tính bảng.

Tuy nhiên, một nghiên cứu tổng quan đăng trên tạp chí International Journal of Child-Computer Interaction cho thấy các công nghệ vui chơi kết hợp giữa yếu tố vật lý và kỹ thuật số có thể thúc đẩy những kỹ năng quan trọng như hợp tác, giải quyết vấn đề, ra quyết định và tăng cường hoạt động thể chất nếu được thiết kế phù hợp.

Một nghiên cứu khác về sức khỏe số của trẻ nhỏ đăng trên PubMed Central cũng cho rằng công nghệ không phải lúc nào cũng mang lại tác động tiêu cực. Điều quan trọng là cách trẻ sử dụng công nghệ và mức độ tương tác thực tế được tích hợp trong quá trình vui chơi.

Chị Mai Anh (35 tuổi, Hà Nội), mẹ của một bé trai 6 tuổi, cho biết bản thân từng khá dè dặt với các khu vui chơi sử dụng màn hình.

"Tôi từng nghĩ có màn hình thì chẳng khác gì cho con xem điện thoại. Nhưng khi đưa con vào chơi mới thấy các bé phải chạy nhảy liên tục để tương tác với trò chơi. Có những khu yêu cầu trẻ phối hợp với nhau để vượt thử thách nên cũng khá thú vị", chị nói.

Theo chị Mai Anh, điều quan trọng là phụ huynh vẫn cần cân bằng giữa các hoạt động công nghệ và các hình thức vui chơi truyền thống ngoài trời. Công nghệ có thể hỗ trợ trải nghiệm nhưng không nên thay thế hoàn toàn việc vận động tự nhiên của trẻ.

Người lớn tìm kiếm trải nghiệm mới

Không chỉ trẻ em, người lớn cũng đang trở thành đối tượng mà các trung tâm thương mại hướng tới thông qua hàng loạt hoạt động giải trí công nghệ.

Các khu thực tế ảo (VR), mô phỏng đua xe, trò chơi nhập vai, rạp chiếu phim 4DX hay không gian eSports xuất hiện ngày càng nhiều. Đây là những trải nghiệm khó tái hiện tại nhà và cũng là lý do khiến nhiều người sẵn sàng bỏ thời gian đến trung tâm thương mại.

Theo phân tích của PYMNTS, các gia đình hiện có xu hướng cắt giảm chi tiêu cho một số mặt hàng không thiết yếu nhưng vẫn sẵn sàng đầu tư vào những trải nghiệm đáng nhớ. Điều này lý giải vì sao các khu vui chơi, giải trí và tổ chức sự kiện đang được mở rộng tại nhiều trung tâm thương mại trên thế giới.

Các chuyên gia bán lẻ gọi đây là xu hướng "experiential retail", hay còn gọi là bán lẻ dựa trên trải nghiệm. Trong mô hình này, mục tiêu không chỉ là bán hàng mà còn tạo ra những lý do để khách hàng muốn đến trực tiếp, dành thời gian và quay lại nhiều lần.

Với người trẻ, trung tâm thương mại cũng đang đóng vai trò như một "không gian thứ ba" bên ngoài nhà ở và nơi làm việc. Họ đến để gặp gỡ bạn bè, tham gia các hoạt động cộng đồng, xem biểu diễn hoặc đơn giản là tìm kiếm một trải nghiệm mới mẻ hơn việc lướt mạng xã hội.

Sự thay đổi này cho thấy ranh giới giữa mua sắm và giải trí ngày càng mờ đi. Trong tương lai, những trung tâm thương mại thành công có thể không phải là nơi bán được nhiều hàng nhất mà là nơi mang lại nhiều trải nghiệm đáng nhớ nhất cho khách hàng.

Từ khu vui chơi tương tác dành cho trẻ em đến thế giới thực tế ảo dành cho người lớn, công nghệ đang góp phần định hình lại cách con người sử dụng các trung tâm thương mại. Tuy nhiên, giá trị cốt lõi có lẽ vẫn nằm ở việc tạo ra những không gian giúp mọi người gặp gỡ, vận động và kết nối với nhau trong đời thực, điều mà bất kỳ ứng dụng mua sắm nào cũng khó có thể thay thế./

Minh Ngọc