Ảnh minh họa
Vươn cao 462 mét bên bờ Vịnh Phần Lan, Trung tâm Lakhta tại thành phố Saint Petersburg (Nga) hiện là tòa nhà cao nhất châu Âu và là công trình cao nhất nước Nga. Với thiết kế xoắn ốc đặc trưng, nền móng đồ sộ cùng hệ thống mặt dựng bằng hàng chục nghìn tấm kính, dự án được xem là một trong những công trình kỹ thuật phức tạp nhất từng được xây dựng trong điều kiện khí hậu khắc nghiệt.
Được quy hoạch làm trụ sở chính của Gazprom, Trung tâm Lakhta được xây dựng tại khu vực ven biển thường xuyên chịu tác động của gió mạnh, nền đất yếu và mùa đông có thời điểm nhiệt độ xuống dưới -20°C. Dự án khởi công năm 2012, đạt chiều cao thiết kế vào năm 2018 và có tổng mức đầu tư khoảng 2 tỷ USD.
Ngoài khu văn phòng, khu phức hợp còn tích hợp trung tâm hội nghị, không gian công cộng và nhiều hạng mục dịch vụ, tạo thành một tổ hợp đa chức năng quy mô lớn trên bờ biển Baltic.
Điểm nhấn nổi bật của Trung tâm Lakhta là hình khối xoắn liên tục gần 90 độ từ chân đến đỉnh tháp. Thiết kế này khiến công trình gợi hình ảnh ngọn lửa hoặc cánh buồm hướng ra Vịnh Phần Lan, đồng thời góp phần giảm tác động của gió lên kết cấu tòa nhà.
Để hiện thực hóa công trình cao 462 mét trên nền đất ven biển không ổn định, các kỹ sư đã triển khai hệ thống móng sâu gồm 264 cọc khoan nhồi có đường kính khoảng 2 mét, truyền tải trọng xuống các lớp địa chất có khả năng chịu lực tốt hơn.
Phía trên hệ thống cọc là khối móng dạng hộp với các bản bê tông dày kết hợp tường bê tông hướng tâm, có nhiệm vụ phân bổ tải trọng từ lõi trung tâm và các cột chính của công trình.
Một dấu mốc đáng chú ý trong quá trình thi công diễn ra vào tháng 3/2015, khi phần móng dưới được đổ liên tục 19.624 m³ bê tông trong 49 giờ. Thành tích này đã được Sách Kỷ lục Guinness Thế giới ghi nhận.
Hệ kết cấu của tòa tháp gồm lõi bê tông cốt thép kết hợp các cột liên hợp thép - bê tông, giúp công trình chịu tải trọng thẳng đứng và chống lại tác động của gió ở độ cao lớn.
Do hình dạng xoắn khiến mỗi tầng có hình học khác nhau, phần lớn cấu kiện thép đều phải được chế tạo riêng thay vì sử dụng các chi tiết tiêu chuẩn. Trong suốt quá trình thi công, việc kiểm soát sai số được thực hiện với độ chính xác gần như tuyệt đối, bởi chỉ một sai lệch nhỏ ở các tầng dưới cũng có thể tạo ra độ lệch đáng kể tại đỉnh tháp.
Một trong những đặc điểm dễ nhận biết nhất của Trung tâm Lakhta là lớp mặt dựng bằng kính với khoảng 16.500 tấm kính được lắp đặt theo các mô-đun phù hợp với độ cong liên tục của tòa tháp. Thay vì sử dụng hoàn toàn kính uốn cong truyền thống, dự án áp dụng các mô-đun kính kết hợp khung nhôm được điều chỉnh theo từng vị trí nhằm đảm bảo bề mặt bên ngoài liền mạch.
Hệ thống mặt dựng hiệu suất cao còn giúp hạn chế thất thoát nhiệt vào mùa đông, giảm hấp thụ nhiệt vào mùa hè, từ đó nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng cho toàn bộ công trình. Nhờ áp dụng nhiều giải pháp tiết kiệm năng lượng và quản lý tài nguyên, Trung tâm Lakhta đã đạt chứng nhận công trình xanh LEED Platinum.
Ở phần đỉnh, tòa tháp kết thúc bằng chóp kim loại, hoàn thiện chiều cao chính thức 462 mét. Một số cấu kiện bao che tại khu vực này sử dụng lưới kim loại nhằm giảm trọng lượng kết cấu, hạn chế tải trọng do gió và giảm nguy cơ băng tuyết tích tụ trong điều kiện thời tiết mùa đông.
Đỉnh tháp cũng là nơi bố trí nhiều hệ thống kỹ thuật quan trọng, bao gồm thiết bị thông gió, thông tin liên lạc và các trạm quan trắc khí tượng phục vụ vận hành công trình.
Việc xây dựng Trung tâm Lakhta từng thu hút nhiều ý kiến bởi Saint Petersburg vốn nổi tiếng với quần thể kiến trúc thấp tầng mang giá trị lịch sử và văn hóa. Tuy nhiên, dự án được đặt tại khu vực Lakhta, nằm ngoài trung tâm lịch sử của thành phố, giúp hạn chế tác động đến cảnh quan kiến trúc truyền thống.
Kể từ khi hoàn thành, Trung tâm Lakhta đã trở thành biểu tượng mới của khu vực ven Vịnh Phần Lan, đồng thời thúc đẩy sự phát triển của hạ tầng, dịch vụ và không gian công cộng tại khu vực này.
Không chỉ đóng vai trò là trụ sở doanh nghiệp, công trình còn được đánh giá là minh chứng cho khả năng ứng dụng các giải pháp kỹ thuật hiện đại trong xây dựng siêu cao tầng, từ nền móng sâu, kết cấu hỗn hợp, mặt dựng phức tạp đến việc thi công trong điều kiện khí hậu khắc nghiệt, qua đó đưa Trung tâm Lakhta trở thành một trong những tòa nhà chọc trời có ý nghĩa kỹ thuật nổi bật trên thế giới.