Từng là “người hùng đại dịch”, ngành vắc-xin đang đứng trước bờ vực hay cơ hội hồi sinh?

Theo trang tin Stat News, các nhà phát triển vắc-xin hiện nay đang phải đối mặt áp lực chưa từng có, nhưng niềm tin vào khoa học và nhu cầu thị trường vẫn chưa biến mất.

Hội nghị quốc tế BIO (sự kiện lớn nhất và toàn diện nhất dành cho công nghệ sinh học diễn ra tại Mỹ) năm nay diễn ra trong bối cảnh đặc biệt khó khăn đối với ngành công nghiệp vắc-xin.

Từ những thay đổi chính sách tại Washington đến sự gia tăng của tâm lý hoài nghi vắc-xin trong xã hội, lĩnh vực từng được xem là “người hùng” của đại dịch COVID-19 đang phải thích nghi với một thực tế hoàn toàn khác.

Tuy nhiên, bên dưới bức tranh đầy biến động ấy, nhiều lãnh đạo doanh nghiệp và chuyên gia trong ngành cho rằng vẫn tồn tại những cơ sở thực tế để duy trì sự lạc quan.

Bởi các khoản đầu tư chưa biến mất, hoạt động phát triển sản phẩm vẫn tiếp tục và niềm tin của công chúng đối với các chương trình tiêm chủng thiết yếu vẫn chưa sụp đổ như nhiều người từng lo ngại.

Một trong những điểm sáng được nhắc đến nhiều tại BIO là việc dòng vốn và sự quan tâm của ngành dược phẩm đối với lĩnh vực vắc-xin vẫn chưa cạn kiệt.

Minh chứng rõ ràng là các thương vụ đầu tư và mua bán - sáp nhập vẫn tiếp tục diễn ra. Gần đây, Tập đoàn Dược phẩm đa quốc gia của Mỹ Eli Lilly đã công bố kế hoạch mua lại ba đơn vị phát triển vắc-xin ở giai đoạn đầu và giai đoạn giữa, cho thấy các tập đoàn dược phẩm lớn vẫn nhìn thấy tiềm năng dài hạn của lĩnh vực này.

Đối với nhiều công ty công nghệ sinh học, đây là tín hiệu đặc biệt quan trọng trong bối cảnh nguồn vốn đầu tư vào ngành đang chịu nhiều áp lực.

Silvia Taylor, Phó chủ tịch điều hành kiêm Giám đốc đối ngoại của Tập đoàn Công nghệ sinh học Novavax, cho biết công ty vẫn đạt được những thành công đáng kể trong việc cấp phép công nghệ vắc - xin cho các đối tác lớn, bất chấp những lo ngại trước đó rằng hoạt động này sẽ gặp rất nhiều khó khăn.

Bà Taylor nói: “Chúng tôi đang chứng kiến một số tâm lý ngần ngại tiêm chủng, nhưng chúng tôi vẫn thấy sự đầu tư vào lĩnh vực này từ các công ty khác”.

Bà đồng thời nhấn mạnh đến số lượng thương vụ mà Novavax đã thực hiện trong thời gian qua, không chỉ liên quan đến vắc-xin mà còn bao gồm cả các liệu pháp điều trị khác.

Bà cho rằng: “Nhất định họ sẽ không làm điều đó nếu họ không nhìn thấy một cơ sở kinh doanh lâu dài cho vắc-xin.”

Theo đánh giá của nhiều lãnh đạo doanh nghiệp, đây là chỉ dấu cho thấy các nhà đầu tư chiến lược vẫn xem vắc-xin là một phân khúc có giá trị trong dài hạn, bất chấp những biến động hiện nay.

Cuộc chiến giành lại niềm tin công chúng

Trong những năm gần đây, tỷ lệ tiêm chủng giảm tại nhiều khu vực trên toàn cầu đã dẫn đến sự xuất hiện của nhiều đợt bùng phát dịch bệnh hơn.

Tuy nhiên, theo các lãnh đạo doanh nghiệp tham dự BIO, câu chuyện hiện nay không chỉ đơn thuần là sự suy giảm.

Họ cho rằng những nỗ lực nhằm bảo vệ vai trò của vắc-xin trong hệ thống y tế công cộng vẫn đang phát huy hiệu quả, dù kết quả có thể cần nhiều năm nữa mới thể hiện đầy đủ.

Kate Mevis, Giám đốc điều hành chính sách vắc-xin tại Mỹ của Tập đoàn khoa học và Công nghệ Merck, cho biết bà vẫn nhìn thấy những lý do để tin tưởng vào tương lai của ngành.

Bà Kate Mevis nói rằng: “Tôi thực sự cảm thấy lạc quan về tương lai của chúng ta và rằng chúng ta sẽ trở lại một nơi mà khoa học cuối cùng sẽ làm chủ.”

Theo bà Mevis, ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy người dân toàn cầu nói chung và công chúng Mỹ nói riêng vẫn ủng hộ mạnh mẽ quyền được tiếp cận vắc-xin đối với những người có nhu cầu.

Theo các lãnh đạo ngành, những dữ liệu này đang giúp định hình lại các cuộc thảo luận chính sách và tạo cơ sở cho việc bảo vệ các chương trình tiêm chủng trong tương lai.

Bất chấp những tín hiệu tích cực, hầu như không có lãnh đạo nào tại BIO cho rằng ngành vắc-xin đã vượt qua giai đoạn khó khăn.

Thực tế, nhiều người thừa nhận tương lai hiện nay mờ mịt hơn đáng kể so với vài năm trước, thời điểm các nhà sản xuất vắc-xin được ca ngợi như những nhân tố chủ chốt giúp thế giới vượt qua đại dịch.

Ngoài ra, tâm lý hoài nghi vắc-xin cũng có nguy cơ tiếp tục lan rộng nếu các quan điểm phản đối khoa học ngày càng ăn sâu vào một bộ phận người dân.

Nhiều lãnh đạo doanh nghiệp tin rằng làn sóng hoài nghi này sẽ còn kéo dài.

Chính vì vậy, một phần quan trọng của hội nghị BIO năm nay là các cuộc thảo luận chiến lược nhằm tìm cách đối phó với xu hướng bài vắc-xin ngày càng gia tăng và thuyết phục các nhà hoạch định chính sách tiếp tục ủng hộ các chương trình tiêm chủng.

Tuy nhiên, các doanh nghiệp cũng thừa nhận có những vấn đề vượt ngoài khả năng kiểm soát của ngành.

Julia Spiegel, nhà sáng lập kiêm Giám đốc điều hành tổ chức phi lợi nhuận Governors Action Alliance, tổ chức hợp tác với các lãnh đạo bang nhằm hỗ trợ các sáng kiến y tế công cộng cho rằng việc quay trở lại trạng thái trước đây gần như là điều không thể.

Bà cho biết: “Tôi không nghĩ chúng ta có thể quay trở lại bất kỳ trạng thái nguyên trạng nào của một năm, hai năm hay ba năm trước.”

Bà nói thêm: “Thật không may, chúng ta sẽ phải bước trên một con đường phi tập trung hơn để bảo vệ sức khỏe cộng đồng”.

Nhận định này phản ánh tâm trạng chung của ngành vắc-xin hiện nay, đó là thận trọng nhưng chưa bi quan.

Sau nhiều năm được thúc đẩy bởi nhu cầu khẩn cấp của đại dịch, lĩnh vực này đang bước vào một giai đoạn mới, nơi khoa học, chính sách và niềm tin xã hội sẽ tiếp tục va chạm mạnh mẽ.

Tuy nhiên, đối với nhiều doanh nghiệp tham dự BIO, thực tế rằng đầu tư vẫn tồn tại, nghiên cứu vẫn tiếp tục và công chúng vẫn ủng hộ các chương trình tiêm chủng cơ bản là những lý do đủ lớn để duy trì hy vọng về tương lai của ngành.

* Nguồn: Stat News.

Minh Ngọc