Startup AI tăng giá gấp 3 lần sau một năm: Không phải công nghệ, thứ khiến nhà đầu tư xuống tiền là kho dữ liệu bị ngành y bỏ quên

Trong cuộc đua AI toàn cầu, phần lớn sự chú ý đang đổ dồn vào các mô hình ngày càng mạnh hơn, các chatbot thông minh hơn hay những thuật toán có khả năng xử lý khối lượng dữ liệu khổng lồ.

Tuy nhiên, một startup y tế tại Australia vừa gọi vốn thành công 4 triệu USD lại đang cho thấy một câu chuyện hoàn toàn khác.

Công ty mang tên Ovum vừa hoàn tất vòng Seed, nâng mức định giá lên khoảng 18 triệu USD, gấp ba lần so với một năm trước. Điều đáng chú ý là các nhà đầu tư không đặt cược vào việc Ovum sở hữu một mô hình AI đột phá hay một công nghệ độc quyền mang tính cách mạng.

Thay vào đó, thứ họ thực sự quan tâm là bộ dữ liệu mà công ty đang âm thầm xây dựng.

Trong bối cảnh AI ngày càng trở thành một loại hàng hóa phổ biến, dữ liệu mới đang trở thành tài sản chiến lược có giá trị nhất.

AI không phải điểm khởi đầu

Ovum hoạt động trong lĩnh vực sức khỏe phụ nữ, một trong những mảng được đánh giá là còn nhiều khoảng trống dữ liệu nhất trong ngành y tế.

Nhà sáng lập Ariella Heffernan-Marks vốn là một bác sĩ. Trong nhiều năm, cô phải sống chung với chứng đau nửa đầu mãn tính nhưng liên tục gặp khó khăn trong việc tìm kiếm chẩn đoán chính xác. Nhiều triệu chứng bị xem nhẹ hoặc quy kết thành các vấn đề tâm lý như căng thẳng và lo âu.

Trải nghiệm cá nhân đó khiến cô nhận ra một thực tế đáng báo động: hệ thống y tế hiện đại vẫn còn thiếu rất nhiều dữ liệu phản ánh trải nghiệm sức khỏe thực tế của phụ nữ.

Phần lớn dữ liệu y khoa được xây dựng dựa trên các nghiên cứu lâm sàng truyền thống, trong khi nhiều tình trạng bệnh lý phổ biến ở nữ giới như lạc nội mạc tử cung, hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS), mãn kinh hay đau nửa đầu lại chưa được theo dõi đầy đủ trong đời sống thực.

Ovum ra đời để giải quyết khoảng trống đó.

Ứng dụng cho phép người dùng ghi lại triệu chứng, thuốc điều trị, lối sống, giấc ngủ, dinh dưỡng và nhiều yếu tố liên quan đến sức khỏe trong thời gian dài. AI đóng vai trò như một trợ lý đồng hành, giúp người dùng hiểu rõ hơn các dấu hiệu bất thường trước khi gặp bác sĩ.

Thế nhưng AI chưa bao giờ là sản phẩm cốt lõi. Dữ liệu mới là thứ quan trọng nhất.

Sau hơn hai năm hoạt động, Ovum đã ghi nhận hơn 113.000 cuộc trò chuyện liên quan đến sức khỏe trên nền tảng. Hệ thống cũng thu thập được hơn 60.000 dữ liệu sức khỏe từ người dùng ở độ tuổi từ 15 đến 84.

Những dữ liệu này trải rộng trên nhiều tình trạng bệnh lý vốn thường bị bỏ sót hoặc chẩn đoán chậm như ADHD ở phụ nữ, đau nửa đầu mãn tính, lạc nội mạc tử cung, hội chứng buồng trứng đa nang, mãn kinh hay fibromyalgia.

Quan trọng hơn, đây là dữ liệu được ghi nhận theo thời gian dài, phản ánh diễn biến thực tế của bệnh nhân trong đời sống hàng ngày thay vì chỉ là những điểm dữ liệu xuất hiện trong các lần khám bệnh.

Trong giới công nghệ y tế, dạng dữ liệu này được gọi là longitudinal data - dữ liệu theo chiều thời gian. Nó cho phép các nhà nghiên cứu hiểu được bệnh nhân đã trải qua điều gì trước khi được chẩn đoán, những triệu chứng nào xuất hiện đầu tiên, yếu tố nào khiến tình trạng trở nên nghiêm trọng hơn và liệu các biện pháp điều trị có thực sự hiệu quả hay không. Đây chính là loại dữ liệu mà phần lớn hệ thống y tế hiện nay còn thiếu.

Bài học lớn của kỷ nguyên AI

Câu chuyện của Ovum phản ánh một sự thay đổi đang diễn ra trong toàn ngành công nghệ.

Trong giai đoạn đầu của làn sóng AI tạo sinh, lợi thế cạnh tranh nằm ở việc ai xây dựng được mô hình mạnh hơn. Nhưng khi các mô hình nền tảng ngày càng phổ biến và dễ tiếp cận, khoảng cách công nghệ giữa các công ty bắt đầu thu hẹp.

OpenAI, Google, Anthropic hay Meta đang liên tục cung cấp các mô hình ngày càng mạnh hơn cho thị trường. Điều đó đồng nghĩa việc sở hữu AI không còn là rào cản quá lớn. Thay vào đó, câu hỏi mà các nhà đầu tư bắt đầu quan tâm là: AI đó được nuôi dưỡng bằng dữ liệu gì? Dữ liệu có độc quyền hay không? Liệu đối thủ có thể sao chép nguồn dữ liệu đó hay không?

Đó cũng là lý do ngày càng nhiều startup được định giá dựa trên khả năng xây dựng các tập dữ liệu chuyên biệt hơn là chỉ dựa trên công nghệ AI.

Trong lĩnh vực y tế, xu hướng này càng rõ rệt. Một mô hình AI có thể được sao chép trong vài tháng. Nhưng một bộ dữ liệu sức khỏe được tích lũy từ hàng chục nghìn người dùng trong nhiều năm gần như không thể tái tạo trong thời gian ngắn.

Điều thú vị nhất trong câu chuyện của Ovum có lẽ không phải AI hay gọi vốn. Đó là cách công ty tạo ra giá trị bằng cách tập trung vào những nhóm dữ liệu mà hệ thống hiện tại chưa quan tâm đúng mức.

Trong nhiều thập kỷ, khoảng cách dữ liệu trong sức khỏe phụ nữ đã tồn tại như một vấn đề âm thầm của ngành y. Ovum đang biến khoảng trống đó thành cơ hội kinh doanh.

Nếu thành công, công ty không chỉ sở hữu một ứng dụng hỗ trợ sức khỏe. Họ có thể xây dựng một trong những kho dữ liệu chuyên sâu về sức khỏe phụ nữ lớn nhất thế giới. Và đó mới là tài sản khiến các nhà đầu tư sẵn sàng rót vốn.

Trong kỷ nguyên AI, công nghệ có thể là công cụ, nhưng dữ liệu mới là nền móng tạo nên lợi thế cạnh tranh dài hạn.

Ovum đang cho thấy rằng đôi khi startup giá trị nhất không phải là startup có AI thông minh nhất, mà là startup biết thu thập đúng dữ liệu từ những người mà cả hệ thống đã bỏ quên trong nhiều năm./

Lâm Mộc