Sáng 17-6, Trường ĐH Luật TPHCM tổ chức hội thảo khoa học quốc gia với chủ đề "Luật Đất đai năm 2024 và yêu cầu sửa đổi, bổ sung trong bối cảnh mới".
Hội thảo quy tụ đông đảo các nhà khoa học, chuyên gia, nhà quản lý, đại diện cơ quan tư pháp, tổ chức hành nghề luật, cơ sở đào tạo và nghiên cứu trên cả nước nhằm trao đổi, đánh giá toàn diện việc thi hành Luật Đất đai năm 2024.
Tại hội thảo, nhiều đề xuất định hướng sửa đổi, bổ sung phù hợp với yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới được nêu ra.
Theo PGS - TS Lưu Quốc Thái, Giảng viên cao cấp, Khoa Luật Thương mại - Trường ĐH Luật TPHCM, giá đất ở Việt Nam hiện nay đang vượt quá khả năng chi trả của người dân và vượt quá sức chịu đựng của nền kinh tế.
Cụ thể, thu nhập bình quân đầu người của Việt Nam chỉ khoảng 7.000 - 8.000 USD/năm, trong khi giá nhà phổ biến ở mức 80 - 100 triệu đồng/m², tương đương khoảng 3.000 - 3.800 USD/m², khiến người dân phải mất từ 40 đến 60 năm tích lũy mới có thể mua được nhà ở.
Trong khi đó, ở nhiều quốc gia trong khu vực như Thái Lan, mức thu nhập cao hơn nhưng giá nhà lại thấp hơn đáng kể. Nguyên nhân của tình trạng này không chỉ nằm ở biến động cung cầu mà còn xuất phát từ cơ chế định giá đất hiện hành khi Nhà nước vừa là chủ thể giao đất, vừa là chủ thể xác định giá đất áp dụng cho người sử dụng đất.
PGS - TS Lưu Quốc Thái cho rằng đây là cách tiếp cận mang tính áp đặt và chưa phản ánh đúng tính thị trường của đất đai. Vì vậy, cần nghiên cứu bổ sung mô hình định giá đất tư nhân để tạo cơ sở tham khảo, so sánh và nâng cao tính khách quan của giá đất do Nhà nước quyết định.
Nhóm tác giả Cao Minh Trí, TS Nguyễn Thị Anh và NCS -ThS Nguyễn Văn Trường trình bày tham luận về thực trạng và giải pháp bố trí tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất. Báo cáo khẳng định tái định cư không chỉ là việc bố trí nơi ở mới mà còn phải bảo đảm điều kiện sống và sinh kế bền vững cho người dân sau thu hồi đất.
Nhóm tác giả cho rằng chính sách tái định cư cần được tiếp cận theo hướng tái lập điều kiện sống, sinh kế và khả năng tiếp cận các dịch vụ xã hội thiết yếu thay vì chỉ dừng lại ở việc bố trí nơi ở mới.
Theo PGS-TS Trần Việt Dũng, Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Luật TPHCM, trong bối cảnh Chính phủ đã trình đề xuất bổ sung Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đất đai vào Chương trình lập pháp năm 2026, việc tổ chức hội thảo có ý nghĩa đặc biệt quan trọng không chỉ ở góc độ tổng kết thực tiễn thi hành luật mà còn góp phần cung cấp các luận cứ khoa học phục vụ quá trình hoàn thiện chính sách, pháp luật đất đai trong thời gian tới.
Hội thảo đã nhận được 57 đề xuất tham luận, tiếp nhận 41 bài viết hoàn chỉnh và tuyển chọn 25 tham luận chất lượng để công bố trong kỷ yếu.