Chính quyền địa phương 2 cấp: Nâng cao chất lượng quản trị

Ngày 12-6, Học viện Cán bộ TPHCM tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề "Vận hành chính quyền địa phương 2 cấp - Từ thực tiễn TPHCM".

Đối diện nhiều thách thức

Phát biểu khai mạc, TS Phan Hải Hồ, Trưởng Khoa Nhà nước và Pháp luật - Học viện Cán bộ TP HCM, đã chỉ ra những thách thức mà TPHCM đối mặt sau một năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Theo đó, cấp cơ sở chịu áp lực rất lớn về khối lượng công việc và thẩm quyền được phân cấp, ủy quyền. 

Nhiều nhiệm vụ trước đây ở cấp huyện nay chuyển về cấp xã làm tăng đáng kể số lượng hồ sơ, thủ tục; yêu cầu phối hợp và trách nhiệm giải quyết công việc tăng cao. Trong khi đó, việc phân cấp, phân quyền ở một số lĩnh vực vẫn đang tiếp tục hoàn thiện nhằm bảo đảm cấp cơ sở có đủ thẩm quyền, nguồn lực và công cụ thực hiện nhiệm vụ.

Thách thức nữa, theo TS Phan Hải Hồ, đó là khả năng đáp ứng của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức với mô hình tổ chức mới, trong môi trường số. Họ phải xử lý khối lượng công việc lớn hơn và yêu cầu về năng lực chuyên sâu trên các lĩnh vực như quy hoạch, đất đai, xây dựng, tài chính, pháp luật, công nghệ thông tin, dữ liệu cũng như kỹ năng tiếp dân.

Hội thảo khoa học với chủ đề “Vận hành chính quyền địa phương 2 cấp - Từ thực tiễn TPHCM”

Bà Nguyễn Trung Châu Tuyên, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy phường Cầu Ông Lãnh, nhìn nhận cung ứng dịch vụ công trực tuyến tại địa phương vẫn còn phát sinh nhiều vướng mắc. Trong khi đó, nguyên Chủ tịch HĐND TPHCM Phạm Phương Thảo cho rằng dù áp lực công việc nhiều, khối lượng công việc lớn nhưng TPHCM luôn cố gắng hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Dù vậy, bà Phạm Phương Thảo cũng chỉ ra những khó khăn từ thực tiễn.

"Tình trạng cán bộ thừa, thiếu vẫn diễn ra. Thiếu chính sách động viên cán bộ trẻ, công tác phân cấp, phân quyền chưa triệt để và tạo sự chủ động cho cấp cơ sở. Việc phân bổ biên chế chưa mang tính đặc thù; cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ công việc chưa phù hợp…" - bà Phạm Phương Thảo điểm danh một số tồn tại.

Kiến nghị sát sườn

Hội thảo ghi nhận nhiều giải pháp, kiến nghị nhằm tháo gỡ vướng mắc trong quá trình vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Từ thực tế nơi công tác, bà Ngô Hải Yến, Phó Chủ tịch UBND phường Sài Gòn, kiến nghị tiếp tục hoàn thiện tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn nhưng phải phù hợp thực tiễn quản trị của từng địa phương. 

Việc phân bổ biên chế không nên chỉ dựa trên dân số và diện tích hành chính mà cần tính đến đặc thù về khối lượng hồ sơ hành chính phát sinh, mật độ hoạt động kinh tế - xã hội, yêu cầu quản lý đô thị, đối ngoại và an ninh trật tự.

Bà Ngô Hải Yến, Phó Chủ tịch UBND phường Sài Gòn, đóng góp ý kiến

Bà Ngô Hải Yến nhấn mạnh công tác hoàn thiện cơ chế phân cấp, phân quyền theo hướng rõ việc - rõ trách nhiệm - rõ nguồn lực. Đối với các nhiệm vụ có tính chuyên môn sâu cần cơ chế phân cấp có điều kiện hoặc hỗ trợ chuyên môn từ cấp trên trong giai đoạn đầu triển khai.

ThS Nguyễn Văn Quang, Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính (thuộc Bộ Tài chính), cho rằng cần thiết kế cơ chế phân cấp theo nguyên tắc giao quyền gắn với nguồn lực, tiêu chuẩn năng lực và trách nhiệm giải trình. Tránh tình trạng chuyển việc nhưng không chuyển đủ điều kiện thực hiện. "Cần xây dựng chính sách công vụ phù hợp với đặc thù đô thị lớn, tập trung vào năng lực điều hành, kỹ năng số, phối hợp liên ngành và khả năng xử lý vấn đề phát sinh ở cơ sở" - ThS Quang đề xuất.

Trong phần phát biểu của mình, Phó Giám đốc Sở Nội vụ TPHCM Trần Quốc Khánh thông tin thành phố sẽ rà soát hạ tầng công nghệ thông tin tại các phường, xã, đặc khu để đầu tư đồng bộ, đáp ứng việc truy cập các ứng dụng, nền tảng số dùng chung của thành phố được thông suốt.

Thành phố cũng sẽ đẩy mạnh kiểm tra công vụ định kỳ và đột xuất, tập trung vào trách nhiệm người đứng đầu, tinh thần trách nhiệm, thái độ phục vụ của cán bộ, công chức tại bộ phận tiếp nhận và trả kết quả. Bên cạnh đó, ông Trần Quốc Khánh cho hay công tác quan trọng nữa đó là kịp thời phát hiện, chấn chỉnh và xử lý nghiêm các hành vi nhũng nhiễu, tiêu cực, gây khó khăn cho người dân và doanh nghiệp.