Luật Thủ đô: Bệ phóng về thể chế để Hà Nội bứt phá

Chiều 4/6, tại Hà Nội, UBND phường Nghĩa Đô phối hợp với Hội Luật gia Tp.Hà Nội tổ chức Hội nghị "Tuyên truyền, phổ biến Luật Thủ đô số 02/2026/QH16; Tư vấn, hỗ trợ pháp lý trên địa bàn phường".

Những bước ngoặt quan trọng

Luật Thủ đô được Quốc hội thông qua ngày 23/4/2026 và chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 trong đó có một số nội dung có hiệu lực thi hành từ ngày Luật được thông qua.

Luật gồm 9 chương, 36 điều quy định vị trí, vai trò của Thủ đô; cơ chế, chính sách, thẩm quyền, trách nhiệm xây dựng, phát triển và bảo vệ Thủ đô.

Tại hội nghị, Luật sư Nguyễn Văn Hà - Phó Tổng Thư ký Liên đoàn Luật sư Việt Nam, Phó Chủ tịch Hội Luật gia Tp.Hà Nội đã thông tin những nội dung mới, cơ bản của Luật Thủ đô 2026.

Theo đó, Luật Thủ đô lần này đã tạo bước ngoặt tư duy về thể chế. Trong đó, có ba bước ngoặt quan trọng.

Luật sư Nguyễn Văn Hà - Phó Tổng Thư ký Liên đoàn Luật sư Việt Nam, Phó Chủ tịch Hội Luật gia Tp.Hà Nội.

Một là đặt Hà Nội trong một vị thế mới, chuyển đổi từ vị trí từ tổ chức triển khai thực hiện chính sách, sang thiết kế chính sách, giám sát, tổ chức triển khai thực hiện.

Hai là, phân cấp phân quyền triệt để; ba là xác lập một khuôn khổ pháp lý mang tính vượt trội, đặt Hà Nội trong một xu thế mới, vươn tầm trở thành một thành phố toàn cầu.

Theo đó, lần đầu tiên Quốc hội trao cho chính quyền Hà Nội 199 thẩm quyền đặc thù, vượt trội. Luật áp dụng phương châm "Địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm" - chuyển từ cơ chế "xin - cho" sang "chủ động quyết định".

Luật Thủ đô đưa ra lộ trình phát triển từ nay đến năm 2035 Hà Nội sẽ trở thành một thành phố đô thị xanh, đô thị thông minh, hiện đại. Đến năm 2045 trở thành một trung tâm đổi mới sáng tạo của khu vực và thế giới.

Đến năm 2065, Thủ đô Hà Nội là thành phố toàn cầu, có trình độ phát triển cao và bền vững; thuộc nhóm các thủ đô có chất lượng sống và hạnh phúc cao trên thế giới.

Quang cảnh Hội nghị.

Luật cũng quy định rõ Hà Nội có thẩm quyền quy hoạch, quản lý 3 loại không gian phát triển gồm: Không gian tầm cao (các công trình cao tầng, có phối hợp kiểm soát chặt chẽ với các bộ, ngành liên quan);

Không gian tầm thấp (đô thị, công viên, không gian công cộng); không gian ngầm (hệ thống tàu điện ngầm, bãi đỗ xe ngầm, công trình ngầm).

Việc quản lý, khai thác, sử dụng không gian ngầm, không gian tầm thấp, không gian tầm cao phải tuân theo các nguyên tắc sau đây:

Bảo đảm phù hợp với điều kiện tự nhiên, khí tượng, địa chất, địa mạo, thủy văn; bảo đảm an toàn trong quá trình sử dụng và sau khi kết thúc sử dụng; phù hợp với Quy hoạch tổng thể Thủ đô.

Các đại biểu chăm chú lắng nghe tại Hội nghị.

Bảo đảm quốc phòng, an ninh; ưu tiên các công trình có tính lưỡng dụng, có khả năng sẵn sàng chuyển sang phục vụ nhu cầu quốc phòng, an ninh; bảo tồn không gian văn hóa và cảnh quan môi trường, di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh; bảo đảm kết nối đồng bộ giữa các công trình;

Khuyến khích, tạo điều kiện thuận lợi cho việc đầu tư các dự án khai thác, sử dụng không gian ngầm, không gian tầm thấp, không gian tầm cao.

Chuyển đổi tư duy từ quản lý sang kiến tạo

Luật cũng quy định Hội đồng nhân dân Thành phố quy định chính sách thu hút, trọng dụng, đào tạo, bồi dưỡng và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao làm việc tại cơ quan, tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp trên địa bàn Thành phố, bao gồm: Chính sách về thu nhập, tiền lương, tiền thưởng và các chế độ đãi ngộ khác; chính sách về nhà ở, cư trú và các điều kiện làm việc cần thiết.

Luật Thủ đô 2026 - bệ phóng về thể chế để Hà Nội bứt phá (Ảnh: Hữu Thắng).

Cơ chế đặc thù để thu hút, trọng dụng chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý, tổng công trình sư, kiến trúc sư trưởng, người có chuyên môn, trình độ cao trong các lĩnh vực ưu tiên phát triển của Thủ đô.

Chính sách phát triển nguồn nhân lực công nghiệp công nghệ số và nguồn nhân lực trong các lĩnh vực trọng điểm khác...

Theo luật sư Hà, Luật Thủ đô 2026 không chỉ là khung pháp lý vượt trội mà chính là bệ phóng về thể chế để Hà Nội bứt phá. Thành công của đạo luật nằm ở sự chuyển đổi tư duy từ quản lý sang kiến tạo, dám nghĩ và dám làm.

"Với sự quyết liệt của chính quyền và sự đồng lòng của nhân dân, những cơ chế đặc thù vượt trội trong Luật Thủ đô chắc chắn sẽ hoá thành nguồn lực thực chất, hiện thực hoá khát vọng xây dựng Thủ đô "văn hiến – văn minh - hiện đại - hạnh phúc", luật sư Hà nhấn mạnh.

Thông qua hội nghị, người dân không chỉ được cập nhật những nội dung mới của Luật Thủ đô số 02/2026/QH16 mà còn được giải đáp, tư vấn các vấn đề pháp lý gắn với đời sống hằng ngày. Đây là hoạt động thiết thực góp phần đưa pháp luật đến gần hơn với nhân dân, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật. 

Đồng thời, tạo sự đồng thuận, thống nhất trong nhận thức và hành động, góp phần hiện thực hóa các mục tiêu phát triển Thủ đô trong thời gian tới.

Hoàng Bích - Huyền Linh