Phát triển nhà ở cho thuê - nhu cầu thiết yếu của người dân

Giải bài toán về không gian cư trú an toàn

Chủ tịch UBND thành phố Vũ Đại Thắng phát biểu tại hội nghị gặp gỡ, đối thoại với công nhân. Ảnh: Đình Hiệp

Tại hội nghị “Chủ tịch UBND thành phố gặp gỡ, đối thoại với công nhân lao động Thủ đô năm 2026” diễn ra mới đây, chị Phạm Thị Mai, công nhân Công ty cổ phần Xây dựng số 6 Thăng Long (xã Đông Anh) đã có thông tin đáng chú ý về thực trạng nhà ở của người lao động tại Hà Nội. Theo phản ánh, hiện Hà Nội có khoảng 2,7 triệu lao động, trong đó hơn 70% đang sống trong các khu nhà trọ, nhà cho thuê. Cùng với hàng triệu học sinh, sinh viên và lao động tự do khác, ước tính khoảng 1/4 cư dân Thủ đô đang sinh sống trong các khu nhà trọ và khu dân cư tự phát.

Chị Phạm Thị Mai cho rằng, đây là lực lượng đang đóng góp trực tiếp vào sự phát triển kinh tế - xã hội của thành phố, tuy nhiên bài toán về không gian cư trú an toàn, ổn định cho nhóm đối tượng này vẫn còn nhiều khoảng trống. Từ thực tiễn đó, chị đặt câu hỏi Hà Nội sẽ dành quỹ đất như thế nào để phát triển nhà ở công nhân, nhà ở cho thuê trong Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm?

Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc Hà Nội Nguyễn Trọng Kỳ Anh trả lời: Ảnh: ĐH

Trả lời nội dung này, Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc Hà Nội Nguyễn Trọng Kỳ Anh cho biết, ngày 13-5-2026, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội đã ban hành Quyết định số 2512/QĐ-UBND phê duyệt Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm. Một trong những định hướng lớn được xác định là xây dựng Hà Nội trở thành đô thị hiện đại, đáng sống, có chất lượng sống cao và bảo đảm an sinh xã hội cho người dân.

Theo đó, thành phố ưu tiên quy hoạch và phát triển các khu nhà ở xã hội tập trung quy mô lớn, bảo đảm đồng bộ hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội. Các dự án được định hướng bố trí tại các khu vực thuận lợi kết nối với hệ thống giao thông công cộng, đặc biệt là mạng lưới đường sắt đô thị, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho công nhân, người thu nhập thấp tiếp cận nơi ở ổn định, văn minh và giảm áp lực đi lại.

Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc cho biết, trong định hướng phát triển không gian đô thị mới, Hà Nội đã xác định hàng loạt khu vực phát triển trọng điểm như đô thị phía Bắc, phía Đông, Phú Xuyên, Hòa Lạc, Xuân Mai, Vân Đình - Đại Nghĩa… Đây cũng sẽ là những không gian quan trọng để phát triển các khu nhà ở xã hội, nhà ở công nhân và nhà ở cho thuê gắn với các khu công nghiệp, hành lang logistics và các cực tăng trưởng mới của Thủ đô.

Chung cư HaNoi Homeland (phường Việt Hưng). Ảnh: Nguyễn Quang

Theo ông Nguyễn Trọng Kỳ Anh, việc bố trí quỹ đất cho các thiết chế công đoàn, nhà ở xã hội và nhà ở công nhân đã được thành phố cụ thể hóa trong nhiều chương trình, kế hoạch phát triển nhà ở giai đoạn 2021-2030. Hà Nội hiện đã quy hoạch 19 quỹ đất dành cho phát triển nhà ở xã hội tập trung với tổng diện tích khoảng 994,755ha.

Bên cạnh đó, thành phố đang triển khai “Đề án đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội cho người thu nhập thấp và công nhân khu công nghiệp giai đoạn 2021-2030”. Đến nay, UBND thành phố cùng Bộ Công an và Bộ Quốc phòng đã chấp thuận chủ trương đầu tư hơn 90 dự án phát triển nhà ở xã hội với tổng diện tích khoảng 200ha. Trong số này, khoảng 30 dự án đã được triển khai xây dựng; các dự án còn lại đang hoàn thiện thủ tục để khởi công trong năm nay.

Ngày 25-5-2026, UBND thành phố tiếp tục ban hành Quyết định số 2636/QĐ-UBND phê duyệt Đề án khu đô thị đa mục tiêu gắn với 9 trục động lực phát triển của Thủ đô. Theo định hướng mới, các khu đô thị sẽ ưu tiên bố trí gần các hành lang giao thông lớn và các đầu mối giao thông công cộng, phát triển đồng thời nhà ở xã hội, nhà ở tái định cư, nhà ở công vụ và nhà ở cho thuê.

“Mỗi khu đô thị đa mục tiêu được quy hoạch tối thiểu từ 150ha trở lên với cơ cấu sử dụng đất đồng bộ, bao gồm đất ở, cây xanh, hạ tầng xã hội, giao thông và không gian công cộng. Thành phố cũng định hướng phát triển mô hình đô thị mật độ trung bình và thấp, tăng diện tích cây xanh, mặt nước và phát triển theo mô hình TOD gắn với giao thông công cộng khối lượng lớn”, ông Nguyễn Trọng Kỳ Anh thông tin.

Trong cơ cấu phát triển nhà ở, Hà Nội xác định khoảng 20% diện tích sàn dành cho nhà ở xã hội; đồng thời định hướng phát triển tỷ lệ nhà ở cho thuê và thuê mua. Cụ thể, nhà ở xã hội cho thuê dự kiến chiếm khoảng 5-10%; nhà ở xã hội cho thuê mua khoảng 5-10%; nhà ở thương mại cho thuê được khuyến khích đạt khoảng 5% tổng diện tích sàn.

Hiện Hà Nội đã chấp thuận chủ trương đầu tư 2 khu đô thị đa mục tiêu quy mô lớn gồm: Khu đô thị đa mục tiêu Bắc Thăng Long Urban City tại các xã Thiên Lộc, Phúc Thịnh, Mê Linh với quy mô khoảng 468,2ha và khu đô thị đa mục tiêu tại các xã Thư Lâm và Đông Anh với diện tích khoảng 736,83ha.

Theo Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc Hà Nội, tính đến nay thành phố đang triển khai khoảng 92 dự án phát triển nhà ở xã hội và các khu đô thị đa mục tiêu kết hợp nhà ở tái định cư, nhà ở xã hội, nhà ở thương mại và nhà ở cho thuê với tổng quy mô khoảng 1.405ha.

Mô hình chung cư cho thuê là định hướng chiến lược

Quang cảnh cuộc họp về nhà ở cho thuê trên địa bàn thành phố Hà Nội. Ảnh: Dương Giang/TTXVN.

Ngày 25-5 vừa qua, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chủ trì cuộc làm việc với UBND thành phố Hà Nội và các bộ, ngành về phát triển nhà ở cho thuê trên địa bàn Thủ đô. Kết luận cuộc họp, Thủ tướng nêu rõ phát triển nhà ở thương mại phân khúc phù hợp với khả năng chi trả và nhà ở cho thuê là một chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước, được khẳng định nhất quán qua Chỉ thị số 34-CT/TW của Ban Bí thư và mới đây là Thông báo số 64-TB/VPTW.

Trong đó, chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê, nhất là mô hình chung cư cho thuê là định hướng chiến lược, có ý nghĩa căn bản, làm thay đổi tư duy về phát triển thị trường nhà ở của nước ta trong giai đoạn tới.

Trên tinh thần đó, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh một số quan điểm chỉ đạo lớn để các bộ, ngành và thành phố Hà Nội thống nhất nhận thức và hành động. Trong đó, phải chuyển mạnh tư duy về nhà ở, từ chỗ chủ yếu phát triển nhà ở thương mại sang phát triển, đồng thời cả nhà ở thương mại và nhà ở cho thuê. Nhà ở cho thuê được xác định là phân khúc chiến lược, dài hạn, phục vụ đông đảo người dân, nhất là công nhân, người lao động, sinh viên, cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang có nhu cầu rất lớn về thuê nhà với giá hợp lý.

Thủ tướng yêu cầu Hà Nội ưu tiên làm điểm trước, phải đi tiên phong, khẩn trương rà soát toàn bộ quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch đô thị và nông thôn và quỹ đất, quỹ nhà tài sản công đang sử dụng kém hiệu quả để có phương án sắp xếp, phát triển mô hình nhà ở cho thuê; báo cáo Thủ tướng Chính phủ kết quả trong tháng 6 năm 2026. Thủ tướng nêu rõ, các cơ chế thí điểm của Hà Nội nếu thực hiện hiệu quả sẽ nhân rộng ra cả nước.

Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng phát biểu chỉ đạo tại cuộc họp về chuẩn bị khởi công dự án nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê. Ảnh: Đình Hiệp

Thực hiện chỉ đạo trên, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng mới đây đã chủ trì cuộc họp nghe báo cáo việc triển khai thực hiện chỉ đạo của Trung ương về khởi công dự án nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê. Để sớm hiện thực hóa chủ trương, Chủ tịch UBND thành phố yêu cầu các đơn vị triển khai ngay một số dự án trọng điểm ngay trước ngày 15-6.

Trong đó, đối với dự án nhà ở sinh viên tại khu Pháp Vân - Tứ Hiệp, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình dân dụng thành phố khẩn trương triển khai, tận dụng các thiết kế sẵn có để đẩy nhanh tiến độ và tiết kiệm chi phí. Đối với các dự án xã hội hóa, Chủ tịch UBND thành phố đồng tình với việc rà soát một số khu đất sạch, đã có quy hoạch phù hợp để chuyển đổi sang phát triển khu đô thị có nhà ở cho thuê.

Tại hội nghị đối thoại với công nhân lao động, Chủ tịch UBND thành phố nhấn mạnh sẽ chuyển mạnh tư duy từ chỉ tập trung phát triển nhà ở để bán sang phát triển cân bằng giữa nhà ở bán, nhà ở thuê và thuê mua; đặc biệt ưu tiên phát triển quỹ nhà ở cho thuê giá phù hợp dành cho công nhân, lao động trẻ và lao động ngoại tỉnh.

Thành phố cũng sẽ nghiên cứu cơ chế khuyến khích doanh nghiệp tham gia đầu tư nhà ở cho thuê dành cho công nhân, đồng thời bảo đảm đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, trường học, y tế, thiết chế văn hóa và giao thông kết nối thuận lợi. “Mục tiêu là từng bước hình thành các khu nhà ở công nhân văn minh, an toàn, ổn định để người lao động yên tâm làm việc, gắn bó lâu dài với Thủ đô”, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội nhấn mạnh.

Với tinh thần sát cánh cùng Chính phủ trong việc phát triển 2 triệu căn nhà ở xã hội trong cả nước, ông Phạm Thiếu Hoa, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Vinhomes cho biết, Tập đoàn Vingroup đã triển khai thực hiện nhiều dự án quy mô lớn tại nhiều tỉnh thành trên cả nước với chất lượng vượt trội và đầy đủ tiện ích, tương đương với nhà ở thương mại.

Tại Hà Nội, Tập đoàn Vingroup luôn sẵn sàng đồng hành cùng thành phố xây dựng quỹ nhà ở xã hội đáp ứng yêu cầu của người dân. Tập đoàn đã chuẩn bị đầy đủ nguồn lực, thiết kế và mẫu nhà ở xã hội để triển khai dự án ngay khi được thành phố bàn giao quỹ đất sạch, góp phần đảm bảo an sinh xã hội và phát triển đô thị bền vững.