Đề thi và gợi ý đáp án môn Ngữ văn thi lớp 10 TP.HCM năm 2026

Thí sinh trước giờ làm bài thi môn Ngữ văn. Ảnh: Thái An.

Tri Thức - Znews giới thiệu gợi ý đáp án môn Ngữ văn do giáo viên tại Tuyensinh247 thực hiện như sau:

Phần I

Câu 1

a.

- Lời người kể chuyện: Biết Điều mở sổ, viết vào đó một dòng

- Lời nhân vật: Nếu mình lo sợ mất mình, thì có lẽ mình đã bắt đầu không chỉ là một robot nữa rồi.

b. Vai trò của chi tiết trong việc thể hiện đặc điểm của nhân vật Biết Điều:

- Thể hiện Biết Điều là một robot có khả năng suy nghĩ, tự nhận thức về bản thân.

- Cho thấy chú không chỉ thực hiện các mệnh lệnh được lập trình mà còn biết trăn trở về sự tồn tại và giá trị của chính mình.

- Qua đó làm nổi bật khát vọng được thấu hiểu, được công nhận như một cá thể có cảm xúc, góp phần khắc họa hình ảnh Biết Điều giàu cảm xúc, tình cảm.

c.

- Câu rút gọn: “Rồi đặt tay lên vai Biết Điều.”

- Khôi phục thành phần bị rút gọn: Rồi ông đặt tay lên vai Biết Điều.

- Tác dụng:

+ Giúp câu văn ngắn gọn, tránh lặp lại chủ ngữ “ông”.

+ Làm cho lời kể tự nhiên, mạch văn liền mạch.

+ Nhấn mạnh hành động ân cần, yêu thương của ông dành cho Biết Điều.

d.

Học sinh trình bày quan điểm cá nhân phù hợp. Gợi ý:

- Em cho rằng khi máy móc ngày càng giống con người thì một số người cũng đang dần sống như máy móc. Nhiều người quá phụ thuộc vào công nghệ, sống vội vàng, làm việc theo thói quen mà ít quan tâm đến cảm xúc của bản thân và những người xung quanh. Tuy nhiên, điều làm nên giá trị của con người chính là tình yêu thương, sự đồng cảm và khả năng sẻ chia. Vì vậy, mỗi người cần biết cân bằng giữa công nghệ và đời sống cảm xúc để không trở nên vô cảm trong thế giới hiện đại.

Câu 2

Gợi ý phân tích nội dung chủ đề của văn bản.

1. Mở đoạn: Giới thiệu vấn đề nghị luận.

2. Thân đoạn

- Nội dung chủ đề: Văn bản gửi gắm chủ đề về giá trị của cảm xúc và những phẩm chất nhân văn làm nên bản chất con người.

- Nội dung chủ đề đó được thể hiện qua:

+ Nhan đề “Chú robot tưởng mình là người” gây tò mò, hấp dẫn. Từ “tưởng” gợi sự đối lập giữa robot và con người. Qua đó đặt ra vấn đề: điều gì làm nên một con người thực sự?

+ Chủ đề được thể hiện qua hình ảnh nhân vật Biết Điều: Hình ảnh chú robot biết buồn, biết hi vọng, biết trăn trở => Là hình tượng nghệ thuật thể hiện khát vọng được sống là chính mình và được yêu thương, thấu hiểu.

+ Kết cấu đoạn trích vận động theo dòng tâm trạng của nhân vật, đi từ những câu hỏi tự vấn của Biết Điều đến lời khẳng định chắc chắn trong dòng nhật ký cuối văn bản.

3. Kết đoạn: Tổng kết vấn đề nghị luận.

Phần II

Câu 1

- Luận điểm: Để luôn có cảm xúc và giữ cho cảm xúc tươi trẻ mãi, chúng ta phải yêu cuộc sống, nâng niu những giá trị sống, trân trọng mỗi vẻ đẹp và âm thanh mà cuộc sống đem lại.

- Lý lẽ: Cuộc sống phong phú quanh ta chính là "dưỡng chất" để khơi nguồn, nuôi dưỡng cảm xúc.

- Bằng chứng:

+ Hình ảnh chiếc lá rụng.

+ Dẫn chứng về nhà thơ Trần Đăng Khoa khi nghe tiếng lá rụng và viết nên câu thơ: "Tiếng rơi rất mỏng như là rơi nghiêng".

- Tác dụng:

+ Giải thích, làm rõ cho luận điểm.

+ Làm tăng tính thuyết phục, độ tin cậy cho luận điểm.

Câu 2

Lựa chọn đề bài 2: Viết bài văn nghị luận với nhan đề: "Thấu hiểu cảm xúc để biết sống yêu thương"

I. Mở bài

- Giới thiệu vấn đề nghị luận: "Thấu hiểu cảm xúc để biết sống yêu thương".

=> Khẳng định đây là một bài học có ý nghĩa sâu sắc đối với mỗi người.

II. Thân bài

1. Giải thích:

- Thấu hiểu cảm xúc: nhận biết, lắng nghe và hiểu được cảm xúc của bản thân cũng như của người khác.

- Sống yêu thương: biết quan tâm, chia sẻ, cảm thông và lan tỏa những điều tốt đẹp.

=> Khi hiểu được cảm xúc của chính mình và người khác, con người sẽ biết yêu thương, ứng xử nhân văn hơn.

2. Vì sao cần thấu hiểu cảm xúc để biết sống yêu thương?

- Hiểu cảm xúc bản thân giúp làm chủ hành vi và suy nghĩ.

- Hiểu cảm xúc người khác giúp biết cảm thông, sẻ chia.

- Tạo nên những mối quan hệ tốt đẹp trong gia đình, nhà trường và xã hội.

- Giúp con người sống nhân ái, tránh những tổn thương không đáng có.

- Là nền tảng để xây dựng một xã hội văn minh, giàu tình người.

3. Cần làm gì để có thể thấu hiểu cảm xúc của người khác?

- Học cách lắng nghe bằng sự chân thành.

- Quan tâm đến cảm xúc của người thân, bạn bè.

- Đặt mình vào hoàn cảnh của người khác trước khi đánh giá hay phán xét.

- Kiểm soát cảm xúc tiêu cực.

- Tích cực tham gia các hoạt động thiện nguyện, giúp đỡ cộng đồng. Học sinh tự nêu dẫn chứng cho phù hợp.

4. Bàn luận mở rộng:

- Phê phán những người sống vô cảm, ích kỉ, thờ ơ trước nỗi đau của người khác.

- Bài học nhận thức và hành động:

+ Nhận ra cảm xúc không phải là yếu đuối, mà là biểu hiện của một tâm hồn đang sống.

+ Hành động:

Học cách lắng nghe.

Học cách gọi tên và quản lý cảm xúc.

Lan tỏa những cảm xúc tích cực đến những người xung quanh.

III. Kết bài

Tổng kết vấn đề nghị luận.

Đề thi môn Ngữ văn lớp 10 tại TP.HCM như sau:

Chia sẻ với Tri Thức - Znews, Hòa Hiệp, học sinh trường THCS Võ Trường Toản, cho biết đề thi khá dễ và bám sát đề minh họa nhưng vẫn đảm bảo được sự mới mẻ và khơi gợi cảm hứng sáng tạo cho học sinh. Nam sinh dự đoán với đề thi này, em có thể đạt trên 7 điểm.

Chung quan điểm với người bạn cùng trường, Thuyên Kim cũng đánh giá đề thi dễ, bám sát đề minh họa và đề cập chủ đề quen thuộc với đời sống hiện đại. Nữ sinh tự tin làm hết đề và vẫn còn thời gian khảo lại bài, đồng thời dự đoán bản thân có thể đạt 7 điểm trở lên với đề thi năm nay.

Thuận Phong, học sinh trường THCS Nguyễn Du, nói rằng đề rất hay và cảm xúc vì đề cập đến những chủ đề gắn kết với giới trẻ. Nam sinh bày tỏ sự ấn tượng với phần Đọc hiểu vì phần trích đoạn đề cập đến câu chuyện về chú robot tưởng mình là người. Với đề thi năm nay, Phong dự đoán có thể đạt khoảng 7-8 điểm trở lên.