Việc các xưởng Taobao lớn như Taobao mở gian hàng quốc tế trên Shopee đang khiến mô hình order hộ (đặt hàng hộ - PV) truyền thống bước vào giai đoạn sàng lọc mạnh nhất từ trước đến nay.
Sự xuất hiện của các xưởng Taobao trên sàn thương mại điện tử tại Việt Nam
Xiaozhainv.vn, Cocory, Girlaxy.vn hay Supertrend đã xuất hiện trên Shopee Việt Nam và cho phép người dùng đặt hàng trực tiếp, giao nhận, thanh toán theo nhiều cách bao gồm cả hình thức COD (nhận hàng trả tiền mặt) vốn là điều không thể thực hiện nếu tự đặt trên Taobao nội địa trước đây.
Người tiêu dùng phổ thông, đặc biệt là nhóm mua quần áo, giày dép, phụ kiện hot trend số lượng nhỏ sẽ dần từ bỏ thói quen nhờ người order hộ. Lý do rất rõ ràng, họ đã có thể tự đặt bằng tiếng Việt, thanh toán COD, theo dõi vận chuyển dễ dàng và hưởng mức phí ship khá hợp lý.
Các xưởng Taobao trên sàn thương mại điện tử tại Việt Nam.
Trên nhiều hội nhóm chuyên săn hàng nội địa Trung Quốc với hàng trăm nghìn thành viên, câu chuyện “Taobao lên Shopee” đang trở thành chủ đề được bàn luận dày đặc những ngày gần đây. Không ít người làm nghề order hộ thừa nhận lượng khách lẻ đã giảm rõ rệt. Trong một nhóm chuyên order hàng Quảng Châu hơn 300.000 thành viên, nhiều bài đăng tuyển cộng tác viên hoặc nhận gom đơn lẻ trước đây liên tục bị trôi tương tác. Thay vào đó, các cuộc thảo luận chuyển sang chủ đề “khách tự mua hết rồi”, “giờ chỉ còn khách sỉ” hay “phải tìm nguồn xưởng sâu hơn mới sống được”.
Bích Thanh (30 tuổi, An Giang): “Ở tỉnh, nhiều bạn chỉ biết xem đồ qua TikTok hoặc Facebook rồi gửi link nhờ mình đặt giúp. Mọi người khá ngại chuyện đổi tiền, thanh toán Alipay hay sợ mua nhầm shop lừa đảo. Gần đây mình vẫn nhận được order từ các bạn, nhưng ít hơn nhiều rồi.”
Các xưởng Taobao trên sàn thương mại điện tử tại Việt Nam.
Theo Thanh, việc các xưởng Trung Quốc mở bán trực tiếp trên Shopee khiến thói quen mua hàng của nhóm bạn trẻ ở quê thay đổi rất nhanh. “Bây giờ mọi người tự mua được vì có tiếng Việt, được COD nữa nên tiện hơn nhiều. Có những món trước đây phải chờ mình gom đơn vài ngày thì giờ chỉ cần bấm đặt trực tiếp”.
Tuy nhiên, cô cũng cho rằng dịch vụ order hộ vẫn chưa hết đất sống, đặc biệt với những người muốn săn mẫu độc hoặc cần tìm nguồn hàng giá tốt để bán lại. “Shopee tiện cho người mua phổ thông thôi, còn dân bán hàng hoặc người thích săn đồ kiểu niche (đồ độc lạ - PV) thì vẫn phải tìm sâu trong Taobao. Lúc đó vẫn cần người biết tiếng Trung hoặc có kinh nghiệm làm việc với xưởng”.
Vẫn “sống” nhưng phân hóa rõ rệt
Một xu hướng dễ thấy là nhiều bên sẽ tập trung vào khách sỉ, hỗ trợ tìm nguồn hàng tận xưởng, thương lượng giá bằng tiếng Trung, kiểm tra chất lượng hoặc gom container hàng lớn. Đây là nhóm nhu cầu mà Shopee quốc tế hiện chưa thể thay thế hoàn toàn. Bởi phần lớn gian hàng hiển thị trên Shopee mới chỉ là phần nổi rất nhỏ trong hệ sinh thái khổng lồ của Taobao ngoài thực tế.
Dung Phạm (32 tuổi, TP. HCM) thường xuyên nhận order hộ cho bạn bè, người quen cho biết cô đón nhận thông tin này một cách rất bình thường: “Thật ra số lượng xưởng Taobao trên sàn không thể nhiều như Taobao ở nước mẹ được, nhu cầu người dùng mỗi người mỗi khác. Ví dụ cùng một chiếc váy nhưng sẽ có nhiều bản khác nhau với giá cả tương ứng, trên Shopee chưa chắc có đủ. Mình order theo nhu cầu khách nên thấy bình thường, thêm nữa nếu so về giá thì Taobao vẫn ổn định hơn và vẫn có giảm giá.”
“Mặt hàng mình nhận order cũng đặc thù là trang phục múa (cổ trang) nên tùy đợt cao điểm có khi lên 20 đơn, còn không lai rai cũng 3-4 đơn/ngày. Đây là nguồn thu nhập phụ nên tình hình chung mình vẫn không ảnh hưởng mấy”, cô chia sẻ thêm.
Shop order hộ của Phạm Dung vẫn cập nhật các mẫu hot trend trang phục múa cổ trang.
Shop order hộ của Phạm Dung vẫn cập nhật các mẫu hot trend trang phục múa cổ trang.
Trong tương lai gần, người mua hàng Trung Quốc tại Việt Nam có thể chia thành 3 nhóm khá rõ rệt. Nhóm phổ thông, những người trẻ sẽ chọn mua trực tiếp trên Shopee vì tiện, rẻ, dễ thanh toán. Nhóm săn trend chuyên nghiệp hoặc chủ shop nhỏ, cơ bản họ vẫn cần dịch vụ order hộ để tiếp cận nguồn hàng sâu hơn, mẫu mới nhanh hơn. Nhóm nhập sỉ lớn, nhóm này phụ thuộc nhiều vào các đầu mối trung gian có khả năng làm việc trực tiếp với xưởng Trung Quốc.
Ngoài ra, dù Shopee đã giải quyết được nhiều rào cản thanh toán và logistics, trải nghiệm mua hàng xuyên biên giới vẫn còn một số hạn chế. Hàng hóa xuất kho trực tiếp từ Trung Quốc nên thời gian nhận thường kéo dài khoảng 7 - 15 ngày tùy tình trạng thông quan. Các vấn đề như chọn size, đổi trả hay khiếu nại hàng lỗi đôi khi vẫn khá phức tạp do khác biệt ngôn ngữ và cách xử lý giữa shop Trung Quốc với khách Việt.
Khách hàng Việt đã dễ tiếp cận hơn các mẫu Taobao của các tỷ tỷ xứ Trung.
Đây cũng là khe cửa sống còn của dân order hộ trong giai đoạn mới. Thay vì cạnh tranh giá ship với Shopee điều gần như không thể, những người order hộ sẽ phải cạnh tranh bằng dịch vụ chăm sóc khách hàng, khả năng xử lý sự cố và độ am hiểu nguồn hàng.
Nếu xu hướng này tiếp tục tăng tốc, thị trường hàng nội địa Trung tại Việt Nam trong vài năm tới có thể đi theo mô hình tương tự Amazon quốc tế. Khách hàng phổ thông mua trực tiếp trên sàn, còn các đơn vị trung gian vẫn tồn tại nhưng ở phân khúc chuyên biệt và có chuyên môn, am hiểu sâu hơn về nguồn hàng.